ڕێنمایی · AT-R06REV. 2026-A
ئایا باکئەپەکەتان بەڕاستی کار دەکات؟ بۆچی تاقیکردنەوەی گەڕاندنەوە یەکلاکەرەوەیە

لەلایەن Benjamin Reichertنێتۆرک، هاردوێر، پشتگیری · پسپۆڕی IT بۆ یەکخستنی سیستەم (Fachinformatiker für Systemintegration, IHK)دوایین نوێکردنەوە:
ئەو جیاوازییەی دەکرێت چارەنووسی کۆمپانیاکەتان دیاری بکات
«باکئەپ ئەنجام دەدرێت» واتە: بە بەردەوامی باکئەپێک دروست دەکرێت. «باکئەپ کار دەکات» واتە: ئەگەر سبەی سێرڤەرێک تێک بچێت، Ransomware هێرش بکات یان داتا بە هەڵە بسڕدرێتەوە، دەتوانن کۆمپانیاکەتان لەم باکئەپەوە بە تەواوی و لە ماوەیەکی گونجاودا بگەڕێننەوە.
ئەمانە دوو شتی بە تەواوی جیاوازن، و جیاوازییەکە نزیکەی هەمیشە لە خراپترین کاتدا دەردەکەوێت: ئەو کاتەی بە ڕاستی پێویستتان بە باکئەپەکەیە. زۆر کۆمپانیا تەنیا لە کاتی تەنگانەدا دەزانن کە باکئەپەکەیان ناتەواو، کۆن یان هەر نەدەخوێندرایەوە. تا ئەو کاتە هەموو شتێک پارێزراو دەهاتە بەرچاو.
بۆچی گەڕاندنەوە شکست دەهێنێت
هۆکارەکان کەم جار سەرسوڕهێنەرن، بەڵام زۆر ڕوو دەدەن، و نزیکەی هەمیشە دەکرێت ڕێگەیان لێ بگیرێت:
- باکئەپەکە ناتەواو بوو. فایلەکان باکئەپ کرابوون، بەڵام داتابەیسەکە نا، ئیمەیڵەکان نا، یان ئەو ڕێکخستنانە نا کە بۆ بەردەوامبوون لە کار پێویستن.
- باکئەپەکە تێکچووە یان ناخوێنرێتەوە، و کەس پێی نەزانیوە، چونکە هەرگیز تاقیکردنەوەی گەڕاندنەوە نەکراوە.
- باکئەپەکە هەرگیز تاقی نەکراوەتەوە. چەند ساڵ بە ڕواڵەت بێ کێشە ئەنجام درا، بەڵام هەرگیز نەپشکنرا کە دەکرێت شتێکی لێوە بگەڕێنرێتەوە یان نا.
- Ransomware باکئەپەکەشی گرتەوە. ئەگەر باکئەپەکە هەمیشە بە هەمان نێتۆرکەوە بەسترابێت، هێرشە نوێیەکان زۆرجار باکئەپەکەش لەگەڵیدا شفرە دەکەن.
- گەڕاندنەوەکە زۆر دەخایەنێت. تەنانەت ئەگەر داتاکانیش هەبن: ئەگەر گەڕاندنەوە چەند ڕۆژ بخایەنێت، کۆمپانیاکەتان بە درێژایی ئەو ماوەیە ڕادەوەستێت.
- کەس بەرپرسیار نییە. هەر کەسێک وای دەزانی کەسێکی تر ئاگای لێیەتی، و باکئەپەکە دەمێک بوو بێ ئەنجام بوو.
تاقیکردنەوەی گەڕاندنەوە چی دەپشکنێت
تاقیکردنەوەی گەڕاندنەوە وەڵامی ئەو تاکە پرسیارە دەداتەوە کە گرنگە: ئایا لە کاتی تەنگانەدا دەگەینەوە بە داتاکانمان، بە تەواوی، نوێ و بە خێرایی پێویست؟ بۆ ئەمە تەنیا سەیر ناکرێت کە باکئەپێک هەیە یان نا، بەڵکو وەک نموونە بەشێک بە ڕاستی دەگەڕێنرێتەوە. لەوانەی دەپشکنرێن: ئایا باکئەپەکە بە ڕاستی هەموو داتا گرنگەکانی کار دەگرێتەوە، ئایا دەخوێنرێتەوە، چەند نوێیە و گەڕاندنەوەیەکی تەواو بە شێوەیەکی واقیعی چەند دەخایەنێت.
ڕێسای 3-2-1ی سەلمێنراو وەک ڕێنما بەکار دێت: لانیکەم سێ کۆپی لە داتاکانتان، لەسەر دوو جۆری جیاوازی میدیای هەڵگرتنی داتا، کە یەکێکیان لە شوێنێکی جیادایە. شوێنی جیا دژی ئاگر، ئاو و دزی دەتانپارێزێت. دژی Ransomware تەنیا کۆپییەک دەتانپارێزێت کە لە نێتۆرک جیا کراوەتەوە یان بە شێوەیەکی نەگۆڕ پاشەکەوت کراوە. باکئەپێک کە هەمیشە لە ڕێگەی نێتۆرکەوە دەستگەیشتن پێی دەکرێت، ئەویش شفرە دەکرێت.
دەتوانن پێشوەخت خۆتان هەڵبسەنگێنن کە ئایا یەکێک لەم بۆشاییانە لە کۆمپانیاکەتاندا هەیە: پشکنینی تەنگانەی IT پرسیار دەربارەی باکئەپ، تاقیکردنەوەی گەڕاندنەوە و دەستپێکردنەوەی کار دەکات و ئەنجامەکە وەک گڵۆپی هاتوچۆ پیشان دەدات.
پێشنیاری ئێمە: پشکنینی باکئەپ بۆ کۆمپانیاکان
ڕێک ئەم پشکنینە وەک دانیشتنێکی دیاریکراو پێشکەش دەکەین؛ نەک پڕۆژەیەکی چەند مانگی، بەڵکو پشکنینێکی سنووردار و بەپارە. لەم دانیشتنەدا باکئەپە هەنووکەییەکەتان دەپشکنین، وەک نموونە گەڕاندنەوەیەک ئەنجام دەدەین، گرنگترین مەترسییەکان دیاری دەکەین و تۆمارێکی کورت و ڕوون لەگەڵ ڕاسپاردەی بەرجەستەدا پێتان دەدەین. بەم شێوەیە دواتر بە نووسراوی دەزانن لە کوێدان، نەک تەنیا کاتێک کە درەنگ بووە.
ئەم پشکنینە بە مەبەست وا داڕێژراوە کە مەترسییەکی ڕاستەقینە چارەسەر بکات و بڕیاردانتان ئاسان بکات کە ئایا و لە کوێدا پێویستە چاکسازی بکرێت.