ابزار AT-W22REV. 2026-A
بررسی هارددیسک: مقادیر SMART دربارۀ هارددیسک شما چه میگویند؟
چند مقدار تعیینکننده اند: در هارددیسکها و SSDهای SATA، سکتورهای جابهجاشده، در انتظار و اصلاحناپذیر؛ در SSDهای NVMe، بهویژه هشدار بحرانی و خطاهای رسانه. اگر مقدار آنها بیشتر از صفر است، از معلومات خود بکاپ بگیرید. متن CrystalDiskInfo یا smartctl را وارد کنید؛ ابزار هر مقدار را به زبان ساده توضیح میدهد و میگوید: خوب، زیر نظر بگیرید یا فوراً بکاپ بگیرید. با این حال، نتیجۀ خوب تضمین نیست.
- رایگان
- بدون ثبت نام
- در براوزر میخواند
01 / بررسی
مقادیر را وارد کنید، توضیح ساده و نتیجه را بخوانید
بررسی · مقادیر SMART هارددیسک و SSD
ابزار مقادیری را که هارددیسک شما دربارۀ خودش گزارش میدهد میخواند و بر اساس تحقیقات و معلومات تولیدکننده ارزیابی میکند. از کار افتادن را پیشبینی نمیکند و جای بکاپ را نمیگیرد.
قواعد و تحقیقات تا تاریخ 14 نومبر 2026. اگر هارددیسک از قبل از کار افتاده است، به بخش بازیابی معلومات مراجعه کنید.
در براوزر شما خوانده میشود. هیچ چیزی فرستاده یا ذخیره نمیشود.
02 / خواندن مقادیر
چگونه مقادیر SMART را به دست بیاورید
هر هارددیسک و هر SSD معلومات خود را ثبت میکند: ساعتهای کارکرد، درجۀ حرارت، خطاهای خواندن و سکتورهای جایگزین. نام این فناوری SMART است (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology). Windows تقریباً هیچیک از این معلومات را نشان نمیدهد. سادهترین راه در Windows، خواندن مقادیر با برنامۀ رایگان CrystalDiskInfo است؛ در Linux و macOS، با برنامۀ خط فرمان smartctl از بستۀ smartmontools که برای Windows هم موجود است.
| سیستم | روش کار | فرمان |
|---|---|---|
| Windows | CrystalDiskInfo (crystalmark.info) را اجرا کنید، درایو را انتخاب کنید و Strg+C را فشار دهید | Bearbeiten → Kopieren |
| Windows | smartmontools را نصب کنید، خط فرمان را با دسترسی مدیر باز کنید | smartctl -x /dev/sda |
| Linux | بستۀ smartmontools، در ترمینال | sudo smartctl -x /dev/sda |
| Linux, NVMe | مانند بالا، نام SSD برابر nvme0 است | sudo smartctl -x /dev/nvme0 |
| macOS | smartmontools از طریق Homebrew، فهرست درایوها با diskutil list | sudo smartctl -x disk0 |
| قاب USB | بسیاری از آداپترها به عبور مستقیم فرمانهای SAT نیاز دارند | smartctl -x -d sat /dev/sdb |
- CrystalDiskInfo معلومات همۀ درایوها را یکجا کاپی میکند. فشار دادن Strg+C در پنجرۀ برنامه کافی است؛ ابزار خودش درایوها را جدا میکند. نامهای آلمانی ویژگیها مشکل ندارند، چون خواندن بر اساس شناسه انجام میشود (05، C5، C6 …).
- smartctl -x بهجای -a. خروجی مفصل، آمار معیاری دستگاه، گزارش درجۀ حرارت و حدهای حرارتی هارددیسک را نیز شامل میشود. ابزار همۀ اینها را ارزیابی میکند، حتی خروجی چند اجرای پیهم را.
- قاب USB، NAS، کنترولر RAID. بسیاری از آداپترهای USB، معلومات SMART را فقط با
-d satعبور میدهند؛ بعضی اصلاً عبور نمیدهند. پشت یک کنترولر RAID، smartctl به مشخصات ویژهای مانند-d megaraid,0نیاز دارد. NAS معمولاً مقادیر را در بخش مدیریت ذخیرهسازی نشان میدهد؛ مقادیر آنجا را دستی وارد کرده میتوانید.
03 / هارددیسک و SSD نوع SATA
مقادیر مهم در هارددیسک و SSD نوع SATA
از حدود سی ویژگی یک هارددیسک، چند ویژگی تقریباً تمام معلومات مهم را میرسانند. نخستین تحقیق بزرگ میدانی در این باره از Google است: پس از اولین جابهجایی سکتور، میزان از کار افتادن هارددیسکها در 60 روز بعد، بیش از 14 برابر هارددیسکهای بدون آن بود؛ پس از اولین سکتور «تحت آزمایش»، 16 برابر Pinheiro و همکاران 2007. حد بحرانی در هر دو مورد یک بود. تحقیق دوم با حدود یک میلیون هارددیسک نشان میدهد که وضعیت چگونه پیش میرود: بدون سکتور جابهجاشده، 1,7 فیصد در ظرف 60 روز از کار افتادند؛ با بیش از 40 سکتور، بیش از نصف Ma و همکاران 2015.
| مقدار | زیر نظر بگیرید | فوراً بکاپ بگیرید |
|---|---|---|
| سکتورهای جابهجاشده (5) | از 1 به بالا | بیش از 40 در هارددیسکها |
| سکتورهای در انتظار (197) | – | از 1 به بالا |
| اصلاحناپذیر در حالت آفلاین (198) | – | از 1 به بالا |
| خطاهای اصلاحناپذیر گزارششده (187) | – | از 1 به بالا |
| پایان مهلت اجرای فرمانها (188) | از 1 به بالا، معمولاً برق یا کیبل | – |
| خطاهای UDMA-CRC (199) | از 1 به بالا، معمولاً کیبل | – |
| درجۀ حرارت (194)، هارددیسک | از 50 °C به بالا | از 60 °C به بالا |
| درجۀ حرارت (194)، SSD نوع SATA | از 60 °C به بالا | از 70 °C به بالا |
| مقدار نرمالشده برابر یا پایینتر از حد (هر ویژگی) | زمانی در گذشته (In_the_past) | همین حالا (FAILING_NOW) |
| آخرین خودآزمایی | آزمایش قدیمیتر با خطا | تازهترین آزمایش با خطا |
| عمر مصرفشده (SSD) | از 90 % به بالا | – |
| مقدار نوشتهشده در مقایسه با TBW (SSD) | از 90 % به بالا | – |
آخرین بازنگری: 14 نومبر 2026. اگر هارددیسک حدهای حرارتی خودش را ارائه کند (آمار دستگاه یا SCT در smartctl -x)، همان حدها تطبیق میشوند.
شکل 1 · ارقام از Pinheiro و همکاران 2007. اسکن سطح یک ویژگی معیاری نیست؛ جابهجایی سکتور و سکتورهای در انتظار با ویژگیهای 5 و 197 مطابقت دارند.
- سکتورهای جابهجاشده (5). هارددیسک سکتورهای خراب را با سکتورهای ذخیره جایگزین کرده است. چند مورد ممکن است سالها ثابت بمانند، اما خطر از همان مورد اول افزایش مییابد و هرچه تعداد بیشتر شود، زمان باقیمانده کوتاهتر میشود Ma و همکاران 2015. بنابراین: از 1 به بالا زیر نظر بگیرید، و در هارددیسکها با بیش از 40 مورد فوراً بکاپ بگیرید. در SSDها همین ویژگی اغلب «بلوکهای جابهجاشده» نام دارد؛ آنجا در نصف موارد، پس از چند بلوک خراب صدها بلوک خراب دیگر میآیند Schroeder و همکاران 2016.
- سکتورهای در انتظار و اصلاحناپذیر در حالت آفلاین (197، 198). این سکتورها فعلاً قابل خواندن نیستند. چنین خطاهایی از نظر محل و زمان دستهجمعی رخ میدهند و هارددیسکی که یک مورد دارد، بیشتر احتمال دارد موارد دیگری هم پیدا کند Bairavasundaram و همکاران 2007. بدون کاپی دوم، حتی یک مورد میتواند سبب از دست رفتن معلومات شود Schroeder و همکاران 2010. به همین دلیل از 1 به بالا: فوراً بکاپ بگیرید.
- خطاهای اصلاحناپذیر گزارششده (187). معلوماتی که سازوکار اصلاح خطا دیگر نتوانسته نجات دهد. اینجا هم پس از اولین خطا، احتمال خطای بعدی بسیار بیشتر میشود Schroeder و همکاران 2016.
- خطاهای CRC و پایان مهلت اجرای فرمانها (199، 188). معمولاً مشکل از اتصال است، نه هارددیسک. در تحقیق Google، خطاهای CRC بیشتر به کیبل و اتصالدهنده اشاره داشتند Pinheiro و همکاران 2007 و در سیستمهای بزرگ ذخیرهسازی، اتصالها سبب بخش قابل توجهی از تمام خرابیها بودند Jiang و همکاران 2008. ابتدا کیبل را تعویض کنید، سپس زیر نظر بگیرید.
یک مثال از ابزار، هارددیسک Seagate در بخش «بار کردن مثال»: خود هارددیسک «PASSED» گزارش میدهد. در همان وقت، 184 سکتور جابهجاشده و 16 سکتور در انتظار در فهرست آمدهاند و آخرین خودآزمایی با خطای خواندن قطع شده است. نتیجه: فوراً بکاپ بگیرید. نتیجۀ کلی خود هارددیسک بهتنهایی هیچیک از اینها را آشکار نمیکرد.
04 / SSD نوع NVME
SSDهای NVMe: خواندن گزارش سلامت
SSDهای NVMe فهرست ویژگی ندارند؛ بهجای آن یک گزارش معیاری سلامت دارند (SMART/Health Information, Log 02h). این کار را آسانتر میکند: فیلدها در محصولات هر تولیدکننده معنای یکسان دارند. smartctl آنها را با نامهای انگلیسی و CrystalDiskInfo در ردیفهای 01 تا 0F نمایش میدهد.
| فیلد | زیر نظر بگیرید | فوراً بکاپ بگیرید |
|---|---|---|
| هشدار بحرانی (Critical Warning) | فقط بیت 1 (درجۀ حرارت) | هر بیت دیگر |
| ذخیرۀ جایگزین موجود (Available Spare) | کمتر از 100 % | پایینتر از حد Available Spare Threshold |
| فیصد عمر مصرفشده (Percentage Used) | از 90 % به بالا | – |
| خطاهای رسانه و یکپارچگی معلومات (Media and Data Integrity Errors) | – | از 1 به بالا |
| درجۀ حرارت (Temperature) | از Warning Comp. Temp. Threshold به بالا، در غیر آن از 70 °C | از Critical Comp. Temp. Threshold به بالا، در غیر آن از 80 °C |
| خاموششدنهای ناامن و موارد ثبتشده در گزارش خطا (Unsafe Shutdowns, Error Log Entries) | فقط نکته | – |
| مقدار نوشتهشده در مقایسه با TBW | از 90 % به بالا | – |
| بیت | مقدار | معنا |
|---|---|---|
| 0 | 0x01 | ذخیرۀ جایگزین پایینتر از حد |
| 1 | 0x02 | درجۀ حرارت بالاتر یا پایینتر از حد |
| 2 | 0x04 | کاهش قابلیت اطمینان به دلیل خطاهای رسانه یا خطاهای داخلی |
| 3 | 0x08 | فقط قابل خواندن (محافظت در برابر نوشتن) |
| 4 | 0x10 | پشتیبانی حافظۀ فرّار از کار افتاده است |
| 5 | 0x20 | ناحیۀ حافظۀ پایدار (Persistent Memory Region) در برابر نوشتن محافظت شده یا غیرقابل اطمینان است |
- خطاهای رسانه و یکپارچگی معلومات (Media and Data Integrity Errors). مواردی را میشمارد که SSD نتوانسته معلومات را بازیابی کند. در Google، 20 تا 63 فیصد SSDها طی چهار سال حداقل یک چنین خطایی داشتند؛ پس از یک خطا، احتمال خطای بعدی در ماه آینده بهجای 2 فیصد، نزدیک به 30 فیصد بود Schroeder و همکاران 2016. بنابراین از 1 به بالا فوراً بکاپ بگیرید، حتی اگر SSD هنوز مدت زیادی کار کرده بتواند.
- ذخیرۀ جایگزین موجود (Available Spare). ظرفیت ذخیرۀ بلوکهای جایگزین به فیصد. اگر از حد (Available Spare Threshold) پایینتر برود، خود SSD هشدار بحرانی را فعال میکند. اگر از 100 % پایینتر بیاید، SSD قبلاً بلوکهایی را جایگزین کرده است؛ در این صورت ابزار میگوید «زیر نظر بگیرید».
- فیصد عمر مصرفشده (Percentage Used). تخمین تولیدکننده از فرسودگی است. طبق مشخصات، این مقدار از 100 بیشتر شده میتواند و 100 لزوماً به معنای از کار افتادن SSD نیست. در عمل، پس از عبور از حد چرخهها، خطاها ناگهان افزایش نیافتند Schroeder و همکاران 2016 و خرابیها متناسب با فرسودگی پیش نرفتند Meza و همکاران 2015.
- خاموششدنهای ناامن (Unsafe Shutdowns). شمار دفعاتی که برق قطع شده، بدون اینکه سیستم SSD را بهطور درست از کار خارج کند. در لابراتوار، 14 مورد از 17 SSD در چنین قطع برقهایی معلومات از دست دادند؛ حتی موارد از کار افتادن کامل هم رخ داد Zheng و همکاران 2016. چند مورد عادی است، مثلاً پس از هنگ کردن سیستم. اگر زیاد شوند، سیستم را درست خاموش کنید و برای کمپیوتر همیشهروشن، یک UPS در نظر بگیرید؛ حسابگر UPS (USV) ظرفیت مورد نیاز آن را حساب میکند.
- موارد ثبتشده در گزارش معلومات خطا (Error Information Log Entries). موارد بیضرر را هم میشمارد، مثلاً فرمانهایی که سیستمعامل امتحان میکند و SSD نمیشناسد. اعداد بزرگ بدون خطای رسانه، نشانۀ هشدار نیستند.
- واحدهای معلومات نوشتهشده (Data Units Written). به واحدهای هزارگانِ 512 Byte: مقدار 1 برابر 512.000 Byte است. smartctl خودش مقدار را در قوسهای چهارگوش به TB تبدیل میکند.
05 / مقدار خام و حد
مقدار نرمالشده، حد، مقدار خام: چرا «PASSED»
هر ویژگی ATA دو عدد دارد. مقدار نرمالشده (VALUE، در CrystalDiskInfo با نام «Cur») معمولاً از 100 یا 200 رو به پایین میرود. تولیدکننده حدی تعیین میکند (THRESH، «Thr»). اگر مقدار نرمالشده برابر یا پایینتر از حد باشد، ویژگی ازکارافتاده محسوب میشود؛ smartctl در این حالت FAILING_NOW مینویسد، و اگر قبلاً چنین بوده باشد، In_the_past. مقدار خام (RAW_VALUE) شمارش واقعی است، مثلاً تعداد سکتورهای جابهجاشده.
مشکل اینجاست: هر تولیدکننده خودش تعیین میکند که مقدار خام چگونه به مقدار نرمالشده تبدیل شود. طبق مستندات smartctl، از ATA/ATAPI-4 به بعد معنای ویژگیها کاملاً مختص تولیدکننده است و از ACS-4 به بعد فرمان خواندن ویژگیها منسوخ علامتگذاری شده است. در Seagate، مقادیر خام میلیونی برای ویژگیهای 1، 7 و 195 عادی اند و ویژگی 188 سه شمارنده را در یک عدد جا میدهد. ابزار این وضعیت را تشخیص میدهد و چنین ویژگیهایی را فقط بر اساس حد ارزیابی میکند.
خود حدها با حاشیۀ زیاد تعیین شدهاند تا هارددیسکهای سالم هشدار نادرست ندهند. در ارزیابی 3744 هارددیسک، قاعدۀ معمول حد فقط بخش کوچکی از خرابیهای بعدی را تشخیص داد؛ روشهای آماری با همان مقادیر سه تا چهار برابر بیشتر را یافتند Hughes و همکاران 2002. به همین دلیل، ابزار مقادیر خام ویژگیهای مهم را بررسی میکند و تنها به نتیجۀ کلی «PASSED» تکیه نمیکند.
| مبنای ده | مبنای شانزده | مقدار |
|---|---|---|
| 5 | 05 | سکتورهای جابهجاشده |
| 9 | 09 | ساعتهای کارکرد |
| 187 | BB | خطاهای اصلاحناپذیر گزارششده |
| 188 | BC | پایان مهلت اجرای فرمانها |
| 194 | C2 | درجۀ حرارت |
| 197 | C5 | سکتورهای در انتظار |
| 198 | C6 | اصلاحناپذیر در حالت آفلاین |
| 199 | C7 | خطاهای UDMA-CRC |
06 / درجۀ حرارت و عمر
ارزیابی درجۀ حرارت، ساعتهای کارکرد و مقدار نوشتن
درجۀ حرارت. گرما کمتر از آنچه معمولاً تصور میشود آسیب میرساند. زیر 50 °C، خرابیها و خطاهای سکتور با افزایش درجۀ حرارت فقط بهآهستگی بیشتر میشدند؛ نوسانهای بزرگ اثر بیشتری داشتند El-Sayed و همکاران 2012. در Google نیز اثر فقط در حد بالای حرارت و در هارددیسکهای قدیمیتر دیده شد Pinheiro و همکاران 2007. با این حال، در Microsoft درجۀ حرارت نسبت به میزان بار کاری رابطۀ قویتری با خرابی داشت و محل نصب و پکه از بار کاری مهمتر بودند Sankar و همکاران 2013. به همین دلیل، ابزار برای هارددیسکها از 50 °C به بالا «زیر نظر بگیرید» و از 60 °C به بالا، که حد بالایی بسیاری از برگهای مشخصات است، «بیش از حد گرم» میگوید. برای SSDهای SATA، حدها 60 و 70 °C اند. SSDهای NVMe معمولاً حدهای خود را گزارش میدهند؛ در آنها نیز حرارت بالاتر با خرابی بیشتر همراه بود Meza و همکاران 2015.
ساعتهای کارکرد. برگهای مشخصات با میانگین عمر 1 تا 1,5 میلیون ساعت، حداکثر 0,88 فیصد خرابی در سال را قابل انتظار میسازند؛ در عمل معمولاً سالانه 2 تا 4 فیصد هارددیسکها تعویض میشدند و این میزان با افزایش عمر پیوسته بالا میرفت Schroeder و Gibson 2007. از 43.800 ساعت، یعنی پنج سال کارکرد پیوسته، ابزار توصیه میکند برای تعویض برنامهریزی کنید. از سوی دیگر، نو بودن محافظت نمیکند: شمار قابل توجهی از SSDها در اوایل عمر از کار افتادند Alter و همکاران 2019.
مقدار نوشتن و TBW. تولیدکنندگان SSD در برگ مشخصات میگویند طی دورۀ ضمانت چند ترابایت نوشته میتوانید (TBW). ابزار مقدار نوشتهشده را با آن مقایسه میکند و از 90 فیصد به بعد میگوید «برای تعویض برنامهریزی کنید». این فقط یک مقدار راهنما است، چون آنچه سیستمعامل مینویسد، فرسودگی سلولها را دقیق نشان نمیدهد Meza و همکاران 2015. CrystalDiskInfo مقدار را زیر «Host Writes» به گیگابایت دودویی نشان میدهد؛ ابزار آن را به ترابایت دهدهی تبدیل میکند، همانطور که در برگ مشخصات آمده است.
07 / روش کار
با توجه به نتیجه چه کار کنید
نتیجۀ ارزیابی
خوب
- بکاپ را بررسی کنید: آیا یک کاپی تازه روی دستگاه دوم وجود دارد؟
- پس از نیم سال دوباره مقادیر را بخوانید؛ برای هارددیسکهای قدیمیتر، بیشتر.
نتیجۀ ارزیابی
زیر نظر بگیرید
- امروز بکاپ بگیرید؛ تا آخر هفته منتظر نمانید.
- پس از یک تا دو هفته مقادیر را دوباره بخوانید و مقایسه کنید. اگر شمارندهای همچنان بالا میرود، هارددیسک را تعویض کنید.
- در صورت خطاهای CRC، ابتدا کیبل و محل اتصال را عوض کنید، سپس دوباره بررسی کنید.
نتیجۀ ارزیابی
فوراً بکاپ بگیرید
- اول مهمترین چیزها را کاپی کنید (اسناد، عکسها، صندوق ایمیل)، نه تمام هارددیسک را یکجا.
- عملیات بررسی یا ترمیم مانند chkdsk /r یا یکپارچهسازی فایلها را اجرا نکنید: این کارها تمام هارددیسک را میخوانند و ممکن است باقی معلومات را هم از بین ببرند.
- اگر هارددیسک صدای تقتق یا ساییدهشدن میدهد، فوراً خاموش کنید. در این حالت فقط بازیابی معلومات کمک میکند.
- پس از آن، هارددیسک را تعویض کنید و سیستم را به هارددیسک نو انتقال دهید.
مقادیری که افزایش مییابند، بیشتر از یک عدد در یک لحظه معنا دارند. پیشبینی بر اساس مقادیر SMART با روند چند روز و چند هفته بهتر کار میکند Botezatu و همکاران 2016. بنابراین در صورت نتیجۀ «زیر نظر بگیرید»، پس از یک تا دو هفته مقادیر را دوباره بخوانید و مقایسه کنید. قاعدۀ 3-2-1 توضیح میدهد بکاپ چگونه باید باشد. اگر چند هارددیسک در یک NAS دارید، حسابگر NAS و RAID نشان میدهد پس از تعویض یکی از آنها، بازسازی چقدر وقت میگیرد.
جایی که کار ابزار تمام میشود
- بسیاری از خرابیها بدون هشدار قبلی رخ میدهند. بیش از 56 فیصد هارددیسکهای ازکارافتاده در Google در چهار مقدار قوی هیچ نشانهای نداشتند و 36 فیصد در هیچ مقداری نشانه نداشتند Pinheiro و همکاران 2007. پس «خوب» به معنای «مصون» نیست.
- کندی هم یک مشکل است. هارددیسکها و SSDها ممکن است بهطور محسوس کند شوند، بدون اینکه هیچ مقداری هشدار بدهد Gunawi و همکاران 2018. اگر کمپیوتر هنگام باز کردن فایلها گیر میکند، با وجود مقادیر خوب هم هارددیسک باید بررسی شود.
- وضعیت یک لحظه. ابزار یک وضعیت را میبیند، نه یک روند را. فقط مقایسۀ دو بار خواندن مقادیر نشان میدهد که آیا شمارندهای بالا میرود.
- موارد مختص تولیدکننده. ابزار ویژگیهایی را که نمیشناسد، فقط بر اساس حد تولیدکننده ارزیابی میکند. کنترولرهای قدیمی SSD با شیوۀ خاص نمایش مقدار خام (8 Byte در CrystalDiskInfo) را نمیخواند.
اگر هارددیسک صدای تقتق میدهد، دیگر شناسایی نمیشود یا فایلها از قبل ناپدید شدهاند، خواندن مقادیر دیگر کمک نمیکند. در این حالت، رهنمای هارددیسک خراب را دنبال کنید: خاموش کنید و دیگر امتحان نکنید. ما معلومات را از طریق بازیابی معلومات برمیگردانیم. هارددیسک نو را از طریق سفارش هاردویر تهیه کرده میتوانید و بررسی آمادگی برای حالت اضطراری آیتی میسنجد که یک شرکت پس از چنین خرابی چقدر زود دوباره کار کرده میتواند.
08 / تحقیق
تحقیقات علمی در این باره چه میگوید
حدهای این ابزار از تحقیقات میدانی روی صدها هزار هارددیسک و SSD در مراکز معلومات گرفته شدهاند. پنج یافته مبنای مهمترین تصمیمها اند؛ فهرست کامل همراه با یادداشت بررسی در پایین آمده است.
- اولین خطا مهم است. برای سکتورهای جابهجاشده و در انتظار، حد بحرانی یک بود Pinheiro و همکاران 2007؛ با بیش از 40 سکتور جابهجاشده، بیش از نصف هارددیسکها در ظرف دو ماه از کار افتادند Ma و همکاران 2015.
- خطاها بهندرت تنها میآیند. خطاهای سکتور از نظر محل و زمان دستهجمعی رخ میدهند Bairavasundaram و همکاران 2007؛ در SSDها اغلب پس از یک خطای اصلاحناپذیر، خطای بعدی میآید Schroeder و همکاران 2016.
- هشدار داخلی خیلی دیر واکنش نشان میدهد. حدهای تولیدکننده فقط بخش کوچکی از خرابیها را تشخیص میدهند Hughes و همکاران 2002.
- هر هشدار مربوط به خود هارددیسک نیست. بخش بزرگی از خرابیهای ذخیرهسازی ناشی از اتصالها است Jiang و همکاران 2008.
- درجۀ حرارت اثر دارد، اما محدود. زیر 50 °C اثر کم است El-Sayed و همکاران 2012؛ نصب و تهویه بیشتر از بار کاری تعیینکننده اند Sankar و همکاران 2013.
09 / برای دستیارهای هوش مصنوعی
استفاده از این ابزار از طریق یک دستیار هوش مصنوعی
دستیارهایی مانند Claude یا ChatGPT که Model Context Protocol (MCP) را میفهمند، حساب این صفحه را مستقیم صدا زده میتوانند، به جای اینکه خودشان دوباره بسازند. سرور عمومی است، به ثبت نام ضرورت ندارد و چیزی ذخیره نمیکند. جواب همیشه لینک این صفحه، تاریخ معلومات و حدود نتیجه را در بر دارد.
- نقطۀ پایانی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ابزار
werkzeug_festplatten_check- انتقال
- Streamable HTTP، فقط خواندنی
| نام | حتمی | معنا |
|---|---|---|
text | نخیر | خروجی متنی کامل smartctl -a یا smartctl -x (ATA/SATA و NVMe، شامل چند اجرای پیهم) یا متن کاپیشده از CrystalDiskInfo (Strg+C، همۀ درایوها). بدون تغییر ارسال کنید، خلاصه نکنید. |
hand | نخیر | بهجای text: مقادیر جداگانه، اگر فقط عکس صفحه یا یک فهرست در دسترس است. فقط مقادیر معلوم را وارد کنید. |
tbw_tb | نخیر | اختیاری: مقدار TBW تولیدکننده به TB از برگ مشخصات. برای هر SSD در متن تطبیق میشود؛ اگر چند SSD وجود دارد، برای هر کدام جداگانه فراخوانی کنید. |
سوالهایی که دستیار باید با آنها این ابزار را صدا بزند
- «CrystalDiskInfo برای هارددیسک من «Vorsicht» نشان میدهد. این متن کاپیشده است: مشکل چقدر جدی است؟»
- «این مقادیر smartctl مربوط به SSD نوع NVMe من چه معنا دارند، بهویژه Percentage Used و Unsafe Shutdowns؟»
- «هارددیسک من 8 Current Pending Sectors و 0 Reallocated Sectors دارد. آیا باید آن را تعویض کنم؟»
- «خطاهای UDMA-CRC در SSD من افزایش مییابند. آیا SSD خراب است؟»
- «SSD نوع Samsung من 180 TB نوشته است و در برگ مشخصات 600 TBW آمده است. چقدر از عمر آن باقی مانده است؟»
اینکه اتصال چطور کار میکند و MCP در شرکت خود شما چه کرده میتواند، در صفحۀ ادغام MCP نوشته شده است.
10 / سوالهای رایج
سوالهای رایج دربارۀ مقادیر SMART
«Reallocated Sector Count» (تعداد سکتورهای جابهجاشده) چه معنا دارد؟
هارددیسک سکتورهایی را که دیگر با اطمینان خوانده یا نوشته نمیتوانست، با سکتورهای ذخیره جایگزین کرده است. مقدار خام شمار آنها را نشان میدهد. حالت عادی صفر است. در یک تحقیق بزرگ میدانی، حتی با اولین مورد، خطر از کار افتادن هارددیسک در 60 روز آینده به بیش از 14 برابر رسید. در تحقیق دوم، از هارددیسکهایی که بیش از 40 سکتور جابهجاشده داشتند، بیش از نصف در ظرف 60 روز از کار افتادند. به همین دلیل، ابزار از 1 به بعد «زیر نظر بگیرید» و برای هارددیسکها با بیش از 40 مورد «فوراً بکاپ بگیرید» را نشان میدهد.
سکتور در انتظار (Current Pending Sector) چیست؟
سکتوری است که هارددیسک فعلاً خوانده نمیتواند و به همین دلیل آن را نشانی میکند. اگر بعداً بازنویسی آن موفق شود، از شمارنده حذف میشود؛ در غیر آن جابهجا میشود. تا آن زمان، آنچه در آن ذخیره بود قابل خواندن نیست. در کمپیوتر دارای تنها یک هارددیسک، این میتواند به معنای یک فایل خراب باشد. به همین دلیل، ابزار از 1 به بعد «فوراً بکاپ بگیرید» را نشان میدهد.
خطاهای UDMA-CRC من افزایش مییابند. آیا هارددیسک خراب است؟
معمولاً نخیر. شمارنده (ویژگی 199) خطاهای انتقال میان هارددیسک و مادربورد، یعنی کیبل، اتصالدهنده یا جای اتصال را ثبت میکند. در تحقیق Google، چنین خطاهایی بیشتر نشاندهندۀ مشکل کیبل بودند تا خود هارددیسک. این شمارنده هیچگاه کاهش نمییابد. کیبل SATA را تعویض کنید، آن را به پورت دیگری وصل کنید و پس از چند روز بررسی کنید که آیا شمار خطاها هنوز افزایش مییابد.
CrystalDiskInfo پیام «Vorsicht» را نشان میدهد. حالا چه کنم؟
CrystalDiskInfo از همان اولین سکتور جابهجاشده، در انتظار یا اصلاحناپذیر هشدار میدهد؛ برای SSDها وقتی عمر باقیمانده به 10 فیصد برسد. این احتیاط عمدی است. نخست از معلومات خود بکاپ بگیرید. سپس متن کاپیشده (با Strg+C در برنامه) را در ابزار وارد کنید: ابزار میگوید کدام مقدار سبب هشدار شده و چقدر جدی است.
پس از چند ساعت کارکرد باید هارددیسک را تعویض کرد؟
حد ثابتی وجود ندارد. در عمل، میزان تعویض با افزایش عمر پیوسته بالا میرود، نه فقط پس از پنج سال؛ معمولاً سالانه 2 تا 4 فیصد هارددیسکها تعویض میشدند. پس از حدود 43.800 ساعت، یعنی پنج سال کارکرد پیوسته، بهتر است بهجای انتظار برای خرابی، برای تعویض برنامهریزی کنید. برای هارددیسکهایی که فقط روزها کار میکنند، این مدت به سالهای تقویمی بسیار بیشتری میرسد.
«Percentage Used» در یک SSD نوع NVMe چه معنا دارد؟
تخمین تولیدکننده از میزان عمر مصرفشده است. طبق مشخصات NVMe، 100 فیصد لزوماً به معنای از کار افتادن SSD نیست؛ مقدار میتواند از 100 هم بیشتر شود. ابزار از 90 فیصد به بعد پیشنهاد میکند برای تعویض برنامهریزی کنید. در SSDها، خطاهای رسانه و ظرفیت ذخیرۀ جایگزین از فرسودگی مهمتر اند.
چرا مقدار خام هارددیسک Seagate من اینقدر بزرگ است؟
Seagate در بعضی ویژگیها چند شمارنده را در یک عدد جا میدهد. در نرخ خطای خواندن (1)، نرخ خطای جستجو (7) و خطاهای اصلاحشدۀ ECC (195)، مقادیر میلیونی عادی اند. معنای مقادیر خام معیاری نیست؛ در این موارد فقط مقایسۀ مقدار نرمالشده با حد تولیدکننده اعتبار دارد. به همین دلیل، ابزار این ویژگیها را بر اساس مقدار خام ارزیابی نمیکند.
محدودیت بررسی هارددیسک کجاست؟
این ابزار آنچه هارددیسک دربارۀ خودش گزارش میدهد میخواند. در یک تحقیق بزرگ، بیش از یکسوم هارددیسکهای ازکارافتاده پیش از خرابی در هیچ مقداری نشانهای نداشتند. یک هارددیسک ممکن است بهطور محسوس کند شود، بدون اینکه هیچ مقداری هشدار بدهد. اگر صدای تقتق میآید، کارکرد قطعووصل میشود یا معلومات از قبل ناپدید شدهاند، ابزار دیگر کمک نمیکند. در آن صورت، ما در رودویش (Rodewisch) و فوگتلند (Vogtland) از آنچه هنوز خواندنی است بکاپ میگیریم، یا نوبت بازیابی معلومات میرسد.
11 / تحقیقات و منابع
این ابزار بر چه تکیه دارد
اندازههای رهنما و نکتههای بالا بر این 15 کار علمی استوار است. هر کدام از طریق DOI یا صفحۀ ناشر بررسی شده (آخرین بار 14 نومبر 2026): موجود است، پس گرفته نشده، و یافتۀ آن برای این سوال امروز هم معتبر است.
Pinheiro, E.; Weber, W.-D.; Barroso, L. A. (2007): Failure Trends in a Large Disk Drive Population. 5th USENIX Conference on File and Storage Technologies (FAST ’07)، صفحات 17–29
یافته هارددیسکها در مراکز معلومات Google: پس از اولین جابهجایی سکتور، میزان از کار افتادن هارددیسکها در 60 روز بعد بیش از 14 برابر بود؛ پس از اولین سکتور «تحت آزمایش»، 16 برابر؛ پس از اولین جابهجایی آفلاین، 21 برابر. خطاهای CRC بیشتر به کیبل و اتصالدهنده اشاره داشتند. بیش از 56 فیصد هارددیسکهای ازکارافتاده در چهار مقدار قوی هیچ نشانهای نداشتند و 36 فیصد در هیچ مقداری نشانه نداشتند.
در ابزار حتی اولین سکتور جابهجاشده، در انتظار یا ناخوانا در حالت آفلاین مهم است؛ خطاهای CRC توجه را به کیبل میبرند؛ و نتیجۀ بدون مورد غیرعادی، صریحاً به معنای «مصون» نیست.
www.usenix.org/conference/fast-07/failure-trends-large-disk-drive-population · مقالۀ کنفرانس
Hughes, G. F.; Murray, J. F.; Kreutz-Delgado, K.; Elkan, C. (2002): Improved disk-drive failure warnings. IEEE Transactions on Reliability 51 (3)، صفحات 350–357
یافته هشدار داخلی SMART با حدهای ثابت و نرخ اندک هشدارهای نادرست، فقط بخش کوچکی از خرابیهای بعدی را تشخیص میدهد. در بررسی 3744 هارددیسک، آزمایشهای آماری بر پایۀ همان مقادیر سه تا چهار برابر موارد بیشتری یافتند، اما باز هم حداکثر 40 تا 60 فیصد از خرابیها را تشخیص دادند.
در ابزار به همین دلیل، ابزار خودش مقادیر خام را ارزیابی میکند و توضیح میدهد که چرا «PASSED» معنای چندانی ندارد.
doi.org/10.1109/TR.2002.802886 · مجلۀ علمی
Ma, A.; Douglis, F.; Lu, G. و همکاران (2015): RAIDShield: Characterizing, Monitoring, and Proactively Protecting Against Disk Failures. 13th USENIX Conference on File and Storage Technologies (FAST ’15)، صفحات 241–256
یافته حدود یک میلیون هارددیسک SATA در مدتی تا پنج سال: بدون سکتور جابهجاشده، 1,7 فیصد در ظرف 60 روز از کار افتادند؛ با بیش از 40 سکتور جابهجاشده، بیش از نصف. هرچه سکتورها بیشتر باشند، زمان باقیمانده کوتاهتر است.
در ابزار در هارددیسکها، با بیش از 40 سکتور جابهجاشده، «زیر نظر بگیرید» به «فوراً بکاپ بگیرید» تبدیل میشود.
www.usenix.org/conference/fast15/technical-sessions/presentation/ma · مقالۀ کنفرانس
Bairavasundaram, L. N.; Goodson, G. R.; Pasupathy, S.; Schindler, J. (2007): An analysis of latent sector errors in disk drives. Proceedings of ACM SIGMETRICS 2007، صفحات 289–300
یافته 1,53 میلیون هارددیسک طی 32 ماه: در 3,45 فیصد آنها خطاهای سکتور کشفنشده پدید آمد؛ در هارددیسکهای بزرگتر بیشتر. هارددیسکی با چنین خطاها بیشتر احتمال داشت خطاهای دیگری هم پیدا کند و خطاها از نظر محل و زمان دستهجمعی رخ میدادند.
در ابزار سکتورهای در انتظار و خودآزمایی با خطای خواندن به نتیجۀ «فوراً بکاپ بگیرید» میانجامند، چون اغلب خطاهای بیشتری در پی میآیند.
doi.org/10.1145/1254882.1254917 · مقالۀ کنفرانس
Schroeder, B.; Damouras, S.; Gill, P. (2010): Understanding latent sector errors and how to protect against them. ACM Transactions on Storage 6 (3), ص. 1–23
یافته اگر سکتوری ناخوانا شود، حتی یک چنین خطا در نبود نسخۀ اضافی میتواند سبب از دست رفتن معلومات شود. این تحقیق معلومات میدانی مربوط به چنین خطاها را ارزیابی و روشهای تشخیص زودهنگام آنها را مقایسه میکند.
در ابزار در یک کمپیوتر با یک هارددیسک، هر سکتور ناخوانا ممکن است به معنای از دست رفتن معلومات باشد؛ بنابراین برای 197 و 198، از 1 به بالا «فوراً بکاپ بگیرید» نشان داده میشود.
doi.org/10.1145/1837915.1837917 · مجلۀ علمی
Schroeder, B.; Gibson, G. A. (2007): Understanding disk failure rates: What does an MTTF of 1,000,000 hours mean to you?. ACM Transactions on Storage 3 (3)، مقالۀ 8
یافته معلومات تعویض بیش از 110.000 هارددیسک: معمولاً سالانه 2 تا 4 فیصد تعویض میشدند، در حالی که برگ مشخصات حداکثر 0,88 فیصد را نشان میداد. میزان تعویض با افزایش عمر پیوسته بالا میرفت، نه فقط پس از پنج سال.
در ابزار متن مربوط به ساعتهای کارکرد توضیح میدهد که خطر با افزایش عمر بیشتر میشود و حتی یک هارددیسک سالم هم به بکاپ نیاز دارد.
doi.org/10.1145/1288783.1288785 · مجلۀ علمی
Jiang, W.; Hu, C.; Zhou, Y.; Kanevsky, A. (2008): Are disks the dominant contributor for storage failures? A comprehensive study of storage subsystem failure characteristics. ACM Transactions on Storage 4 (3)، صفحات 1–25
یافته حدود 39.000 سیستم ذخیرهسازی با 1,8 میلیون هارددیسک: خود هارددیسکها فقط سبب 20 تا 55 فیصد خرابیها بودند؛ بخش بزرگی به اتصالها و پروتوکولها مربوط بود. اتصالهای دوگانه میزان خرابی را 30 تا 40 فیصد کاهش دادند.
در ابزار در صورت خطاهای CRC و پایان مهلت اجرای فرمانها، ابزار نخست توصیه میکند کیبل، اتصالدهنده و محل اتصال بررسی شوند.
doi.org/10.1145/1416944.1416946 · مجلۀ علمی
El-Sayed, N.; Stefanovici, I. A.; Amvrosiadis, G. و همکاران (2012): Temperature management in data centers: why some (might) like it hot. Proceedings of ACM SIGMETRICS/PERFORMANCE 2012، صفحات 163–174
یافته معلومات میدانی چند مرکز معلومات: زیر 50 °C، خرابیها و خطاهای سکتور با افزایش درجۀ حرارت فقط بهآهستگی و تقریباً بهشکل خطی افزایش مییافتند. نوسانهای بزرگ درجۀ حرارت اثر بیشتری داشتند.
در ابزار برای هارددیسکها، وضعیت «گرم» از 50 °C شروع میشود؛ پایینتر از آن ابزار هشدار حرارتی نمیدهد.
doi.org/10.1145/2254756.2254778 · مقالۀ کنفرانس
Sankar, S.; Shaw, M.; Vaid, K.; Gurumurthi, S. (2013): Datacenter Scale Evaluation of the Impact of Temperature on Hard Disk Drive Failures. ACM Transactions on Storage 9 (2)، صفحات 1–24
یافته دهها هزار هارددیسک در Microsoft: درجۀ حرارت نسبت به میزان بار کاری رابطۀ قویتری با خرابی داشت. محل نصب و پکه بیشتر از بار کاری بر درجۀ حرارت اثر میگذاشتند.
در ابزار در دمای بالا، ابزار به تهویه و محل نصب توصیه میکند، نه به استفاده کمتر.
doi.org/10.1145/2491472.2491475 · مجلۀ علمی
Schroeder, B.; Lagisetty, R.; Merchant, A. (2016): Flash Reliability in Production: The Expected and the Unexpected. 14th USENIX Conference on File and Storage Technologies (FAST ’16), ص. 67–80
یافته شش سال بررسی SSDها در Google: 20 تا 63 درصد در چهار سال دستکم یک خطای اصلاحناپذیر داشتند؛ پس از چنین خطایی، احتمال آن در ماه بعد تقریباً 30 درصد بهجای 2 درصد بود. 30 تا 80 درصد بلوک خراب گرفتند و پس از 2 تا 4 مورد، در نیم موارد صدها مورد دیگر پدید آمد. فراتر از حد چرخه، افزایش ناگهانی دیده نشد.
در ابزار خطاهای رسانه به «همین حالا بکاپ بگیرید» میانجامد، ذخیرۀ مصرفشده به «زیر نظر بگیرید»، و تنها 100 درصد عمر مصرفشده به هشدار نمیانجامد.
www.usenix.org/conference/fast16/technical-sessions/presentation/schroeder · مقالۀ کنفرانس
Meza, J.; Wu, Q.; Kumar, S.; Mutlu, O. (2015): A Large-Scale Study of Flash Memory Failures in the Field. Proceedings of ACM SIGMETRICS 2015, ص. 177–190
یافته تقریباً چهار سال SSDها در Facebook: نرخ خرابی با فرسودگی بهطور یکنواخت بالا نرفت. دمای بالاتر با خرابی بیشتر همراه بود و کاهش سرعت آن را کم کرد. آنچه سیستمعامل مینویسد، فرسودگی حجرههای حافظه را دقیق نشان نمیدهد.
در ابزار محاسبۀ TBW یک مقدار راهنما است، نه معیار فرسودگی؛ برای SSDها گرما نیز ارزیابی میشود.
doi.org/10.1145/2745844.2745848 · مقالۀ کنفرانس
Zheng, M.; Tucek, J.; Qin, F. و همکاران (2016): Reliability Analysis of SSDs Under Power Fault. ACM Transactions on Computer Systems 34 (4), ص. 1–28
یافته 17 SSD از شش تولیدکننده، با بیش از 3000 قطع عمدی برق: 14 مورد خطا نشان دادند، از بیتهای خرابشده و دادههای نیمهنوشته تا خرابی کامل.
در ابزار مقدار «خاموششدنهای ناامن» توضیح داده میشود، با توصیه به خاموشکردن درست و استفاده از USV در صورت قطعیهای مکرر برق.
doi.org/10.1145/2992782 · مجلۀ علمی
Alter, J.; Xue, J.; Dimnaku, A.; Smirni, E. (2019): SSD failures in the field: symptoms, causes, and prediction models. Proceedings of SC ’19 (High Performance Computing, Networking, Storage and Analysis), ص. 1–14
یافته 30.000 SSD در یک مرکز دادۀ Google طی شش سال: خرابیهای زودهنگام بهطور چشمگیر زیاد بود. علتها اغلب با انتظار فرق داشت و تشخیصشان دشوار بود.
در ابزار برای SSDهای نو، بررسی صریح میگوید که ساعتهای کارکرد کم محافظت نیست.
doi.org/10.1145/3295500.3356172 · مقالۀ کنفرانس
Gunawi, H. S.; Suminto, R. O.; Sears, R. و همکاران (2018): Fail-Slow at Scale: Evidence of Hardware Performance Faults in Large Production Systems. ACM Transactions on Storage 14 (3), ص. 1–26
یافته 114 گزارش از 14 نهاد: هارددیسکها، SSDها و هاردویر دیگر میتوانند بدون خرابشدن آهسته شوند، با نشانههای متغیر و زنجیرههای طولانی علتها.
در ابزار زیر بخش محدودیتها آمده است: یک هارددیسک میتواند بهگونهٔ محسوس آهسته شود، بیآنکه مقدار SMART هشدار دهد.
doi.org/10.1145/3242086 · مجلۀ علمی
Botezatu, M. M.; Giurgiu, I.; Bogojeska, J.; Wiesmann, D. (2016): Predicting Disk Replacement towards Reliable Data Centers. Proceedings of ACM SIGKDD 2016, ص. 39–48
یافته بیش از 30.000 هارددیسک، ارزیابی پیوسته برای 17 ماه: از مقدارهای SMART میشد نیاز به تعویض را 10 تا 15 روز پیشتر، با دقت تا 98 درصد تشخیص داد.
در ابزار به همین دلیل بررسی در صورت نشانههای هشدار توصیه میکند مقدارها را پس از یک تا دو هفته دوباره بخوانید و مقایسه کنید: روند از یک تصویر لحظهای بیشتر میگوید.
doi.org/10.1145/2939672.2939699 · مقالۀ کنفرانس
معیارها، ادارات و معلومات تولیدکنندگان
- NVM Express Base Specification 2.1: SMART / Health Information (Log 02h, Fig. 206) · NVM Express
- NVME_HEALTH_INFO_LOG: فیلدهای پروتوکول SMART/Health · Microsoft Learn
- smartctl(8): ویژگیها، مقدار نرمالشده، آستانه، WHEN_FAILED · smartmontools
- CrystalDiskInfo: Health Status (قواعد برای Good، Caution، Bad) · Crystal Dew World
- CrystalDiskInfo، کود منبع کارکرد کاپی (DiskInfoDlgCopy.cpp) · hiyohiyo
- دیتاشیت BarraCuda 3.5: دمای کارکرد طبق هارددیسک تا 60 °C · Seagate
- بروشور 870 EVO/QVO: دمای کارکرد 0 تا 70 °C · Samsung
12 / ابزارهای دیگر
هنوز سوالی دارید؟
- AT-W2 · شخصی و شرکتها
بررسی Windows 10
آیا این کمپیوتر هنوز آپدیتهای امنیتی میگیرد، و تا اکتوبر 2027 چه باید کرد؟ - AT-W3 · شخصی و شرکتها
پلانگذار وایفای
خانه، دفتر یا سالون شما به چند Access Point یا نقطۀ Mesh ضرورت دارد؟ - AT-W4 · شرکتها
بررسی آمادگی برای حالت اضطراری آیتی
شرکت شما بعد از یک خرابی چقدر زود دوباره کار کرده میتواند؟ - AT-W5 · شرکتها
بررسی ایمیل
ایمیلهای شما در اسپم میرود؟ SPF، DKIM و DMARC دومین شما به زبان ساده. - AT-W6 · شرکتها
حسابگر UPS (USV)
کدام UPS (USV) سرور، روتر و صندوق را هنگام قطع برق به اندازۀ کافی روشن نگه میدارد؟ - AT-W7 · شخصی
ورق آمادگی برای میراث دیجیتال
خانوادۀ شما کدام حسابها، دستگاهها و قراردادها را باید بشناسد؟
نتیجه نگرانکننده است؟ متن کاپیشده را برای ما بفرستید. تا زمانی که هارددیسک هنوز کار میکند، از معلومات شما بکاپ میگیریم، یک هارددیسک نو نصب میکنیم و سیستم را انتقال میدهیم؛ در رودویش و سراسر فوگتلند.
+49 3744 4399760[email protected]دوشنبه تا جمعه، ساعت 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch