ڕێنمایی · AT-R24REV. 2026-A
میراتی دیجیتاڵ: چی بەبێ زانیاریی چوونەژوورەوە لەدەست دەچێت

لەلایەن Felix Götzبەڕێوەبەرایەتی · پسپۆڕی بازرگانیی IT (Informatikkaufmann, IHK)دوایین نوێکردنەوە:
میراتگران ڕێگەیان پێدراوە چی بکەن و لەگەڵ ئەوەشدا چییان کەمە
دادگای باڵای فیدڕاڵ (Bundesgerichtshof) لە 2018 دا بڕیاری دا کە ناوەڕۆکی دیجیتاڵ وەک نامە یان دەفتەری ڕۆژانە بە میرات دەمێنێتەوە. میراتگران دەتوانن لە دابینکەرێک داوای دەستگەیشتن بە ئەکاونتەکە بکەن. ئەمە لە خزمەتگوزارییەکدا یارمەتی دەدات کە خزمەتی کڕیاری هەبێت و بکرێت پەیوەندیی پێوە بکرێت.
بەڵام بۆ هەموو ئەو شتانەی لەسەر ئامێرەکانی خۆتانن یارمەتی نادات. بۆ هاردێکی شفرەکراو هیچ دامەزراوەیەک نییە کە بیکاتەوە. ئەمە کەلێنێک نییە لە یاسادا، بەڵکو مەبەستی شفرەکردنەکە خۆیەتی.
ئەو چوار شوێنەی کە کارەکە تێیاندا شکست دەهێنێت
- شفرەکردنی هارد. Windows لەسەر ئامێرە نوێترەکان زۆر جار خۆی چالاکی دەکات. ئەو کاتە کلیلی گەڕاندنەوە (recovery key) لە ئەکاونتی Microsoft دایە — و بێ زانیاریی چوونەژوورەوە کەس ناگاتە ئەویش.
- پاسوۆرد مەنەجەر. لە ژیانی ڕۆژانەدا کێشەکە چارەسەر دەکات و لە کاتی تەنگانەدا قورستری دەکات: تەنیا یەک پاسوۆردی سەرەکیی لەبیرچوو هەموو شتێک بە یەکجار دادەخات.
- چوونەژوورەوەی دوو هەنگاوی (2FA). کۆدی پشتڕاستکردنەوە دەچێتە سەر تەلەفۆنێک کە قوفڵە یان هێڵەکەی هەڵوەشێنراوەتەوە. ئەو کاتە زۆر ئەکاونت تەنانەت بە پاسوۆردی دروستیش ناکرێنەوە.
- ئەو زانیارییەی تەنیا لە مێشکدایە. کام ئەکاونت هەن، زۆر جار تەنیا یەک کەس دەیزانێت. ئەوەی کەس نایزانێت، کەس ناتوانێت هەڵیبوەشێنێتەوە — پارەدانە بەردەوامەکانیش لەگەڵیدا.
یەک پەڕە کاغەز بەسە
پێویستتان بە هیچ پرۆگرامێکی تایبەت یان خزمەتگوزارییەک نییە کە میراتەکەتان بەڕێوە ببات. لیستێکی کاغەزی بەسە، لە شوێنێک کە کەسوکارتان دەیناسن و دەگەنە ئەوێ: سندووقی سەلامەتی لە بانک، فایلێک لای نۆتەر (Notar)، زەرفێک لای کەسێک کە متمانەی پێ دەکەن.
ئەمانە دەچنە سەری:
- چ ئامێرێک هەیە و چۆن دەکرێنەوە.
- کلیلی گەڕاندنەوەی هەر هاردێکی شفرەکراو. لە Windows دا لە BitLocker لە بەشی «Back up your recovery key» (لە Windowsی ئەڵمانیدا: «BitLocker-Wiederherstellungsschlüssel sichern») دەیدۆزنەوە.
- پاسوۆردی سەرەکیی پاسوۆرد مەنەجەرەکە.
- لیستێکی ئەکاونتە گرنگەکان — یەکەم جار ئیمەیڵ، چونکە زۆربەی ئەکاونتەکانی تر لە ڕێی ئەوەوە دەگەڕێنرێنەوە.
- باکئەپەکان لە کوێن و چۆن دەگەنە لایان.
ڕێکەوتێک زیاد بکەن و یادخەرەوەیەکی ساڵانە دابنێن. لیستێکی ساڵی 2019 سوودێکی ئەوتۆی نییە.
نموونەیەکی ئامادە بۆ ئەمە پەڕەی ئامادەکاری بۆ میراتی دیجیتاڵ دروستی دەکات: لەسەر شاشە دەنووسن چ ئامێر و ئەکاونتێک هەیە و پەڕەکە چاپ دەکەن. کلیل و پاسوۆردەکان دواتر بە دەست لە خانە بەتاڵەکاندا دەنووسن. لە براوزەردا نایاننووسن.
دوو شت کە زۆر جار هەڵە دەچن
پاسوۆرد جێگای لە وەسیەتنامەدا نییە. وەسیەتنامە لە دادگای میرات (Nachlassgericht) دەکرێتەوە، و ئەو کەسانەی دەیخوێننەوە زیاترن لەوەی زۆربەی خەڵک چاوەڕێی دەکەن. تێیدا بنووسن کە لیستەکە لە کوێیە، نەک چی لەسەرە.
وەکالەتنامە (Vollmacht) بە مردن خۆکارانە کۆتایی نایەت، ئەگەر بە ڕوونی نووسرابێت کە دوای ئەوەش بەردەوام بێت. ئەمە ڕێگا ئاساییەکەیە بۆ ئەوەی کەسێک بتوانێت کار بکات پێش ئەوەی بەڵگەنامەی میراتگری (Erbschein) دەربچێت. چۆنیەتیی نووسینی وەکالەتنامەیەکی وا، نۆتەر یان پارێزەر ڕوونی دەکاتەوە — ئەمە پرسیارێکی IT نییە.
ئەگەر ڕووی داوە
هەندێک شت ڕزگار دەکرێت. پاسوۆردی چوونەژوورەوەی Windows کەم جار کۆتایی ڕێگایە، تا هاردەکە شفرە نەکرابێت. ئامرازێکی هەڵگرتنی داتا کە ئیتر ناناسرێتەوە، ئەویش بە ناچاری لەدەست نەچووە — زانیاریی زیاتر لە هارد تێکچووە دا هەیە.
لە هاردێکی شفرەکراو بێ کلیل، کارەکە دەوەستێت. ئەوەش لە تەلەفۆندا پێتان دەڵێین، پێش ئەوەی بێن. و ئەوەی دەیەوێت ئامێرێکی بە میرات ماوە بداتە کەسێکی تر یان فڕێی بدات، هەنگاوە پێویستەکان لە فڕێدانی کۆمپیوتەری کۆن دا دەدۆزێتەوە.