Araç AT-W4REV. 2026-A
IT acil durum kontrolü: Bir arızadan sonra ne kadar çabuk yeniden çalışabilirsiniz?
Bozulan bir sunucunun kötü geçen bir sabah mı, yoksa iki hafta duruş mu demek olduğu önceden belirlenir. Özellikle iki şeyle: verilerinizin bir kopyası bina dışında mı ve bu kopya hiç deneme amaçlı geri yüklendi mi; bir de erişim bilgilerine bir kişiden başka biri ulaşabiliyor mu. IT acil durum kontrolü bunları 16 soruda sorar ve buradan toparlanma sürenizi tahmin eder; her alan için trafik ışığı ve en önemli üç önlemle.
- 16 soru, yaklaşık beş dakika
- yalnızca tarayıcıda hesaplar
- Yazdırılabilir rapor
01 / ÖZ DEĞERLENDİRME
İşletmeniz bir arızaya ne kadar hazır?
Öz değerlendirme · 16 soru · yaklaşık beş dakika
Kontrol, verdiğiniz bilgilere göre tahmin yapar; IT altyapınızı görmemiştir. Süreler, 50 çalışana kadar olan işletmelerdeki deneyim değerleridir, bir taahhüt değildir.
Değerlendirme tarayıcınızda yapılır. Cevaplarınız ne gönderilir ne de kaydedilir.
02 / ARIZA NEDENLERİ
Küçük bir işletmeyi ne durdurur?
Bürolarda, muayenehanelerde ve atölyelerde yedi neden tekrar tekrar görülür. Hiçbiri sıra dışı değildir ve hiçbiri önceden haber vermez. Bu yüzden kontrol, sizde hangisinin en olası olduğunu sormaz. İşletmenizin her birini atlatıp atlatamayacağını sorar.
| Ne olur | O zaman ne eksik olur | Yeniden başlamayı ne sağlar |
|---|---|---|
| Sunucunun diski, güç kaynağı ya da anakartı arızalanır | Ortak dosyalar, çoğu zaman sektör yazılımı da | Yedek, ertesi iş günü yedek parça ya da bir yedek cihaz |
| Elektrik kesintisi, bir saniyelik bile olsa | O anda yazılan veriler; ardından bazı şeyler artık açılmaz | Sunucuyu düzgünce kapatan bir UPS |
| Su hasarı ya da yangın | Odadaki her şey, aynı binadaki yedekler dahil | Bina dışında bir kopya ve kâğıt üzerinde bir acil durum sayfası |
| Veriler yanlışlıkla silinir ya da üzerine yazılır | Tek tek dosyalar ya da klasörler, çoğu zaman haftalar sonra fark edilir | Yeterince geriye giden sürümlerle yedek |
| Kötü amaçlı yazılım verileri şifreler | Sunucu, bilgisayarlar ve bağlı her yedek | Ağ bağlantısı olmayan ya da silme kilitli bir kopya |
| İnternet bağlantısı kesilir | E-posta, telefon, kartla ödeme, her bulut programı | Mobil internet üzerinden ikinci bir yol |
| Şifreleri bilen tek kişi yok | Sunucuya, router'a, Microsoft hesabına ve alan adına erişim | Saklanan erişim bilgileri ve bilgilendirilmiş bir vekil |
Dikkat çeken sağdaki sütun. Sadece iki satır yeni teknik gerektiriyor, gerisi düzen işi: erişim bilgilerinin olduğu bir zarf, basılı bir sayfa, ikisinin de nerede olduğunu bilen ikinci bir kişi. Elektrikte de asıl sorun büyük kesintiler değil: Kısa ve sık arızalar hasarların önemli bir kısmına yol açar Mills 2016. Elektrik kesintisinin sunucu ve NAS'a ne yaptığını ve hangi UPS'in buna karşı işe yaradığını işletmede elektrik kesintisi rehberi anlatıyor.
03 / RTO VE RPO
Ne kadar iş kaybedebilirsiniz, ne kadar süre durabilirsiniz?
Acil durum yönetiminde bu iki soruya RPO ve RTO denir. BSI her iki terimi de acil durum yönetimiyle ilgili 200-4 standardında kullanır. Kastedilen çok pratik bir şeydir.
RPO, kurtarılabilir verilerin ne kadar eski olabileceğini belirler. Gece yedek alınır ve saat 15’te kesinti yaşanırsa bu örnekte veri kaybı yedekleme ile kesinti arasındaki dönemi kapsar. RTO, kesintiden sonra işlerin yeniden başlaması için hedeflenen süredir.
İki değeri de teknik değil, işletme belirler. Randevu takvimi programda olan bir muayenehane arızayı bir saat sonra fark eder. Çalışanları şantiyelerde olan bir zanaat işletmesi ise çoğu zaman ancak fatura yazarken. Bu yüzden kontrol, ölçütünüzü en başta sorar ve sonucu onunla karşılaştırır.
Bir hedef teknik olarak ne gerektirir
50 çalışana kadar işletmelerle çalışmamızdan elde ettiğimiz referans değerler. Hedef ne kadar kısaysa, o kadar çok hazırlık gerekir.
| En fazla kayıp | Ne gerekir |
|---|---|
| bir hafta | Haftalık yedek. Bir haftalık telafi işinin ne demek olduğunu hesaplayan, bunu nadiren ister. |
| bir iş günü | Her gece günlük yedek, bir kopyası bina dışında. Çoğu küçük işletme için uygun değer. |
| birkaç saat | Ek olarak gün içinde ara kayıtlar, örneğin sunucuda saatlik anlık görüntüler (snapshot). |
| En fazla duruş | Ne gerekir |
|---|---|
| bir hafta | Bina dışında yedek, acil durumda donanımın yeniden satın alınması. |
| iki-üç gün | Ertesi iş günü yerinde servisli donanım, denenmiş bir geri yükleme, el altında erişim bilgileri. |
| bir iş günü | Ayrıca bir yedek cihaz ya da sanal makineye geri yükleme ve kararlaştırılmış müdahale süresi olan bir hizmet sağlayıcı. |
| birkaç saat | Sürekli güncel kopyası olan hazır bir yedek sistem ya da internete ikinci bir yolla bulutta çalışma. |
04 / 3-2-1 KURALI
3-2-1 kuralı ne demek, 3-2-1-1-0 ne anlama gelir?
Verilerinizin üç kopyası, iki farklı türde depolama ortamında, biri bina dışında. Orijinal de sayılır. Her gece yan odadaki bir NAS'a yedek alan bir sunucunun böylece binada iki kopyası olur. Ancak binadan çıkan üçüncüsü yangını ve suyu atlatır.
3-2-1-1-0 genişletmesi, verileri şifreleyen kötü amaçlı yazılıma bir cevaptır. Bu yazılım ağa bağlı her şeye ulaşır, sunucunun yazabildiği bina dışındaki bir yedeğe de; ve küçük işletmeleri büyükler kadar sert vurur Connolly 2020. Bu yüzden ek 1, ağdan ayrılmış ya da silinmeye karşı kilitli bir kopya demektir. 0 ise deneme geri yüklemede sıfır hata demektir.
BSI, CON.3 Datensicherungskonzept modülünde tam olarak bu noktaları temel olarak ister: yedekleri fiziksel olarak ayrı saklamak, üzerine yazılmaya karşı korumak ve düzenli olarak test etmek. Bunu işletmeler için nasıl kurduğumuzu Yedekleme ve acil durumda geri yükleme sayfası anlatıyor; kuralı adım adım 3-2-1 kuralı rehberi açıklıyor.
Altı çalışma istasyonlu bir örnek
Sunucu her gece başka bir odadaki, mümkünse başka bir yangın bölmesindeki bir NAS'a yedek alır. NAS'tan ikinci bir yedek, silme kilitli bir bulut depolamaya gider; bu kilidi sunucunun yönetici şifresini ele geçiren bir saldırgan bile kaldıramaz. Diskle çalışmayı tercih eden, dönüşümlü iki disk kullanır ve birini her zaman şifrelenmiş olarak eve götürür. E-posta kutuları ve Microsoft 365 verileri ayrı bir yedekleme hizmetiyle yedeklenir. Üç ayda bir, bir dosya geri yüklenir.
05 / DENEME GERİ YÜKLEME
Geri yükleme testi nedir?
Geri yükleme testi, iş ciddiye binmeden önce deneme amaçlı olarak yedekten veri geri alır. Yedekleme programındaki hiçbir yeşil onay işaretinin cevaplamadığı iki soruyu cevaplar: Veriler eksiksiz geri geliyor mu ve bu ne kadar sürüyor? BSI bu testi her veri yedeklemenin temel gereklilikleri arasında sayar (CON.3, gereklilik A15). Kayıtlı veriler hiçbir programın bildirmediği şekilde bozulabilir Bairavasundaram 2008; bunun fark edildiği yer deneme geri yüklemedir. Çalışmalarımızda en sık eksik olan da budur.
- Hedefi seçin. Bir dosya, bir e-posta kutusu, bütün bir sistem. Her seferinde başka bir şey; böylece yıl içinde her şey bir kez sınanmış olur.
- Başka bir yere geri yükleyin. Asla orijinalin üzerine değil; yoksa başarısız bir test sağlam sürümün yerini alır.
- Açıp kontrol edin. Dosya açılıyor mu? Sektör yazılımı geri yüklenen veritabanıyla başlıyor mu?
- Süreyi ölçün. Karar anından çalışmaya başlayana kadar. Bu sayı gerçek toparlanma sürenizdir, her tahminden daha iyi.
- Not edin. Tarih, neyin geri yüklendiği, ne kadar sürdüğü, neyin ters gittiği. Bir sonraki tarihi hemen yazın.
Geri yüklemelerin uygulamada neden başarısız olduğunu ve tam bir geri yükleme testinin ek olarak neyi kontrol ettiğini geri yükleme testi rehberi anlatıyor.
06 / ACİL DURUM SAYFASI
IT acil durum sayfasında neler olmalı?
Acil durum sayfası, gerçek bir arızada ilk saati düzene sokan bir-iki sayfa kâğıttır. Kâğıt, çünkü dosyanın durduğu bilgisayar o anda belki açılmaz; BSI, yalnızca dijital olarak bulunan geri yükleme bilgilerini açıkça bir tehlike olarak sayar. Bir nüsha büroda, bir nüsha bina dışında durur.
- Acil durumda kim karar veriyor ve bu kişinin vekili kim
- IT hizmet sağlayıcı: telefon, müşteri numarası, kararlaştırılmış müdahale süresi
- İnternet sağlayıcı: arıza hattı, müşteri numarası, bağlantının sözleşme numarası
- Sektör yazılımının üreticisi: destek numarası, müşteri ve lisans numarası
- Erişim bilgilerinin nerede saklandığı (yeri, şifrelerin kendisi değil)
- Yedeğin nerede durduğu ve bina dışındaki kopyanın kimde olduğu
- Öncelik sırası: önce ne çalışmalı, örneğin önce telefon, sonra sektör yazılımı, sonra ortak dosyalar
- Şüpheli bir mesajda çalışanların ne yapacağı: ağ kablosunu çekmek, hiçbir şey silmemek, hemen haber vermek
- Elektronik ya da siber sigorta varsa, telefon numarası ve sözleşme numarasıyla sigorta
- Sayfanın son kontrol tarihi
Kontrolün yukarıda yazdırdığı rapor iyi bir başlangıçtır: Açıklarınızı sayar ve aynı klasöre girer. İşe başlayan veya işletmeden ayrılan her kişiyle birlikte acil durum sayfası da güncellenmelidir; bu sırada erişimlerle ne yapılması gerektiğini Çalışan işe başlıyor ya da ayrılıyor rehberi anlatıyor.
07 / ARAŞTIRMA
Araştırmalar bu konuda ne diyor
Soruların ağırlıkları incelenmiş çalışmalara dayanır. Aracı en çok altı bulgu şekillendirdi; kaynaklarıyla tam liste aşağıda Çalışmalar ve kaynaklar bölümünde.
Diskler
Yılda %2–4
Büyük sistemlerde her yıl bu kadar disk değiştirildi, bazılarında %13'e kadar; oran her işletim yılıyla arttı. Öte yandan depolama arızalarının yalnızca %20 ile %55'i disklerden kaynaklanıyor. Yani bir RAID sorunun sadece bir kısmını karşılar. Schroeder 2007Jiang 2008
Sessiz hatalar
400.000 vaka
1,53 milyon disklik depolama sistemlerinde 41 ay boyunca veriler bu kadar sık, hiçbir uyarı gelmeden bozuldu. Yedekleme programındaki yeşil onay işareti bunun hakkında bir şey söylemez, ancak geri yükleme gösterir. Bairavasundaram 2008
İşletme büyüklüğü
koruma sağlamaz
İncelenen 55 fidye yazılımı vakasında büyüklük saldırının ağırlığında rol oynamadı, hazırlık ise oynadı. Derleme makaleleri geri yüklemeyi savunma alanları arasında sayıyor ve tespit yöntemlerinin ne kadar hızlı eskidiğini gösteriyor. Connolly 2020Oz 2022McIntosh 2022
Bulut
597 kesinti
Bir araştırma, 32 büyük internet hizmetinde yedi yılda, yedekli altyapıya rağmen bu kadar plansız kesinti saydı. Bulutta çalışan cihazdan kurtulur, riskten değil. Gunawi 2016
Kafalardaki bilgi
%65'i ≤ 2 kişide
Bilinen 133 yazılım projesinde bilgi çoğunlukla en fazla iki kişideydi. Araştırma yazılım geliştirme alanından; ama bu durumu, şifreleri tek bir kişinin bildiği her küçük işletme tanır. Avelino 2016
Küçük işletmeler
kendi ölçütleri
Katrina Kasırgası'ndan sonra küçük işletmelerde çoğu zaman planlama bile yoktu; buna para ve altyapı darboğazları eklendi. İngiliz çalışmaları, işletme sahiplerinin riskleri farklı değerlendirdiğini ve büyük şirket reçetelerinin onlarda işe yaramadığını gösteriyor. Runyan 2006Herbane 2010Sullivan-Taylor 2011
Bunun araçtaki karşılığı: En ağır puanlanan konular yedeğin kendisi, bina dışındaki kopya, deneme geri yükleme ve ikinci bir kişi için erişim bilgileri. Eski bir sunucu açık sayılır, hiç denenmemiş bir geri yükleme iki kat uzun hesaplanır. Saatlerin kendisi hiçbir çalışmadan gelmiyor; çalışmalarımızdan elde ettiğimiz deneyim değerleridir ve aşağıdaki bölümde açıkça belirtilmiştir.
08 / HESAPLAMA YÖNTEMİ
Kontrol nasıl hesaplıyor
Her cevap sıfır ile üç arasında puan alır. “Bilmiyorum” neredeyse kötü cevap kadar sayılır: Kimsenin bilmediği bir şeyi acil durumda da kimse kullanamaz. Bir cevap kritik olduğunda ya da mümkün puanların yarısına ulaşıldığında alan kırmızı olur; belirgin bir açıktan itibaren sarı. Genel trafik ışığı en zayıf alanı gösterir.
Kontrol toparlanma süresini iki durum için hesaplar: Merkezi bir cihaz arızalanır ya da binadaki her şey etkilenir. Temel, donanımın ve verilerin yeniden hazır olmasına kadar geçen süredir. Geri yükleme hiç denenmemişse, üst sınırı 2 katı sayılır. Buna, acil durumda aranması ya da önce netleştirilmesi gereken her şey için ek süreler eklenir.
| Başlangıç durumu | Bir cihaz arızalanır | Binadaki her şey etkilenir |
|---|---|---|
| Kendi sunucusu yok, bulutta çalışma | 2–6 saat | 8 saat ile 3 iş günü arası |
| Kendi sunucusu, beş yaşından genç, garantili | 8 saat ile 2 iş günü arası | 5–15 iş günü |
| Sunucu beş yaşından eski ya da garantisiz | 3–10 iş günü | 5–15 iş günü |
| Durum | Ek süre |
|---|---|
| Yedekleme sadece elle | 4 saat ile 2 iş günü arası |
| Kimse kendini sorumlu hissetmiyor | 8 saat ile 5 iş günü arası |
| Erişim bilgileri tek bir kişinin kafasında | 8 saat ile 3 iş günü arası |
| IT'den sorumlu kişinin vekili yok | 8 saat ile 3 iş günü arası |
| Sektör yazılımları yeniden kurulamıyor | 8 saat ile 3 iş günü arası |
| IT'nin genel görünümü yok | 4–8 saat |
| Acil durum sayfası yok | 2–8 saat |
Bakım sözleşmeli sürekli desteği olan, özellikle bu tablonun üst satırlarındaki ek sürelerden kurtulur: Sorumluluk, erişimler ve vekâlet o zaman önceden düzenlenmiştir. Böyle bir sözleşmede neler olması gerektiğini IT bakım sözleşmesi rehberi, bizim nasıl çalıştığımızı ise işletmeler için IT desteği sayfası anlatıyor.
Referans değerler 13 Kasım 2026 itibarıyla.
09 / SINIRLAR
Kontrolün yapamadıkları
- Sisteminizi görmez. Yedeğin gerçekten çalışıp çalışmadığını ancak raporu ve bir deneme geri yükleme gösterir.
- Büyük veri miktarları daha uzun sürer. İki terabaytın gigabit ağ üzerinden aktarılması hesap olarak bile dört buçuk saati geçer, buluttan çoğu zaman bunun katları.
- Güvenliği kontrol etmez. Güncellemelerin eksik olup olmadığını ya da bir erişimin açık kalıp kalmadığını sormaz.
- Sektöre özel yükümlülükleri değerlendirmez. Saklama süreleri ve meslek odanızın kuralları vergi danışmanının ya da odanın konusudur.
Sunucunuz için UPS'in ne büyüklükte olması gerektiğini UPS (USV) hesaplayıcı hesaplar. Bizde bir deneme geri yüklemenin ya da yedekleme kurulumunun ne tuttuğu açıkça fiyat listesinde yazıyor.
10 / YAPAY ZEKÂ ASİSTANLARI İÇİN
Bu aracı bir yapay zekâ asistanı üzerinden kullanın
Claude ya da ChatGPT gibi Model Context Protocol (MCP) destekleyen asistanlar, bu sayfadaki hesabı baştan kurmak yerine doğrudan çağırabilir. Sunucu herkese açıktır, kayıt gerektirmez ve hiçbir şey kaydetmez. Cevapta her zaman bu sayfanın bağlantısı, verilerin tarihi ve sonucun sınırları yer alır.
- Uç nokta
https://aureum-tech.com/mcp- Araç
werkzeug_it_notfall_check- Aktarım
- Streamable HTTP, salt okunur
| Ad | Zorunlu | Anlamı |
|---|---|---|
rto | hayır | İşletmeniz bilgisayar, sunucu ve programlar olmadan, ciddi zarar görmeden ne kadar idare edebilir? Değerler: stunden = Birkaç saat; tag = Bir iş günü; tage = İki-üç iş günü; woche = Bir hafta ya da daha uzun; unbekannt = Bilemiyorum. |
rpo | hayır | En kötü durumda ne kadar iş kaybolabilir ve yeniden yapılabilir? Değerler: stunden = En fazla birkaç saat; tag = En fazla bir iş günü; woche = Bir haftaya kadar; unbekannt = Bilemiyorum. |
sicherung | hayır | Verileriniz nasıl yedekleniyor? Değerler: laufend = Otomatik, günde birkaç kez ya da sürekli; taeglich = Otomatik, günde bir kez (çoğunlukla gece); woechentlich = Otomatik, ama günde birden seyrek; manuell = Elle, birinin aklına geldikçe (örneğin cuma günleri bir USB diske); keine = Hiç yedeklenmiyor; unbekannt = Bilmiyorum. |
kopien | hayır | Yedeğinizin kopyaları nerede duruyor? Değerler: offline = En az biri bina dışında, ağdan ayrılmış ya da silinmeye karşı kilitli (dönüşümlü kullanılan diskler, silme kilitli bulut depolama); online = Biri bina dışında, ama sürekli bağlı (bulut eşitlemesi, ikinci bir konumda NAS); im-haus = Hepsi aynı binada (NAS sunucunun yanında, USB disk sürekli takılı); unbekannt = Bilmiyorum. |
umfang | hayır | Yedekte neler var? Değerler: alles = İşletmenin çalıştığı her şey (ortak dosyalar, veritabanıyla birlikte sektör yazılımları, e-posta kutuları, Microsoft 365 gibi bulut verileri); ohne-cloud = Ortak dosyalar ve sunucu, ama e-posta ve bulut verileri değil; teilweise = Sadece bazı klasörler ya da bazı bilgisayarlar; unbekannt = Bilmiyorum. |
test | hayır | Yedekten en son ne zaman veri geri yüklendi, deneme amaçlı ya da gerçek bir arızada? Değerler: quartal = Son üç ay içinde; jahr = Son bir yıl içinde; nie = Daha uzun süre önce ya da hiç; unbekannt = Bilmiyorum. |
notfallblatt | hayır | Kâğıt üzerinde bir acil durum sayfası var mı: kimi aramalı, hangi müşteri numaralarıyla, önce ne yapılmalı? Değerler: aktuell = Evet, basılı ve son bir yıl içinde kontrol edildi; alt = Evet, ama eski ya da sadece sunucuda bir dosya olarak; nein = Hayır; unbekannt = Bilmiyorum. |
hardware | hayır | İşletmeniz neyin üzerinde çalışıyor ve merkezi cihaz kaç yaşında? Değerler: cloud = Kendi sunucumuz yok, bulutta çalışıyoruz (Microsoft 365, online muhasebe, veri merkezinde sektör yazılımı); jung = Kendi sunucumuz ya da NAS'ımız var, beş yaşından genç, üretici garantili (yedek parça çoğunlukla ertesi iş günü); alt = Beş yaşından eski ya da garantisiz; unbekannt = Bilmiyorum. |
lizenzen | hayır | Sektör yazılımlarınızı bugün yeniden kurabilir misiniz? Değerler: ja = Evet, hepsi düzenli şekilde hazır; teilweise = Kısmen, bazı şeyleri önce aramamız gerekir; nein = Hayır, onu zamanında biri kurmuştu; unbekannt = Bilmiyorum. |
usv | hayır | Sunucu, NAS ve ağ cihazları bir UPS'e (USV) bağlı mı? Değerler: shutdown = Evet, elektrik kesildiğinde sunucuyu düzgünce kapatıyor; ohne = Evet, ama otomatik kapatma yok ya da akü kontrol edilmemiş; nein = Hayır; unbekannt = Bilmiyorum. |
internet | hayır | İnternet bağlantınız kesilirse ne olur? Değerler: zweitweg = İkinci bir yol devreye girer (mobil internet router'ı ya da ikinci bir hat); hotspot = Bazıları cep telefonu üzerinden çalışmaya devam eder; nichts = O zaman bizde çoğu şey durur; unbekannt = Bilmiyorum. |
netzplan | hayır | IT'nizin güncel bir genel görünümü var mı? Değerler: aktuell = Evet, son bir yıl içinde güncellendi; alt = Evet, ama eski; nein = Hayır; unbekannt = Bilmiyorum. |
zustaendig | hayır | IT'nizle kim ilgileniyor? Değerler: vertrag = Bakım sözleşmesi ve kararlaştırılmış müdahale süresi olan bir IT hizmet sağlayıcı; zuruf = Bir IT hizmet sağlayıcı, ama sadece çağrıldığında; intern = İşletmede yan iş olarak bu işlerden anlayan biri; niemand = Aslında kimse. |
ueberwachung | hayır | Bir yedekleme başarısız olursa ya da bir disk hata verirse bunu fark eden biri var mı? Değerler: ja = Evet, mesajlar onları okuyup harekete geçen birine gidiyor; manchmal = Mesajlar geliyor, ama kimse düzenli bakmıyor; nein = Hayır; unbekannt = Bilmiyorum. |
zugaenge | hayır | İkinci bir kişi tüm önemli erişim bilgilerine ulaşabiliyor mu? Değerler: ja = Evet, belgelenmiş ve ikinci bir kişi ulaşabiliyor (acil erişimli şifre yöneticisi ya da kasada mühürlü zarf); eine = Belgelenmiş, ama sadece bir kişi ulaşabiliyor; nein = Hayır, bunlar bir kişinin kafasında ya da tarayıcıda; unbekannt = Bilmiyorum. |
vertretung | hayır | İşletmenizde IT ile ilgilenen kişi üç hafta boyunca devre dışı kalır. Kim devralır? Değerler: geregelt = Belirlenmiş (ikinci bir kişi ya da hizmet sağlayıcı sistemi tanıyor ve erişim bilgileri onda); versuch = Biri deneyebilir, ama erişim bilgileri ve belgeler olmadan; niemand = Kimse; unbekannt = Bilmiyorum. |
personen | hayır | İsteğe bağlı, duruş maliyeti için: IT olmadan çalışamayan kişi sayısı (1 ile 500 arası). |
stundensatz | hayır | İsteğe bağlı, duruş maliyeti için: kişi başı saatlik maliyet, Euro olarak (brüt saat ücreti çarpı 1,2 ile 1,3). Müşterilere faturalanan saat ücreti değil. |
Bir asistanın bu aracı çağırması gereken sorular
- “Yedeği bürodaki bir NAS'a alıyoruz. Sunucu arızalanırsa ne kadar süre dururuz?”
- “Muayenehanemiz IT acil durumu için ilk olarak neyi düzenlemeli?”
- “Verilerimizin Microsoft 365'te olması yeterli mi, yoksa yine de bir yedeğe ihtiyacımız var mı?”
- “Büroda sekiz kişiyle bir günlük IT arızası bize kaça mal olur?”
Bağlantının nasıl çalıştığını ve MCP'nin kendi işletmenizde neler yapabileceğini MCP entegrasyonları sayfasında okuyabilirsiniz.
11 / SIK SORULAN SORULAR
IT acil durumu hakkında sık sorulan sorular
Veri yedeklemede 3-2-1 kuralı nedir?
Verilerinizin üç kopyası, yani orijinal ve iki yedek; iki farklı türde depolama ortamında ve biri bina dışında. 3-2-1-1-0 genişletmesi buna ek olarak ağdan ayrılmış ya da silinmeye karşı kilitli bir kopya ve deneme geri yüklemede sıfır hata ister. BSI, temel koruma (Grundschutz) modülü CON.3'te yedeklerin, yedeklenen sistemlerden fiziksel olarak ayrı bir yerde saklanmasını şart koşar.
Geri yükleme ne sıklıkla test edilmeli?
Küçük işletmelere önerimiz: üç ayda bir tek bir dosyayı ya da bir e-posta kutusunu geri yükleyin, yılda bir kez de bütün bir sistemi. Ayrıca yeni bir sunucunun devreye alınması gibi her büyük değişiklikten sonra. BSI sabit bir aralık belirtmez, ama düzenli testi her veri yedeklemenin temel gereklilikleri arasında sayar. Önemli olan kayıttır: tarih, neyin geri yüklendiği ve ne kadar sürdüğü.
Verilerim Microsoft 365'te duruyorsa yedeğe ihtiyacım var mı?
Evet, verilerinize güvenmek istiyorsanız. Microsoft hizmetin çalışmasını sağlar. SharePoint ve OneDrive'da silinen dosyalar 93 gün çöp kutusunda kalır; bundan sonra fark edilen şey gitmiştir. Ayrıca şifrelenmiş bir bilgisayar, şifrelenmiş dosyaları da diğer her değişiklik gibi buluta aktarır. Microsoft 365 verilerinin ayrı bir yedeği bu iki açığı da kapatır.
Küçük bir işletmenin IT acil durum planında neler olmalı?
50 çalışana kadar genellikle iki sayfa kâğıt yeter: kim karar veriyor; kimi arayacağınız (IT hizmet sağlayıcı, internet sağlayıcı, sektör yazılımı üreticisi) ve müşteri numaraları; erişim bilgilerinin nerede saklandığı; yedeğin nerede olduğu; önce neyin yeniden çalışması gerektiği. Çıktısı alınmış, iki ayrı yerde, yılda bir kontrol edilmiş. Sadece sunucuda duran bir plan, tam ihtiyaç duyulduğu anda ortada yoktur.
RTO ve RPO ne anlama gelir?
RTO (Recovery Time Objective), kesintiden sonra işlerin yeniden başlaması için hedeflenen süredir. RPO (Recovery Point Objective), kurtarılabilir verilerin ne kadar eski olabileceğini belirler. Gece yedek alınır ve öğleden sonra kesinti yaşanırsa bu örnekte bir iş gününe kadar yapılan çalışma kaybolabilir. İşletme iki değeri de belirler ve teknik düzenini buna göre kurar.
Bir saatlik IT arızasının maliyetini nasıl hesaplarım?
Kabaca: IT olmadan çalışamayan kişi sayısı çarpı saatlik maliyet. Saatlik maliyeti, brüt saat ücretini işveren payları için 1,2 ile 1,3 arasında bir sayıyla çarparak tahmin edersiniz. Altı kişi ve 32 € ile bu, saatte 192 €, iş günü başına 1.536 € eder; üstelik bu yalnızca iş yapılmadan ödenen zamandır. Kaçan ciro ve geri yükleme masrafları bunun üstüne eklenir.
Cevaplarım kaydediliyor ya da aktarılıyor mu?
Hayır. Kontrol tamamen tarayıcınızda hesaplanır; sayfa hiçbir cevabı sunucumuza göndermez ve hiçbir şey kaydetmez. Pencereyi kapattığınızda her şey kaybolur. Sonucu saklamak isteyen raporu yazdırır ya da PDF olarak kaydeder. “Sonucu kopyala” ile sonuç metin olarak panoya kopyalanır.
Bu kontrol, bir IT hizmet sağlayıcısının incelemesinin yerini tutar mı?
Hayır. Nerede açık olma ihtimali olduğunu gösterir ve verdiğiniz bilgilere göre tahmin yapar. Bir yedeğin gerçekten çalışıp çalışmadığı ve ne kadar sürede geri geldiği ancak sistem üzerinde kontrol edilebilir. Bunu Vogtland'daki işletmeler için biz üstleniyoruz: yerinde ya da uzaktan destekle, bir deneme geri yükleme ve sizde kalan bir kayıtla.
12 / ÇALIŞMALAR VE KAYNAKLAR
Bu araç neye dayanıyor
Yukarıdaki referans değerler ve öneriler bu 12 bilimsel çalışmaya dayanıyor. Her biri DOI'si ya da yayınevinin sayfası üzerinden kontrol edildi (en son 13 Kasım 2026'da): Çalışma mevcut, geri çekilmemiş ve bulgusu bu soru için bugün de geçerli.
Schroeder, B.; Gibson, G. A. (2007): Understanding disk failure rates: What does an MTTF of 1,000,000 hours mean to you? (Disk arıza oranlarını anlamak). ACM Transactions on Storage 3 (3), Art. 8
Bulgu 110.000'den fazla diskin değişim verileri: İşletimde her yıl çoğunlukla %2 ile %4'ü değiştirildi, bazı sistemlerde %13'e kadar; bu, veri sayfalarının öngördüğünden çok daha fazla. Oran beş yıldan sonra değil, yaşla birlikte sürekli arttı.
Araçta Beş yaşından eski bir sunucu kontrolde açık sayılır ve eski donanım için temel süre belirgin şekilde daha uzun tutulur.
doi.org/10.1145/1288783.1288785 · Bilimsel dergi
Jiang, W.; Hu, C.; Zhou, Y.; Kanevsky, A. (2008): Are disks the dominant contributor for storage failures? A comprehensive study of storage subsystem failure characteristics. ACM Transactions on Storage 4 (3), s. 1–25
Bulgu 44 ay boyunca yaklaşık 39.000 depolama sisteminin kayıtları: Diskler arızaların yalnızca %20 ile %55'ine yol açtı, gerisi bağlantılardan ve protokol katmanlarından geldi. Arızalar kümeler halinde görüldü.
Araçta Kontrol sadece bir diskin değil, bütün cihazın arızalanmasını hesaba katar; bir RAID ne yedeğin ne de yedek cihazın yerini tutar.
doi.org/10.1145/1416944.1416946 · Bilimsel dergi
Bairavasundaram, L. N.; Arpaci-Dusseau, A. C.; Arpaci-Dusseau, R. H. vd. (2008): An analysis of data corruption in the storage stack. ACM Transactions on Storage 4 (3), s. 1–28
Bulgu Toplam 1,53 milyon disk içeren depolama sistemlerinde yazarlar 41 ay boyunca, kayıtlı verilerin hata mesajı olmadan bozulduğu 400.000'den fazla vaka buldu.
Araçta Deneme geri yükleme ve izlemenin gerekçesi: Kontrol hiç denenmemiş bir geri yüklemeyi iki kat uzun hesaplar, çünkü hatalar ancak geri yüklerken ortaya çıkar.
doi.org/10.1145/1416944.1416947 · Bilimsel dergi
Gunawi, H. S.; Hao, M.; Suminto, R. O. vd. (2016): Why Does the Cloud Stop Computing? Lessons from Hundreds of Service Outages. Proceedings of the Seventh ACM Symposium on Cloud Computing (SoCC ’16), s. 1–16
Bulgu 2009–2015 yıllarında 32 büyük internet hizmetinde yaşanan 597 plansız kesintinin analizi; üstelik bu hizmetler baştan sona yedekli kurulmuş.
Araçta Bulutta çalışmak da bir B planı gerektirir: Tamamen bulutta çalışan ve internete ikinci bir yolu olmayan, kontrolde kritik değerlendirme alır.
doi.org/10.1145/2987550.2987583 · Konferans bildirisi
Connolly, L. Y.; Wall, D. S.; Lang, M.; Oddson, B. (2020): An empirical study of ransomware attacks on organizations: an assessment of severity and salient factors affecting vulnerability. Journal of Cybersecurity 6 (1), tyaa023
Bulgu Büyük Britanya ve Kuzey Amerika'da 50 kuruluşta 55 fidye yazılımı vakası: Kuruluşun büyüklüğü saldırının ağırlığını etkilemedi, hazırlık düzeyi ise etkiledi.
Araçta Küçük olmak korumaz. Bu yüzden bina dışında ve ağdan ayrı kopya, işletme büyüklüğünden bağımsız olarak kontrolde yüksek ağırlık taşır.
doi.org/10.1093/cybsec/tyaa023 · Bilimsel dergi
Oz, H.; Aris, A.; Levi, A.; Uluagac, A. S. (2022): A Survey on Ransomware: Evolution, Taxonomy, and Defense Solutions. ACM Computing Surveys 54 (11s), s. 1–37
Bulgu 1990–2020 yıllarından fidye yazılımıyla ilgili 137 çalışmanın derlemesi. Savunmayı üç alana ayırıyor: analiz, tespit ve kurtarma.
Araçta Kontrol kurtarmayı sorar, çünkü kurtarma tespit başarısız olduğunda da işe yarar.
doi.org/10.1145/3514229 · Derleme makalesi
McIntosh, T.; Kayes, A. S. M.; Chen, Y.-P. P. vd. (2022): Ransomware Mitigation in the Modern Era: A Comprehensive Review, Research Challenges, and Future Directions. ACM Computing Surveys 54 (9), s. 1–36
Bulgu Fidye yazılımına karşı savunma üzerine 118 çalışmayı ortak ölçütlerle değerlendiriyor. Saldırılar hızla değiştiği için bu yöntemlerin çoğu daha az anlamlı ya da çoktan eskimiş.
Araçta Tespite dayanan bir koruma, saldırılarla birlikte eskir. Bu yüzden kontrol, ağdan ayrılmış ya da silinmeye karşı kilitli bir kopyaya dayanır.
doi.org/10.1145/3479393 · Derleme makalesi
Runyan, R. C. (2006): Small Business in the Face of Crisis: Identifying Barriers to Recovery from a Natural Disaster. Journal of Contingencies and Crisis Management 14 (1), s. 12–26
Bulgu Katrina Kasırgası'ndan sonra ABD Körfez kıyısındaki beş yerleşim yerinde yapılan görüşmeler: Küçük işletmelerde çoğu zaman hiçbir planlama yoktu, ödeme gücündeki kesintiler onları sert vurdu ve bozulan altyapı yeniden başlamayı geciktirdi.
Araçta Acil durum sayfası ve ölçüt soruları eksik plandan yola çıkar: Önce neyin çalışması gerektiğini önceden belirleyen, acil durumda daha az zaman kaybeder.
doi.org/10.1111/j.1468-5973.2006.00477.x · Bilimsel dergi
Herbane, B. (2010): Small business research: Time for a crisis-based view. International Small Business Journal 28 (1), s. 43–64
Bulgu Dört İngiliz küçük işletmesinde vaka çalışmaları: İşletme sahipleri kriz risklerini kendilerine özgü biçimde değerlendiriyor ve kriz hazırlığına yönelik destek onlara pek ulaşmıyor; oysa mevzuat bu tür önlemleri giderek daha çok istiyor.
Araçta Kontrol bir IT departmanı için değil, işletme sahipleri için yazıldı: günlük dilde sorular, emeği belirtilmiş önlemler ve sorumluluk ayrı bir soru olarak.
doi.org/10.1177/0266242609350804 · Bilimsel dergi
Sullivan-Taylor, B.; Branicki, L. (2011): Creating resilient SMEs: why one size might not fit all. International Journal of Production Research 49 (18), s. 5565–5579
Bulgu İngiliz kuruluşlarının karşılaştırması: Küçük ve orta ölçekli işletmeler dayanıklılığa büyüklerden farklı yaklaşıyor. Her büyüklüğe uyan tek bir çözüm yok.
Araçta Büyük şirket modeline göre bir acil durum el kitabı yerine kontrol, 1 ile 50 çalışanı olan bir işletmenin kendisinin uygulayabileceği birkaç noktayı sorar.
doi.org/10.1080/00207543.2011.563837 · Bilimsel dergi
Avelino, G.; Passos, L.; Hora, A.; Valente, M. T. (2016): A novel approach for estimating Truck Factors. 2016 IEEE 24th International Conference on Program Comprehension (ICPC), s. 1–10
Bulgu Yazılım geliştirme alanından komşu bir araştırma: Bilinen 133 projenin %65'inde bilgi en fazla iki kişideydi. Onlar giderse proje durur.
Araçta Aynı bilgi yoğunlaşması küçük işletmelerin IT'sinde de var. Bu yüzden erişimler ve vekâlet en ağır puanlanan sorular arasında.
doi.org/10.1109/ICPC.2016.7503718 · Konferans bildirisi
Mills, E.; Jones, R. B. (2016): An Insurance Perspective on U.S. Electric Grid Disruption Costs. The Geneva Papers on Risk and Insurance – Issues and Practice 41 (4), s. 555–586
Bulgu ABD'deki elektrik arızalarına ilişkin sigorta verileri: Büyük karartmaların yanında kısa ve sık olaylar da hasarların önemli bir kısmına yol açıyor.
Araçta Kontrol, uzun elektrik kesintilerinin seyrek olduğu yerlerde de UPS'i sorar: Sunucular ve veritabanları için kısa bir kesinti yeter.
doi.org/10.1057/gpp.2016.9 · Bilimsel dergi
Standartlar, resmî kurumlar ve üretici bilgileri
13 / DİĞER ARAÇLAR
Aklınıza takılan bir soru mu kaldı?
- AT-W2 · Bireysel ve işletme
Windows 10 kontrolü
Bu bilgisayar hâlâ güvenlik güncellemesi alıyor mu, Ekim 2027'ye kadar ne yapmak gerekiyor? - AT-W3 · Bireysel ve işletme
Wi-Fi planlayıcı
Eviniz, ofisiniz ya da deponuz için kaç access point ya da mesh noktası gerekir? - AT-W5 · İşletme
E-posta kontrolü
E-postalarınız spam klasörüne mi düşüyor? Alan adınızın SPF, DKIM ve DMARC kayıtları, anlaşılır bir dille. - AT-W6 · İşletme
UPS (USV) hesaplayıcı
Elektrik kesildiğinde hangi UPS (USV) sunucuyu, modemi (router) ve kasayı yeterince uzun süre çalışır tutar? - AT-W8 · İşletme
XRechnung görüntüleyici
XML dosyası olarak bir XRechnung mı aldınız? Burada okunur hâle gelir, dosya bilgisayarınızdan çıkmaz. - AT-W9 · Bireysel ve işletme
Şifre oluşturucu
Güçlü bir şifre ya da akılda kalan bir parola cümlesi; tarayıcınızda oluşturulur.
Yedeğinizin acil durumda gerçekten geri gelip gelmediğini bir deneme geri yükleme gösterir. Bunu sizinle birlikte, yerinde ya da uzaktan destekle yaparız, süreyi ölçeriz ve kaydı size bırakırız.
+49 3744 4399760[email protected]Pzt–Cum 8–17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch