ئامرازی AT-W9REV. 2026-A
دروستکەری پاسوۆرد بۆ پاسوۆرد و پاسفرەیزی پارێزراو
پاسوۆردی پارێزراو پێش هەموو شتێک درێژ و هەڕەمەکییە، و تەنیا بۆ یەک ئەکاونت بەکار دێت. ئەم دروستکەرەی پاسوۆرد لە براوزەرەکەتاندا دروستی دەکات: وەک پاسفرەیزێک لە چوار تا هەشت وشە، وەک پاسوۆردێکی هەڕەمەکی بە 8 تا 64 نیشانە، وەک PIN یان وەک کلیلی وای فای. لەم کارەدا هیچ شتێک نانێردرێت و پاشەکەوت ناکرێت. لە تەنیشت هەر پێشنیارێک نووسراوە چەند بەهێزە، بە وردی بە بیت حیساب کراوە.
- بەخۆڕایی
- بێ تۆمارکردن
- لە براوزەرەکەتاندا دەمێنێتەوە
01 / دروستکەر
دروستکردنی پاسوۆرد یان پاسفرەیز
دروستکەر · پێنج پێشنیار لە هەر جارێکدا
پێشنیارەکان لە براوزەرەکەتاندا دروست دەبن و نە دەنێردرێن نە پاشەکەوت دەکرێن. بە کلیکی داهاتوو یان بە داخستنی پەڕەکە نامێنن. بۆیە پێشنیارە هەڵبژێردراوەکە ڕاستەوخۆ کۆپی بکەن بۆ ناو بەڕێوەبەری پاسوۆردەکەتان.
02 / چۆن دروست دەبێت
چۆن پاسوۆردێک دروست دەبێت کە کەس نەتوانێت پێشبینی بکات؟
هەڕەمەکییەکە لە براوزەرەکەتانەوە دێت. هەموو براوزەرێکی نوێ سەرچاوەیەکی هەڕەمەکی بۆ شفرەکردن (encryption) لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت، ناوی ئەو ڕووکارە crypto.getRandomValues، و دروستکەرەکە ڕێک ئەوە بەکار دەهێنێت. فەنکشنی هەڕەمەکیی ئاسایی JavaScript بۆ ئەم کارە گونجاو نییە. بۆ یاری و ئەنیمەیشن دروست کراوە، نەک بۆ ئەوەی کەس نەتوانێت ژمارەی داهاتووی پێشبینی بکات.
سەرچاوەکە ژمارەی نێوان سفر و کەمێک زیاتر لە 4,29 ملیار دەدات. بۆ ئەوەی یەکێک لە 94 نیشانە لەوە دروست بکرێت، دەکرا بە سادەیی پاشماوەی دابەشکردنێک وەربگیرێت. ئەمە نزیکەی دادپەروەرانەیە، بەڵام تەنیا نزیکە: 4,29 ملیار بە تەواوی بەسەر 94دا دابەش نابێت، و چەند نیشانەیەک بە بەشێکی زۆر بچووک زیاتر دەردەکەوتن. بۆیە دروستکەرەکە ئەو کەمە ژمارەیەی لە کۆتایی سەرەوەدا زیادەکە پێک دەهێنن فڕێ دەدات و دووبارە ژمارەیەکی نوێ وەردەگرێت. بۆ 2.048 وشەکە حیسابەکە هەر خۆی بە تەواوی دابەش دەبێت.
ئەگەر دەبێت هەموو جۆرە هەڵبژێردراوەکانی نیشانە لە پاسوۆردێکی هەڕەمەکیدا هەبن، دروستکەرەکە بە سادەیی نیشانەیەک لە هەر جۆرێک تێی ناخات. ئەمە دابەشبوونەکە دەگۆڕێت. بەڵکو هەموو پاسوۆردەکە دووبارە دروست دەکاتەوە تا هەموو جۆرەکان تێیدا بن، و پیشاندەری هێز ڕێک ئەم مەرجە لە حیسابەکە دەردەهێنێت. بۆیە لەوێ بۆ 16 نیشانە کەمێک کەمتر لە 16 جار 6,6 بیت نووسراوە.
پێشنیارەکان تەنیا لەسەر ئامێرەکەی خۆتان دروست دەبن. پەڕەکە بۆ هیچ شوێنێکیان نانێرێت، لە بیرگەی براوزەردا دایان نانێت و بە کلیکی داهاتوو لەبیریان دەکات. لیستی وشەکان براوزەرەکە یەک جار لە سێرڤەرەکەمانەوە وەردەگرێت، وەک وێنەیەک؛ سێرڤەرەکە نازانێت کام وشە لێی هەڵدەبژێردرێت.
بۆچی لێرە خانەیەک بۆ پشکنین نییە
زۆر ماڵپەڕ پێشنیار دەکەن پاسوۆردێکی هەبوو بۆ هێزەکەی تاقی بکەنەوە. ئێمە نا، و ئەمەش بە مەبەستە. پاسوۆردی ڕاستەقینەتان تەنیا لە دوو خانەدا جێی دەبێتەوە: خانەی چوونەژوورەوەی خزمەتگوزارییەکە و بەڕێوەبەری پاسوۆردەکەتان. هەر پەڕەیەکی تر، ئێمەش لەگەڵیدا، دەبوو داواتان لێ بکات باوەڕ بکەن کە هیچ تۆمار ناکات. لە دەرەوە بە زەحمەت دەتوانرێت ئەمە بپشکنرێت.
جگە لەوەش: بۆ پاسوۆردێک کە خۆتان داتانهێناوە، پشکنین تەنیا دەتوانێت مەزەندە بکات. جۆرەکانی نیشانە دەژمێرێت، بەڵام ئەو شێوازانە نازانێت کە هێرشبەران سەرەتا بەدوایاندا دەگەڕێن. هەستی دەروون لێرەدا تا چ ڕادەیەک هەڵەمان دەکات، باش توێژینەوەی لەسەر کراوە Ur 2016Bonneau 2012. بەڵام بۆ پاسوۆردێکی دروستکراو هێزەکەی بە وردی زانراوە، چونکە هەڕەمەکییەکە دیاری دەکات. ئایا پاسوۆردێکی پاشەکەوتکراو لە دزەکردنێکی داتادا دەرکەوتووە، براوزەرە گەورەکان و زۆربەی بەڕێوەبەرەکانی پاسوۆرد خۆیان ئاگادارتان دەکەنەوە، بێ ئەوەی پاسوۆردەکە وەک دەقی ئاشکرا بنێرن.
هەر بەم هۆیە، دەروازەکەمان بۆ یاریدەدەرەکانی AI (لە خوارەوە) پاسوۆرد دروست ناکات. نهێنییەک کە لە ڕێگای خزمەتگوزارییەکی AIەوە دروست دەبێت، بە سیستەمی بێگانە و تۆمارەکانیاندا تێدەپەڕێت. یاریدەدەرەکە تەنیا حیسابی ئەوە وەردەگرێت کە ڕێگایەک چەند بەهێزە، و ئاماژە بۆ ئەم پەڕەیە.
03 / پێوەرەکان
پاسوۆردێکی پارێزراو دەبێت چەند درێژ بێت؟
ئەوەی یەکلاکەرەوەیە ژمارەی تێکەڵە ئەگەرییەکانە، بە بیت دەردەبڕدرێت. هەر بیتێکی زیاتر کاری مەزەندەکردن دوو هێندە دەکات، دە بیتی زیاتر واتە زیاتر لە هەزار هێندە. وشەیەک لە لیستەکەمان ڕێک 11 بیت دەهێنێت، نیشانەیەک لە هەموو 94 نیشانە چاپپێکراوەکان نزیکەی 6,6 بیت، ژمارەیەک 3,3 بیت.
لێرەوە گرنگترین ڕێسا دێتە دەرەوە: درێژی زیاتر سوود دەدات لە هێمای تایبەت. پاسوۆردێک بە 20 نیشانە تەنیا لە پیتی بچووک و ژمارە، بە 103,4 بیت زۆر سەرووترە لە پاسوۆردێک بە 12 نیشانە لە هەر چوار جۆری نیشانە (78,1 بیت). توێژینەوە گەورەکان بە ڕێگای ڕاستەقینەی مەزەندەکردن دەگەنە هەمان ئەنجام Kelley 2012Shay 2016.
| جۆر | نیشانە | Bit | مەزەندەکردنی ئۆفلاین، بە تێکڕا | پۆلێنکردن |
|---|---|---|---|---|
| PIN، 6 ژمارە | 6 | 19,9 | کەمتر لە یەک چرکە | تەنیا لەگەڵ قوفڵکردن |
| پاسفرەیز، 4 وشە | ≈ 28 | 44 | نزیکەی 15 خولەک | لاواز |
| پاسوۆردی هەڕەمەکی، 8 نیشانە، هەر چوار جۆری نیشانە | 8 | 51,3 | نزیکەی 1,6 ڕۆژ | مامناوەند |
| پاسفرەیز، 5 وشە | ≈ 35 | 55 | نزیکەی 21 ڕۆژ | مامناوەند |
| پاسفرەیز، 6 وشە (ڕێکخستنی بنەڕەتی) | ≈ 42 | 66 | نزیکەی 120 ساڵ | بەهێز |
| پاسوۆردی هەڕەمەکی، 12 نیشانە، هەر چوار جۆری نیشانە | 12 | 78,1 | نزیکەی 530.000 ساڵ | بەهێز |
| پاسفرەیز، 8 وشە | ≈ 56 | 88 | نزیکەی 490 ملیۆن ساڵ | زۆر بەهێز |
| کلیلی وای فای، 20 نیشانە | 20 | 100 | زیاتر لە یەک تریلیۆن ساڵ | زۆر بەهێز |
| پاسوۆردی هەڕەمەکی، 20 نیشانە، تەنیا پیتی بچووک و ژمارە | 20 | 103,4 | زیاتر لە یەک تریلیۆن ساڵ | زۆر بەهێز |
| پاسوۆردی هەڕەمەکی، 16 نیشانە، هەر چوار جۆری نیشانە (ڕێکخستنی بنەڕەتی) | 16 | 104,6 | زیاتر لە یەک تریلیۆن ساڵ | زۆر بەهێز |
ستوونی کات مۆدێلێکی بیرکردنەوەیە: کەسێک بەها پشکنینییە پاشەکەوتکراوەکانی (hash) خزمەتگوزارییەکی دزیوە و بە ئۆفلاین 10 ملیار پاسوۆرد لە هەر چرکەیەکدا تاقی دەکاتەوە. بۆ ڕێگا خێراکانی hash کە هەرگیز بۆ پاسوۆرد دانەنراون، ئەمە ئەندازەیەکی واقیعییە. ئەو خزمەتگوزارییانەی پاسوۆرد بە ڕێگای خاوی وەک bcrypt، scrypt یان Argon2 پاشەکەوت دەکەن، خێراییەکە چەندین پلەی دەیی کەم دەکەنەوە. لە ئەکاونتێکی ئۆنلایندا کە دوای چەند هەوڵێکی هەڵە خێرایی هەوڵەکان کەم دەکاتەوە، کەس تەنانەت نزیکیش نابێتەوە. کەواتە خشتەکە حاڵەتی نالەبار پیشان دەدات. مەبەستیش ئەوەیە، چونکە لە دەرەوە نابینن ئایا خزمەتگوزارییەک داتاکانتان بە دروستی پاشەکەوت دەکات.
بۆیە بۆ ئەکاونتێکی ئاسایی پاسفرەیزێک لە چوار وشەش بەسە، بە مەرجێک خزمەتگوزارییەکە خێرایی هەوڵە هەڵەکان کەم بکاتەوە. بۆ پاسوۆردی سەرەکیی بەڕێوەبەری پاسوۆردەکەتان شەش وشە یان زیاتر بەکار بهێنن: فایلەکەی دەتوانرێت لەلایەن کەسێکەوە کە دەیدزێت بە ئۆفلاین هێرشی بکرێتە سەر. ئەو پاسوۆردانەی خۆتان دایاندەهێنن زۆر لە خوار هەموو ڕیزێکی ئەم خشتەیەوەن. شیکردنەوەیەکی نزیکەی 70 ملیۆن ئەکاونت بۆ ئۆفلاین گەیشتە نزیکەی 20 بیت Bonneau 2012.
BSI و NIST چی پێشنیار دەکەن
- BSI: لانیکەم 8 نیشانە لە چوار جۆری نیشانە یان لانیکەم 25 نیشانە لە دوو جۆر. بۆ وای فای لانیکەم 20 نیشانە. وەک پاسفرەیز، BSI پێنج تا شەش وشەی بە هەڕەمەکی هەڵبژێردراو دەناسێنێت. هەر پاسوۆردێک تەنیا بۆ یەک ئەکاونتە.
- BSI دەربارەی گۆڕین: بیگۆڕن کاتێک ئاماژە هەیە کە کەسێکی بێ ڕێگەپێدراو پاسوۆردەکە دەزانێت، بۆ نموونە دوای دزەکردنی داتا یان دوای ئەوەی نەرمەکاڵای زیانبەخش لەسەر ئامێرەکە بووە (ئەوکات سەرەتا ئامێرەکە پاک بکەنەوە). BSI گۆڕینی بێ هۆی بە چاپی 2020 لە IT-Grundschutz-Kompendium لابرد. توێژینەوە پیشانی دابوو کە پاسوۆردە جێگرەوەکان زۆرجار لە کۆنەکانەوە دەردەهێنرێن Zhang 2010.
- NIST SP 800-63B-4 (ڕێنمایی ئەمریکی، جولای 2025): پاسوۆردێک کە بە تەنیا دەپارێزێت لانیکەم 15 نیشانە، لەگەڵ فاکتەری دووەم لانیکەم 8. خزمەتگوزارییەکان دەبێت ڕێگە بە لانیکەم 64 نیشانە بدەن، نابێت ڕێسای تێکەڵکردن وەک «لانیکەم یەک هێمای تایبەت» بسەپێنن و نابێت گۆڕینی بەردەوام داوا بکەن. بەڕێوەبەرەکانی پاسوۆرد دەبێت کار بکەن، لکاندن (Paste) دەبێت ڕێگەپێدراو بێت.
زانیارییەکان لە 13ی نۆڤەمبەری 2026 پشکنران. بەستەرەکان بۆ BSI و NIST لە خوارەوە لە بەشی سەرچاوەکاندان.
04 / بەراورد
پاسفرەیز یان پاسوۆردی هەڕەمەکی: کامیان بۆ چی گونجاوە؟
ژمارەی یەکسانی بیت هێزی یەکسانە، جیاوازی نییە لە وشەوە بێت یان لە نیشانەوە. جیاوازییەکە لە ژیانی ڕۆژانەدایە، و لەوە بچووکترە کە زۆرجار دەوترێت. لە توێژینەوەیەکدا بە نزیکەی 1.500 بەشداربوو، پاسفرەیزی پێدراو لە پاسوۆردی هەڕەمەکیی هاوهێز ئاسانتر لە یاد نەدەمان، و نووسینیان زیاتر کاتی دەویست Shay 2012.
لەگەڵ ئەوەشدا پاسفرەیز جێی خۆی هەیە: لە هەر شوێنێک کە خۆتان دەینووسن، دەیخوێننەوە یان دەیڵێن. پاسوۆردی سەرەکیی بەڕێوەبەری پاسوۆرد، چوونەژوورەوە بۆ ئەکاونتی Windows یان Mac، و پاسوۆردی سندوقی ئیمەیڵ لەوانەن، کە زۆربەی ئەکاونتەکانی تر لە ڕێگایەوە دەگەڕێنرێنەوە. وشە لەسەر مۆبایل بێ گۆڕین بۆ کیبۆردی هێماکان دەنووسن، و لە تەلەفۆندا کەس ناپرسێت ئەوە Oی گەورە بوو یان بچووک.
تەنیا گرنگ ئەوەیە کە هەڕەمەکی وشەکان هەڵبژێرێت، نەک ئێوە. زنجیرە وشەیەک کە خۆتان دروستی دەکەن پەیڕەوی زمان دەکات، زۆرجار ناونیشانی ناسراو یان دەستەواژەن، و ئەمانە لە هەموو لیستێکی هێرشدا لە سەرەوەن Bonneau & Shutova 2012.
بۆ هەموو ئەو شتانەی بەڕێوەبەری پاسوۆرد بۆتان پڕ دەکاتەوە، پاسوۆردی هەڕەمەکی بەکار بهێنن. هەرگیز پێویست ناکات لە یادتان بێت، بۆیە دەکرێت کورت و چڕ بێت: 16 نیشانە لە هەموو جۆرەکانی نیشانە دەگاتە 104,6 بیت و لە فۆڕمی خاوەن سنووری درێژیشدا جێی دەبێتەوە.
05 / هەڵگرتن
ئەم هەموو پاسوۆردە لە کوێ دابنێین؟
پاسوۆردێکی تایبەت بۆ هەر ئەکاونتێک: زۆربەی خەڵک لەم ڕێسایەدا شکست دەهێنن، کە تێگەیشتنی ئاسانە. ئەوەی ئەکاونتی زۆری هەیە، پەنا دەباتە بەر دووبارە بەکارهێنانەوە Pearman 2017، و لە نێوان 42 و 51 لە سەدی بەکارهێنەران هەمان پاسوۆرد لە چەند ماڵپەڕێکدا بەکار دەهێنن Das 2014. کاتێک جارێک دزە بکات، هێرشبەران لە هەموو شوێنێک تاقی دەکەنەوە. گۆڕینێکی کەم سوودێکی ئەوتۆی نییە: ئەوەی کۆنەکە دەزانێت، زۆرجار نوێیەکە بە چەند هەوڵێک مەزەندە دەکات Wang 2016. بەڕێوەبەری پاسوۆرد ئەمە چارەسەر دەکات. ئێوە یەک پاسوۆرد لە یاد دەهێڵنەوە، ئەوانی تر ئەو لە یادی دەهێڵێتەوە.
تێدا دانراو
براوزەر یان ئامێر
Chrome، Edge، Firefox و Safari پاسوۆرد پاشەکەوت دەکەن و پڕیان دەکەنەوە، لەسەر iPhone، iPad و Mac بۆ ئەمە ئەپی «Passwörter» (Passwords) هەیە. هیچ تێچووی نییە و زۆرجار پێشتر ڕێکخراوە. BSI ئاماژە بەوە دەکات کە نەرمەکاڵای زیانبەخش بە بەراورد بە ئاسانی دەتوانێت زانیاریی چوونەژوورەوە لە براوزەرەکان بخوێنێتەوە؛ بۆیە سیستەمێکی نوێکراوە و قوفڵی ئامێر پێویستن.
باشە بۆ دەستپێکردن
ناوچەیی
KeePassXC
بەرنامەیەکی ئازادە بۆ Windows، macOS و Linux. هەموو پاسوۆردەکان لە فایلێکی شفرەکراودا لەسەر کۆمپیوتەرەکەتان دادەنێت، پێویستی بە ئەکاونت لای هیچ کۆمپانیایەک نییە. ئەوەی فایلەکە لەسەر چەند ئامێرێک بەکار دەهێنێت، خۆی ئاگای لە هاوکاتکردن و باکئەپ دەبێت.
باشە ئەگەر دەتانەوێت داتاکان لە ناو خۆتاندا بمێننەوە
هاوکاتکراو
Bitwarden
خزمەتگوزارییەکە بە کۆدی سەرچاوەی کراوە (open source)، کە سندوقە شفرەکراوەکە لە ڕێگای سێرڤەرەکانی کۆمپانیاکەوە دەگەیەنێتە هەموو ئامێرەکان، لەگەڵ ئەپ بۆ مۆبایل و زیادکراو (extension) بۆ براوزەر. تایبەتمەندییە بنەڕەتییەکان هیچ تێچوویان نییە، بۆ خێزان و تیم پلانی پارەدار هەیە لەگەڵ سندوقی هاوبەش.
باشە بۆ چەند ئامێر و کەسێک
ئەم سێیانە نوێنەری سێ جۆری دروستکردنن، نەک ڕیزبەندی؛ 1Password، Proton Pass و ئەوانی تر بە هەمان بنەما کار دەکەن. لە بەرهەمەکە گرنگتر ئەوەیە چۆن بەکاری دەهێنن. ئایا بەڕێوەبەرێک دۆخەکە باشتر دەکات، پەیوەستە بەوەی کە لە کاتی دروستکردنی پاسوۆردێکەوە چۆن بەکار دەهێنرێت Lyastani 2018. کەواتە با ئەو پاسوۆردی نوێ دروست بکات، لە جیاتی ئەوەی تەنیا کۆنەکان کۆپی بکەنە ناوی.
پاسوۆردی سەرەکی و پەڕەی تەنگانە
بەڕێوەبەری پاسوۆرد پێویستی بە پاسوۆردێکە کە بە ڕاستی لە یادتان بمێنێت: پاسفرەیزێک لە شەش وشە یان زیاتر کە لە هیچ شوێنێکی تر بەکاری ناهێنن. نووسینەوەی ڕێگەپێدراوە ئەگەر کاغەزەکە لە شوێنێکی قوفڵکراودا بێت، بە پێی BSI؛ نابێت بە شاشەکەوە بێت. لە تەنیشتیەوە کۆدەکانی گەڕاندنەوەی بەڕێوەبەری پاسوۆرد و ئەکاونتی ئیمەیڵ جێیان دەبێتەوە. ئەگەر پاسوۆردی سەرەکی ون بێت، لە خراپترین حاڵەتدا هەموو ئەکاونتە پاشەکەوتکراوەکان لە دەست دەچن.
بۆ ئەوەی کەسوکارتان لە کاتی تەنگانەدا بزانن ئەم کاغەزە لە کوێیە، پەڕەی ئامادەکاری بۆ میراتی دیجیتاڵ یارمەتی دەدات. ئەوەی تر کە پەیوەندی پێوە هەیە، لە ڕێنمایی دەربارەی میراتی دیجیتاڵدا نووسراوە. و ئەگەر ئێستا لە بەردەم ئەکاونتێکدان کە ناتوانن بچنە ناوی: ڕێنمایی پاسوۆرد لەبیرچوو، دەستگەیشتن ون بوو هەنگاو بە هەنگاو گەڕاندنەوەکە ڕوون دەکاتەوە.
گواستنەوە بێ ئەوەی خۆتان لە دەرەوە بمێننەوە
- بەڕێوەبەرەکە دابمەزرێنن. بە پاسفرەیزێکی نوێ وەک پاسوۆردی سەرەکی، نووسراو و لە شوێنێکی قوفڵکراودا. کۆدەکانی گەڕاندنەوە هەر ئەوکات چاپ بکەن.
- سەرەتا ئەکاونتی ئیمەیڵ. پاسوۆردێکی هەڕەمەکیی نوێ، پشتڕاستکردنەوەی دوو هەنگاوی چالاک بکەن. لە ڕێگای ئەم سندوقەوە نزیکەی هەموو ئەکاونتەکانی تر دەگەڕێنرێنەوە، بۆیە سەرەتا دێت.
- پاشان ئەکاونتە گرنگەکان: بانک، گرێبەستی مۆبایل، فرۆشگای ئۆنلاین کە ڕێگای پارەدانیان تێدا تۆمار کراوە، تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان. هەر یەکەیان پاسوۆردێکی تایبەت دەگرێت کە لە بەڕێوەبەرەکەدا دروست کراوە.
- ئەوانی تر لە چوونەژوورەوەی داهاتوودا. بەڕێوەبەرەکە پێشنیار دەکات پاسوۆردە کۆنەکە پاشەکەوت بکات؛ لەو دەرفەتەدا بیگۆڕن بە پاسوۆردێکی دروستکراو. بەم شێوەیە دوای چەند هەفتەیەک نزیکەی هەموو شتێک گوازراوەتەوە.
- لیستە کۆنەکان لەناو ببەن. دەفتەر و فایلی دەق لەسەر دێسکتۆپ: هەر کە هەموو شتێک لە بەڕێوەبەرەکەدا بوو، فڕێیان بدەن. فایلەکە لە سەبەتەی خۆڵیش بسڕنەوە.
06 / فاکتەری دووەم
ئەگەر پاسوۆردێک لەگەڵ ئەوەشدا بدزرێت، چی یارمەتی دەدات؟
بەرامبەر پەڕەیەکی چوونەژوورەوەی ساختە، بەهێزترین پاسوۆردیش سوودی نییە: ئەوەی لەوێ دەینووسێت، دەیداتە دەستی کەسێکی تر. بۆیە BSI بۆ ئەکاونتە گرنگەکان، بەتایبەتی سندوقی ئیمەیڵ، فاکتەری دووەم پێشنیار دەکات. دوای پاسوۆردەکە خزمەتگوزارییەکە داوای پشتڕاستکردنەوەیەک لەسەر مۆبایلەکەتان، کۆدێک لە ئەپێک یان کلیلێکی ئاسایشی دەکات. ئەمە چەند جیاوازی دروست دەکات، Google لەسەر زیاتر لە 350.000 هەوڵی ڕاستەقینەی دەستبەسەرداگرتن شیکردۆتەوە: پشتڕاستکردنەوە لە ڕێگای ئامێرێکی خاوەن ئەکاونتەکەوە زیاتر لە 94 لە سەدی هەوڵەکانی دوای Phishing و هەموو هەوڵە ئۆتۆماتیکییەکانی ڕاگرت، بەڵام پرسیاری ئاسایشی هەندێک جار تەنیا یەک لە دەی ڕاگرت Doerfler 2019. BSI ڕێگا پشتبەستووەکان بە هاردوێر بە تایبەتی پارێزراو دادەنێت.
Passkey: چوونەژوورەوە بێ پاسوۆرد
Passkey پاسوۆردەکە بە تەواوی جێگرەوە دەکات. ئامێرەکەتان بۆ ئەمە جووتێک کلیل دروست دەکات: بەشە نهێنییەکە لەسەر ئامێرەکە یان لە بەڕێوەبەری پاسوۆرددا دەمێنێتەوە، خزمەتگوزارییەکە تەنیا بەشە گشتییەکە وەردەگرێت. لە کاتی چوونەژوورەوەدا بە پەنجەمۆر، ڕووخسار یان PINی ئامێرەکە پشتڕاستی دەکەنەوە. چونکە Passkey بە ناونیشانی خزمەتگوزارییەکەوە بەستراوەتەوە، لەسەر پەڕەیەکی لاسایی کراوە بە سادەیی کار ناکات، و لەوێ هیچ شتێک ئاشکرا ناکرێت. BSI Passkey بە بردنەوەیەک لە ئاسایش و ئاسانیدا دادەنێت و ئامۆژگاری دەکات ڕێگایەکی یەدەگ دابنرێت، بۆ نموونە کلیلێکی ئاسایشیی دووەم.
ئەگەر خزمەتگوزارییەک Passkeyتان پێشنیار بکات، هۆیەکی ئەوتۆ نییە بۆ ڕەتکردنەوەی. لە توێژینەوەیەکی گەورەی تاقیگەییدا بەشداربووان ئامادە بوون پاسوۆردەکە بە کلیلێکی ئاسایشی بگۆڕنەوە، بەڵام نیگەرانیی نوێشیان هەبوو Lyastani 2020. پرسیارە سروشتییەکە، کە ئەگەر ئامێرەکە ون بێت چی ڕوو دەدات، ڕێگا یەدەگەکە وەڵامی دەداتەوە. جگە لەوەش لە زۆر خزمەتگوزاریدا پاسوۆردە کۆنەکە وەک ڕێگای تەنگانە دەمێنێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت بەهێز بێت.
هاوبەشکردنی پاسوۆرد لە کۆمەڵە و نووسینگەدا
لە کۆمەڵە و نووسینگەی بچووکدا زۆرجار چەند کەسێک یەک ئەکاونت بەکار دەهێنن: ماڵپەڕی کۆمەڵەکە یان ئەکاونتی کڕیار لای کۆفرۆش. ئەم ئەکاونتانە جێیان لە سندوقێکی هاوبەشی بەڕێوەبەری پاسوۆرددایە، نەک لە گرووپێکی چات و نەک لە خشتەیەک لەسەر لاپتۆپی کۆمەڵەکە. سندوقەکە پیشان دەدات کێ دەستی پێی دەگات، و بە یەک کلیک دەستگەیشتنەکە لادەبات.
ئەگەر کەسێک پۆستەکەی جێبهێڵێت یان کۆمپانیاکە بەجێبهێڵێت، ئەو پاسوۆردانە بگۆڕن کە ئەو کەسە دەیزانین. ئەمە یەکێکە لەو حاڵەتانەی کە گۆڕین بە ڕاستی پێویستە. ئەمە چۆن بە ڕێکوپێکی ئەنجام دەدرێت، لە ڕێنمایی کارمەندێک دێت یان دەڕواتدا نووسراوە؛ ئەوەی تر لە بارەی IT لە کۆمەڵەدا، لە ڕێنمایی IT لە کۆمەڵەدا. بۆ وای فایی میوانان لە باڵەخانەی کۆمەڵەکەدا، لە سەرەوە کلیلێکی وای فای دروست بکەن و بە دروستکەری QR کۆد ئاگادارییەکی هەڵواسراوی لێ دروست بکەن.
07 / توێژینەوە
توێژینەوەکان چی دەڵێن
شەش ئەنجام کە ڕێکخستنە بنەڕەتییەکان و ئامۆژگارییەکانی ئەم پەڕەیە پشتیان پێ دەبەستن. زانیاریی تەواوی هەر توێژینەوەیەک لە خوارەوە لە بەشی سەرچاوەکاندا دەبیننەوە.
خۆ داهێنراو
≈ 20 بیت
ئەمە ئەو پاراستنە بوو کە پاسوۆردە خۆهەڵبژێردراوەکانی نزیکەی 70 ملیۆن ئەکاونت بەرامبەر مەزەندەکردنی ئۆفلاین دەیاندا، بۆ ئۆنلاین کەمتر لە 10 بیت. هیچ گرووپێکی بەکارهێنەران بە ڕوونی باشتر نەبوو. Bonneau 2012
لە دروستکەرەکەدا: هەڕەمەکی هەڵدەبژێرێت، بۆیە ژمارەی بیتەکان ڕاستە.
درێژی پێش ئاڵۆزی
16 نیشانە
«لانیکەم 16 نیشانە» بەرامبەر هێرشی گەورەی مەزەندەکردن باشتر خۆی ڕاگرت لە «8 نیشانە بە چوار جۆری نیشانە و پشکنینی فەرهەنگ». ڕێسای درێژی زۆرجار بەکارهێنانیشی ئاسانتر بوو. Kelley 2012Shay 2016
ڕێکخستنی بنەڕەتی: 16 نیشانە.
دووبارە بەکارهێنانەوە
42–51 %
ی بەکارهێنەران هەمان پاسوۆردیان لە چەند ماڵپەڕێکدا بەکار دەهێنا. بە پاسوۆردێکی دزەکردوو و هەندێک زانیاریی کەسی، توێژەران لە زیاتر لە 73 لە سەدی حاڵەتەکاندا پاسوۆردی بەکارهێنەرانی ئاسایییان لە ماوەی 100 هەوڵدا مەزەندە کرد. Das 2014Wang 2016
کەواتە: هەر پاسوۆردێک تەنیا یەک جار.
پاسفرەیز
هەمان ئاستی لە یاد مانەوە
پاسفرەیزی پێدراو لە پاسوۆردی هەڕەمەکیی هاوهێز ئاسانتر لە یاد نەدەمان و نووسینیان خاوتر بوو. زنجیرە وشەی خۆهەڵبژێردراو زۆر پێشبینیکراون. Shay 2012Bonneau & Shutova 2012
لە دروستکەرەکەدا: وشە تەنیا بە هەڕەمەکی، پاسفرەیز بۆ ئەوەی خۆتان دەینووسن.
گۆڕینی ناچاری
دەرهێنراو
پاسوۆردە جێگرەوەکان دوای گۆڕینێکی ناچاری بە ڕێگایەکی گەڕانی تایبەت لە کۆنەکانەوە دەردەهێنران. بۆیە نووسەران گۆڕینی ناچاری دەخەنە ژێر پرسیارەوە. Zhang 2010
ئامۆژگاری: تەنیا بە هۆیەک بیگۆڕن.
فاکتەری دووەم
> 94 %
ی هەوڵەکانی دەستبەسەرداگرتن دوای Phishing بە پشتڕاستکردنەوە لە ڕێگای ئامێرێکی خاوەن ئەکاونتەکەوە شکستیان هێنا، هەوڵە ئۆتۆماتیکییەکان تەنانەت هەمووی. Doerfler 2019
ئامۆژگاری: فاکتەری دووەم بۆ ئیمەیڵ و بانک.
08 / سنوورەکان
ئەوەی دروستکەرەکە ناتوانێت بیکات
- ئامێرێک ناپارێزێت کە پێشتر نەرمەکاڵای زیانبەخشی لەسەر کار دەکات. ئەوەی چاودێری دەکات، باشترین پاسوۆردیش دەبینێت. ئەوکات چی بکەن، لە پەڕەی ڤایرۆس و پاراستنی کۆمپیوتەردا نووسراوە.
- ڕێساکانی خزمەتگوزارییەکەتان نازانێت. ئەگەر فۆڕمێک پێشنیارێک ڕەت بکاتەوە، درێژی یان جۆرەکانی نیشانە بگۆڕن و دووبارە دروستی بکەنەوە.
- هیچ شتێک لە یاد ناهێڵێتەوە. ئەوەی کۆپیتان نەکردووە، دوای کلیکی داهاتوو نامێنێت. ئەوەی کۆپی کراوە لە Clipboardدایە؛ ئەگەر مێژووی Clipboard چالاک بێت (لە Windows بە کلیلی Windows و V)، دوای لکاندن ئەو تۆمارە بسڕنەوە.
- کاتەکان مۆدێلێکن. پیشان دەدەن جۆرەکان بە بەراورد بە یەکتر لە کوێدان، نەک کەی ئەکاونتێکی دیاریکراو دەشکێت.
09 / بۆ یاریدەدەرەکانی AI
بەکارهێنانی ئەم ئامرازە لە یاریدەدەرێکی AI
یاریدەدەرەکانی وەک Claude یان ChatGPT کە Model Context Protocol (MCP) بەکار دەهێنن، دەتوانن ڕاستەوخۆ حیسابەکەی ئەم پەڕەیە بانگ بکەن، لە جیاتی ئەوەی خۆیان دووبارە دروستی بکەنەوە. سێرڤەرەکە گشتییە، پێویستی بە تۆمارکردن نییە و هیچ شتێک هەڵناگرێت. وەڵامەکە هەمیشە بەستەری ئەم پەڕەیە، بەرواری نوێکردنەوەی داتاکان و سنووری ئەنجامەکەی تێدایە.
- خاڵی پەیوەندی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ئامراز
werkzeug_passwortstaerke- گواستنەوە
- Streamable HTTP، تەنیا خوێندنەوە
| ناو | پێویست | واتا |
|---|---|---|
verfahren | بەڵێ | «zeichen» بۆ پاسوۆردێکی هەڕەمەکی لە نیشانەی تاک، «woerter» بۆ پاسفرەیزێک لە وشەی بە هەڕەمەکی هەڵبژێردراو. |
zeichenvorrat | نەخێر | تەنیا بۆ «zeichen»: ژمارەی نیشانە ئەگەرییەکان بۆ هەر شوێنێک، بۆ نموونە 10 (ژمارە)، 26 (پیتی بچووک)، 62 (پیت و ژمارە)، 94 (هەموو نیشانە چاپپێکراوەکانی ASCII). |
laenge | نەخێر | تەنیا بۆ «zeichen»: ژمارەی نیشانەکان. |
wortliste | نەخێر | تەنیا بۆ «woerter»: قەبارەی ئەو لیستە وشەیەی لێی هەڵدەبژێردرێت، بۆ نموونە 2048 (لیستی ئەم دروستکەرە) یان 7776 (لیستی زاری باو). |
woerter | نەخێر | تەنیا بۆ «woerter»: ژمارەی وشەکان. |
zweck | نەخێر | پاسوۆردەکە بۆ چییە: ئەکاونتی ئۆنلاین، پاسوۆردی سەرەکیی بەڕێوەبەری پاسوۆرد، کلیلی وای فای یان PIN. ئامۆژگارییەکان دیاری دەکات. |
ئەو پرسیارانەی کە یاریدەدەر دەبێت ئەم ئامرازەیان بۆ بانگ بکات
- «پاسفرەیزێکی پارێزراو چەند وشەی پێویستە؟»
- «ئایا پاسوۆردێک بە 12 نیشانە لە پیت، ژمارە و هێمای تایبەت ئەمڕۆ هێشتا بەس پارێزراوە؟»
- «پاسوۆردی وای فایەکەم دەبێت چەند درێژ بێت؟»
- «پاسفرەیزێک لە پێنج وشەی لیستی زار چەند بەهێزە؟»
بەستنەوەکە چۆن کار دەکات و MCP لە کۆمپانیاکەی خۆتاندا چی دەتوانێت بکات، لە پەڕەی بەستنەوەی MCP نووسراوە.
10 / پرسیارە باوەکان
پرسیارە باوەکان دەربارەی پاسوۆرد
پاسوۆردێکی پارێزراو دەبێت چەند درێژ بێت؟
بۆ ئەو ئەکاونتانەی تەنیا بە پاسوۆرد پارێزراون، ڕێنمایی ئەمریکیی NIST SP 800-63B لانیکەم 15 نیشانە داوا دەکات. BSI (دامەزراوەی فیدراڵیی ئەڵمانیا بۆ ئاسایشی IT) دوو ڕێگا دەناسێنێت: لانیکەم 8 نیشانە لە چوار جۆری نیشانە، یان لانیکەم 25 نیشانە لە دوو جۆر. پاسوۆردێکی هەڕەمەکیی دروستکراو بە 16 نیشانە دەگاتە نزیکەی 104 بیت، پاسفرەیزێک لە شەش وشەی لیستەکەمان دەگاتە 66 بیت. ئەوەی یەکلاکەرەوەیە ئەوەیە کە هەڵبژاردنەکە هەڕەمەکی بێت.
ئایا پاسوۆردەکانی ئەم دروستکەرە پارێزراون؟
لەسەر ئامێرەکەی خۆتان دروست دەبن، بە سەرچاوەی هەڕەمەکیی کریپتۆگرافیی براوزەرەکە (crypto.getRandomValues). ژمارە هەڕەمەکییە زیادەکان فڕێ دەدرێن، بۆ ئەوەی هەر نیشانەیەک و هەر وشەیەک ڕێک هەمان ئەگەری هەبێت. پەڕەکە هیچ شتێک نانێرێت و پاشەکەوت ناکات. بەڵام پاسوۆرد تەنیا کاتێک پارێزراو دەمێنێتەوە کە تەنیا بۆ یەک ئەکاونت بێت و لە بەڕێوەبەری پاسوۆرددا (Password Manager) بێت، نەک لەسەر پارچە کاغەزێک بە شاشەکەوە.
پاسفرەیز چییە؟
زنجیرەیەک وشە کە بە هەڕەمەکی هەڵبژێردراون، بۆ نموونە شەش وشە بە هێڵی بچووک لە نێوانیاندا. هەر وشەیەک لە لیستەکەمان کە 2.048 وشەیە ڕێک 11 بیت دەهێنێت، کەواتە شەش وشە 66 بیت. گرنگ ئەوەیە کە هەڕەمەکی وشەکان هەڵبژێرێت: ڕستەیەک کە خۆتان دایدەڕێژن پەیڕەوی زمان دەکات و بۆیە زۆر ئاسانتر مەزەندە دەکرێت. پاسفرەیز بۆ هەموو ئەو شتانە گونجاوە کە خۆتان دەینووسن.
ئایا دەبێت پاسوۆردەکانم بە بەردەوامی بگۆڕم؟
نەخێر، نەک بێ هۆ. BSI لە ساڵی 2020 گۆڕینی بێ هۆی لە IT-Grundschutz لابرد، و ڕێنمایی ئەمریکیی NIST SP 800-63B ڕێگە بە خزمەتگوزارییەکان نادات داوای بکەن. پاسوۆرد بگۆڕن دوای دزەکردنێکی داتا کە ڕاگەیەندراوە، دوای ئەوەی نەرمەکاڵای زیانبەخش لەسەر ئامێرەکە بووە (سەرەتا پاکی بکەنەوە، پاشان بیگۆڕن)، یان کاتێک کەسێک دەیزانێت کە نابێت چیتر بیزانێت.
بۆچی ناتوانم لێرە پاسوۆردی خۆم بپشکنم؟
چونکە نابێت پاسوۆردی ڕاستەقینەی خۆتان لە هیچ ماڵپەڕێکی بێگانەدا بنووسن، تەنانەت لە ماڵپەڕی ئێمەشدا. ئایا پەڕەیەک ئەوەی دەینووسن تۆمار دەکات یان نا، لە دەرەوە بە زەحمەت دەزانرێت. جگە لەوەش، پشکنین بۆ پاسوۆردێک کە خۆتان داتانهێناوە تەنیا دەتوانێت مەزەندە بکات، چونکە ئەو شێوازانە نازانێت کە هێرشبەران سەرەتا بەدوایاندا دەگەڕێن. بۆ پاسوۆردێکی دروستکراو هێزەکەی بە وردی زانراوە.
Passkey چییە؟
ڕێگایەکی چوونەژوورەوەیە بێ پاسوۆرد. ئامێرەکەتان جووتێک کلیل دروست دەکات: کلیلە نهێنییەکە لەسەر ئامێرەکە یان لە بەڕێوەبەری پاسوۆرددا دەمێنێتەوە، خزمەتگوزارییەکە تەنیا کلیلە گشتییەکە پاشەکەوت دەکات. بە پەنجەمۆر، ڕووخسار یان PINی ئامێرەکە پشتڕاستی دەکەنەوە. چونکە Passkey بە ناونیشانی خزمەتگوزارییەکەوە بەستراوەتەوە، لەسەر پەڕەیەکی ساختە هیچ کار ناکات. BSI ئامۆژگاری دەکات ڕێگایەکی یەدەگ دابنێن، بۆ نموونە کلیلێکی ئاسایشیی دووەم.
پاسوۆردی وای فای دەبێت چەند درێژ بێت؟
WPA2 و WPA3 ڕێگە بە 8 تا 63 نیشانە دەدەن، BSI لانیکەم 20 پێشنیار دەکات. دروستکەرەکە بۆ ئەمە پیتی بچووک و ژمارە بەکار دەهێنێت، بێ ئەو نیشانانەی تێکەڵ دەکرێن وەک l و 1. ئەمە ڕێک 5 بیتە بۆ هەر نیشانەیەک، کەواتە بە 20 نیشانە 100 بیت. بۆ میوانان، بە دروستکەری QR کۆدەکەمان لە کلیلەکە ئاگادارییەکی هەڵواسراو بۆ سکانکردن دروست بکەن.
11 / توێژینەوە و سەرچاوەکان
ئامرازەکە پشت بە چی دەبەستێت
ڕێنمایی و تێبینییەکانی سەرەوە پشت بەم 13 کارە زانستییە دەبەستن. هەریەکەیان لە ڕێگەی DOI ەکەی یان پەڕەی بڵاوکەرەوەکەیەوە پشکنراوە (دوایین جار لە 13ی نۆڤەمبەری 2026): بوونی هەیە، پاشەکشەی پێ نەکراوە، و ئەنجامەکەی ئەمڕۆش بۆ ئەم پرسیارە بەکاردێت.
Bonneau, J. (2012): The Science of Guessing: Analyzing an Anonymized Corpus of 70 Million Passwords. IEEE Symposium on Security and Privacy 2012، لاپەڕە 538–552
ئەنجام پاسوۆردە خۆهەڵبژێردراوەکانی نزیکەی 70 ملیۆن ئەکاونتی Yahoo بەرامبەر مەزەندەکردنی ئۆفلاین تەنیا هێندەی 20 بیتی هەڕەمەکی پاراستن دەدەن، بەرامبەر مەزەندەکردنی ئۆنلاین کەمتر لە 10 بیت. هیچ گرووپێکی بەکارهێنەران بە ڕوونی باشتر نەبوو، پیشاندەری گرافیکیی هێزیش کەم شتی گۆڕی.
لە ئامرازەکەدا بۆیە دروستکەرەکە ڕێگە دەدات هەڕەمەکی هەڵبژێرێت نەک مرۆڤ؛ تەنیا ئەوکات ژمارەی بیتی پیشاندراو ڕاستە.
doi.org/10.1109/SP.2012.49 · وتاری کۆنفرانس
Kelley, P. G.; Komanduri, S.; Mazurek, M. L. و هیتر (2012): Guess Again (and Again and Again): Measuring Password Strength by Simulating Password-Cracking Algorithms. IEEE Symposium on Security and Privacy 2012، لاپەڕە 523–537
ئەنجام لە 12.000 پاسوۆرد لە ژێر حەوت ڕێسادا، «لانیکەم 16 نیشانە» باشترین خۆڕاگری بەرامبەر هێرشی گەورەی مەزەندەکردن هەبوو، باشتر لە «8 نیشانە بە چوار جۆری نیشانە و پشکنینی فەرهەنگ». ئەنترۆپیی مەزەندەکراو بۆ پاسوۆردی خۆهەڵبژێردراو تەنیا وەک ڕێسایەکی گشتیی نزیکەیی بەکار دێت.
لە ئامرازەکەدا ڕێکخستنی بنەڕەتی 16 نیشانە بۆ پاسوۆردی هەڕەمەکی؛ حیسابی بیت بە ڕوونی تەنیا بۆ پاسوۆردی دروستکراو ڕاستە.
doi.org/10.1109/SP.2012.38 · وتاری کۆنفرانس
Shay, R.; Komanduri, S.; Durity, A. L. و هیتر (2016): Designing Password Policies for Strength and Usability. ACM Transactions on Information and System Security 18 (4)، لاپەڕە 1–34
ئەنجام دوو توێژینەوەی ئۆنلاین بە زیاتر لە 20.000 بەشداربوو دەربارەی 15 ڕێسای پاسوۆرد: ئەو ڕێسایانەی پشت بە درێژی دەبەستن نەک بە جۆرەکانی نیشانە، دەتوانن لە هەمان کاتدا پارێزراوتر و بەکارهێنانیان ئاسانتر بێت.
لە ئامرازەکەدا دەقەکە درێژی پێش ئاڵۆزی پێشنیار دەکات؛ جۆرەکانی نیشانە لە دروستکەرەکەدا تەنیا ئامرازێکن بۆ جێبەجێکردنی ڕێساکانی فۆڕم.
doi.org/10.1145/2891411 · گۆڤاری زانستی
Shay, R.; Kelley, P. G.; Komanduri, S. و هیتر (2012): Correct horse battery staple: exploring the usability of system-assigned passphrases. Proceedings of the Eighth Symposium on Usable Privacy and Security (SOUPS 2012), ACM، لاپەڕە 1–20
ئەنجام لە توێژینەوەیەکی ئۆنلایندا بە 1.476 بەشداربوو، پاسفرەیزی پێدراو لە سێ یان چوار وشە لە پاسوۆردی هەڕەمەکیی هاوهێز ئاسانتر لە یاد نەدەمان؛ نووسینیان زیاتر کاتی دەویست و زیاتر پێویستی بە ڕاستکردنەوە بوو.
لە ئامرازەکەدا بۆیە پەڕەکە بەڵێنی لەبەرکردنی بێ ماندووبوون نادات، بەڵکو پاسفرەیز تەنیا لەو شوێنانە پێشنیار دەکات کە خۆتان دەینووسن.
doi.org/10.1145/2335356.2335366 · وتاری کۆنفرانس
Bonneau, J.; Shutova, E. (2012): Linguistic Properties of Multi-word Passphrases. Financial Cryptography and Data Security (FC 2012 Workshops), LNCS, Springer، لاپەڕە 1–12
ئەنجام زنجیرە وشەی خۆهەڵبژێردراو لە سیستەمێکی پاسفرەیزی Amazon هەرگیز هەڕەمەکی نەبوون: زیاتر جووتە ناوی باو، زۆرجار ناونیشانی فیلم یان کتێب. فرێزی سێ یان چوار بەشی لە زمانی سروشتییش بەرامبەر مەزەندەکردنی ئۆفلاین بەس نەبوون.
لە ئامرازەکەدا دروستکەرەکە وشەکانی پاسفرەیز بە هەڕەمەکی لە لیستێکی جێگیر هەڵدەبژێرێت، هەرگیز لە ڕستەیەک هەڵیان نابژێرێت.
doi.org/10.1007/978-3-642-34638-5_1 · وتاری کۆنفرانس
Ur, B.; Bees, J.; Segreti, S. M. و هیتر (2016): Do Users' Perceptions of Password Security Match Reality?. CHI 2016, ACM، لاپەڕە 3748–3760
ئەنجام 165 بەشداربووەکە بە ڕوونی هەڵەیان کرد لەوەی کە دەستەواژە ناسراوەکان، ژمارەی زیادکراو لە کۆتایی و شێوازەکانی کیبۆرد چەند ئاسایش دەهێنن.
لە ئامرازەکەدا هۆیەکی تر بۆ ئەوەی خانەی پشکنین بۆ پاسوۆردی خۆتان پێشکەش نەکرێت: هەستی دەروون هەڵە دەکات، مەزەندەش هەروەها.
doi.org/10.1145/2858036.2858546 · وتاری کۆنفرانس
Das, A.; Bonneau, J.; Caesar, M. و هیتر (2014): The Tangled Web of Password Reuse. Network and Distributed System Security Symposium (NDSS) 2014, Internet Society
ئەنجام 42 تا 51 لە سەدی ئەو بەکارهێنەرانەی توێژینەوەیان لەسەر کرا، هەمان پاسوۆردیان لە چەند ماڵپەڕێکدا بەکار دەهێنا. ئەوەی دەیگۆڕێت، پەیڕەوی چەند شێوازێکی کەم دەکات کە مەزەندەکردن بۆ هێرشبەران زۆر ئاسان دەکەن.
لە ئامرازەکەدا دەقەکە «هەر پاسوۆردێک تەنیا بۆ یەک ئەکاونت» دەخاتە پێش هەموو ڕێسایەکی درێژی.
doi.org/10.14722/ndss.2014.23357 · وتاری کۆنفرانس
Wang, D.; Zhang, Z.; Wang, P. و هیتر (2016): Targeted Online Password Guessing: An Underestimated Threat. ACM CCS 2016، لاپەڕە 1242–1254
ئەنجام ئەگەر هێرشبەرێک پاسوۆردێکی تری دزەکردووی هەمان کەس و هەندێک زانیاریی کەسی بزانێت، لە زیاتر لە 73 لە سەدی حاڵەتەکاندا پاسوۆردی بەکارهێنەرانی ئاسایی لە ماوەی 100 هەوڵدا مەزەندە دەکات.
لە ئامرازەکەدا ڕوون دەکاتەوە بۆچی قوفڵکردنی ئۆنلاین بە تەنیا ناپارێزێت، کاتێک پاسوۆردێک چەند جار یان بە گۆڕانکاریی کەمەوە بەکار دێت.
doi.org/10.1145/2976749.2978339 · وتاری کۆنفرانس
Pearman, S.; Thomas, J.; Naeini, P. E. و هیتر (2017): Let's Go in for a Closer Look: Observing Passwords in Their Natural Habitat. ACM CCS 2017، لاپەڕە 295–310
ئەنجام پێوانە لەسەر کۆمپیوتەری 154 کەس بە تێکڕای 147 ڕۆژ: دووبارە بەکارهێنانەوە لەوە باوترە کە وا دەزانرا، بەتایبەتی بە شێوەی بەشەکی. ئەوەی دەبێت پاسوۆردی زۆر بەڕێوە ببات، پەنای بۆ دەبات؛ بەڕێوەبەرەکانی پاسوۆرد لەوانەیە هیچ کاریگەرییەکیان لەسەر دووبارە بەکارهێنانەوە یان هێز نەبووبێت.
لە ئامرازەکەدا ڕێنمایی گواستنەوەکە دەڵێت: با بەڕێوەبەرەکە پاسوۆردی نوێ دروست بکات، نەک کۆنەکان کۆپی بکرێنە ناوی.
doi.org/10.1145/3133956.3133973 · وتاری کۆنفرانس
Ghorbani Lyastani, S.; Schilling, M.; Fahl, S. و هیتر (2018): Better managed than memorized? Studying the Impact of Managers on Password Strength and Reuse. 27th USENIX Security Symposium 2018، لاپەڕە 203–220
ئەنجام ڕاپرسییەک لەگەڵ 476 کەس و پێوانەی براوزەر لای 170 کەس: بەڕێوەبەرەکانی پاسوۆرد ئاسایشی پاسوۆردەکان دەگۆڕن، بەرەو باشتر یان خراپتر، بە پێی ئەوەی کە لە کاتی دروستکردنی پاسوۆردێکەوە چۆن بەکار دەهێنرێن.
لە ئامرازەکەدا ڕوون دەکاتەوە بۆچی پەڕەکە دروستکەرەکە بە بەڕێوەبەرەکەوە دەبەستێتەوە لە جیاتی ئەوەی تەنیا بەڕێوەبەرەکە پێشنیار بکات.
www.usenix.org/conference/usenixsecurity18/presentation/lyastani · وتاری کۆنفرانس
Zhang, Y.; Monrose, F.; Reiter, M. K. (2010): The security of modern password expiration: an algorithmic framework and empirical analysis. ACM CCS 2010، لاپەڕە 176–186
ئەنجام لەسەر زیاتر لە 7.700 ئەکاونت: ئەوەی دەبێت پاسوۆردێکی بەسەرچوو بگۆڕێت، زۆرجار شتێک هەڵدەبژێرێت کە لە کۆنەکەوە دەردەهێنرێت. بۆیە نووسەران گۆڕینی ناچاری لە بنەڕەتدا دەخەنە ژێر پرسیارەوە.
لە ئامرازەکەدا لەگەڵ BSI و NIST پشتگیری لەو بۆچوونە دەکات کە پاسوۆرد تەنیا بە هۆیەک بگۆڕدرێت.
doi.org/10.1145/1866307.1866328 · وتاری کۆنفرانس
Doerfler, P.; Thomas, K.; Marincenko, M. و هیتر (2019): Evaluating Login Challenges as a Defense Against Account Takeover. The World Wide Web Conference (WWW 2019), ACM، لاپەڕە 372–382
ئەنجام زیاتر لە 350.000 هەوڵی ڕاستەقینەی دەستبەسەرداگرتن لە Google: پرسیار لە ڕێگای ئامێرێکی خاوەن ئەکاونتەکەوە زیاتر لە 94 لە سەدی هەوڵەکانی دوای Phishing و هەموو ئۆتۆماتیکییەکانی ڕاگرت؛ پرسیاری زانیاری لە Phishingدا هەندێک جار تەنیا 10 لە سەدی ڕاگرت.
لە ئامرازەکەدا بەشی فاکتەری دووەم پشتڕاست دەکاتەوە: ئامێرێک وەک فاکتەری دووەم لەو شوێنەدا دەپارێزێت کە پاسوۆردەکە پێشتر ئاشکرا بووە.
doi.org/10.1145/3308558.3313481 · وتاری کۆنفرانس
Ghorbani Lyastani, S.; Schilling, M.; Neumayr, M. و هیتر (2020): Is FIDO2 the Kingslayer of User Authentication? A Comparative Usability Study of FIDO2 Passwordless Authentication. IEEE Symposium on Security and Privacy 2020، لاپەڕە 268–285
ئەنجام لە توێژینەوەیەکی گەورەی تاقیگەییدا بەشداربووان ئامادە بوون پاسوۆردەکە بە کلیلێکی ئاسایشی (FIDO2) بگۆڕنەوە، بەڵام نیگەرانیی نوێیان باس کرد کە دەتوانن بڵاوبوونەوەکەی خاو بکەنەوە.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لە ئامۆژگارییەکە دەکات کە Passkey قبوڵ بکەن و لە هەمان کاتدا ڕێگایەکی یەدەگ دابنێن.
doi.org/10.1109/SP40000.2020.00047 · وتاری کۆنفرانس
ستاندارد، دامەزراوە فەرمییەکان و زانیاریی بەرهەمهێنەران
12 / ئامرازی تر
ئامرازی بەخۆڕایی تر
- AT-W2 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پشکنینی Windows 10
ئایا ئەم کۆمپیوتەرە هێشتا ئەپدەیتی ئاسایش وەردەگرێت، و تا ئۆکتۆبەری 2027 چی پێویستە بکرێت؟ - AT-W3 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پلاندانانی وای فای
ماڵ، نووسینگە یان هۆڵەکەتان پێویستی بە چەند Access Point یان خاڵی Mesh هەیە؟ - AT-W4 · کۆمپانیا
پشکنینی تەنگانەی IT
دوای وەستانێک، کۆمپانیاکەتان بە چەند خێرایی دەتوانێت دووبارە کار بکاتەوە؟ - AT-W5 · کۆمپانیا
پشکنینی ئیمەیڵ
ئیمەیڵەکانتان دەچنە Spam؟ SPF، DKIM و DMARCی دۆمەینەکەتان بە زمانێکی ڕوون. - AT-W6 · کۆمپانیا
ژمێرەری UPS (USV)
کام UPS (USV) لە کاتی بڕانی کارەبادا سێرڤەر، ڕاوتەر و مەکینەی کاشێر بە ماوەی پێویست بە کارکردوویی دەهێڵێتەوە؟ - AT-W7 · ماڵەوە
پەڕەی ئامادەکاری بۆ میراتی دیجیتاڵ
خزمانتان پێویستە ئاگایان لە کام ئەکاونت، ئامێر و گرێبەست بێت؟
بەڕێوەبەری پاسوۆردتان بۆ دادەمەزرێنین، بۆ خێزان یان نووسینگەش، و لەگەڵ ئێوە ئەکاونتە هەنووکەییەکان دەگوازینەوە. ئەمە زۆرجار بە یارمەتی لە دوورەوە دەکرێت.
+49 3744 4399760[email protected]دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch