ڕێنمایی · AT-R14REV.‎ 2026-A

کۆمپیوتەر خاوە: باوترین هۆکارەکان و ئەوەی بەڕاستی یارمەتی دەدات

کۆمپیوتەر کەم جار لە ڕۆژێکەوە بۆ ڕۆژێکی تر هێواش دەبێت. بە درێژایی چەند مانگێک هێواش دەبێت، و ڕۆژێک دێت کە لەبەردەم شاشەکەدا دادەنیشن و دوو خولەک چاوەڕێی دێسکتۆپ دەکەن.

لەلایەن Benjamin Reichertنێتۆرک، هاردوێر، پشتگیری · پسپۆڕی IT بۆ یەکخستنی سیستەم (Fachinformatiker für Systemintegration, IHK)دوایین نوێکردنەوە:

هەواڵە خۆشەکە: لە زۆربەی حاڵەتەکاندا هۆکارەکە یەکێکە لە چەند هۆکارێکی کەم، و گرانترینیان هێشتا لە ئامێرێکی نوێ هەرزانترە.

سەرەتا دیاری بکەن: ڕێک کەی هێواشە؟

پێش ئەوەی هیچ شتێک دابمەزرێنن، وەڵامی ئەم پرسیارە بدەنەوە. هەموو هەنگاوەکانی تر بەم وەڵامە دیاری دەکرێن.

لە کاتی هەڵکردن و کوژاندنەوەدا. نیشانەیەکی ناسراوە بۆ هاردێکی کۆن یان پرۆگرامی زۆر لە Autostart.‎

هەمیشە، هەر کارێک بکەن. ئاماژەیە بۆ RAMی کەم یان درایڤی سیستەمی پڕ.

تەنیا لە ئینتەرنێتدا. ئەو کاتە زۆرجار کۆمپیوتەرەکە نییە، بەڵکو براوزەرەکە یان هێڵی ئینتەرنێتەکەیە.

تەنیا دوای نیو کاتژمێر کارکردن. ئەمە کێشەی گەرمییە. پرۆسێسەرەکە خۆی خێرایی خۆی کەم دەکاتەوە بۆ ئەوەی زۆر گەرم نەبێت.

لە ڕۆژێکی دیاریکراوەوە. نوێکاری (update)، پرۆگرامێکی تازە دامەزراو یان بەرنامەی زیانبەخش. بیر بکەنەوە لەو ڕۆژەدا چی ڕوویدا. ئەگەر شاشەی شین (bluescreen)یش دەرکەوت، یارمەتیی شاشەی شین یارمەتیتان دەدات.

باوترین هۆکارەکان

هاردێکی کلاسیکی لە جیاتی SSD

ئەمە بە زۆر جیاوازییەوە گەورەترین کاریگەرییە. لە ئامێرەکانی تا نزیکەی ساڵی 2018 زۆرجار هێشتا هاردێکی میکانیکی بە قەوانێکی سووڕاوەوە هەیە. ئەو هاردە نزیکەی 100 مێگابایت لە چرکەیەکدا دەخوێنێتەوە، SSDێکی سادە چەند هێندە زیاتر. Windows لە کاتی هەڵکردندا هەزاران فایلی بچووک دەخوێنێتەوە، و ڕێک لێرەدا تەکنەلۆژیا کۆنەکە دادەڕمێت.

HDD · میکانیکی≈ 100 MB/sSSD · بێ پارچەی فرسودەبوو500+ MB/s

ئەگەر کۆمپیوتەرەکەتان لە ڕووەکانی ترەوە باش بێت، گۆڕینەکە ئامێرێکی چاوەڕوانکەر دەکاتەوە بە ئامێرێکی بەکەڵک. داتا و پرۆگرامە هەبووەکان دەگوازرێنەوە، پێویست ناکات هیچ شتێک لە نوێوە ڕێک بخەن. بەڵام ئەگەر هاردە کۆنەکە ئێستا دەنگ دەدات یان فایل ون دەبن، سەرەتا ڕێنمایی «هارد تێکچووە: ئێستا بە هیچ شێوەیەک چی مەکەن» بخوێننەوە.

RAMی کەم

چوار گیگابایت لە کرداردا چیتر بۆ Windows 11 بەس نییە. هەر کە RAM پڕ بوو، Windows داتا دەگوازێتەوە بۆ سەر هارد و هەموو شتێک قورس دەبێت. لە Task Managerدا دەیبینن (Ctrl+Shift+Esc / Strg+Umschalt+Esc، تابی «Leistung»): ئەگەر RAM بەردەوام سەرووی 80 لەسەدا بێت، نیشانەیەکی ڕوونە. بەڵام هێشتا بەڵگە نییە، چونکە Windows بە ئەنقەست داتا لە RAMدا هەڵدەگرێت تا شوێن هەبێت. دڵنیا دەبن کاتێک کۆمپیوتەرەکە لەو کاتەدا بەردەوام داتا بۆ سەر هارد دەگوازێتەوە.

زیادکردنی RAM تێچووی کەمە و لە ئامێرێکی ئاساییدا چارەکە کاتژمێرێک دەخایەنێت. لە هەندێک لاپتۆپی تەنکدا RAMەکە بە بۆردەکەوە لەحیم کراوە، ئەو کاتە بەداخەوە ناکرێت.

درایڤی سیستەمی پڕ

Windows بۆ کارکردن شوێنی بەتاڵی پێویستە. لە خوار دە لەسەدی بەتاڵەوە بە ڕوونی هێواش دەبێت، لە خوار پێنج لەسەدەوە ناخۆش دەبێت. بەڵام ڕێژەی سەدی بە تەنیا بەس نییە: دە لەسەدی دوو تێرابایت زۆرە، دە لەسەدی SSDێکی بچووکی 128 گیگابایتی نا. وەک ڕێسایەکی گشتی، لە درایڤی C: نزیکەی 20 تا 25 گیگابایت بەتاڵ بمێنێتەوە، هەر قەبارەیەکی درایڤەکە هەبێت. لە Explorerدا سەیر بکەن لای ئێوە چەندە.

Autostart

هەر دووەم پرۆگرامی دامەزراو بێ پرسیار خۆی دەخاتە ناو Autostart.‎ دوای چەند ساڵێک بیست شت لەگەڵ کۆمپیوتەرەکەدا دەست پێ دەکەن کە تەنیا سێیانتان پێویستە. لە Task Managerدا تابێکی تایبەت بۆ ئەمە هەیە، کە Windows تێیدا تەنانەت پیشان دەدات هەر یەکێکیان چەند هێواشی دەکات.

تۆز و پەیستی گەرمیی کۆن

لاپتۆپێک کە دوای بیست خولەک دەنگی بەرز دەبێت و دواتر سست دەبێت، ناوەوەی گیراوە. پانکە و ساردکەرەوەکە بە تۆز و موو دەگیرێن، گەرمییەکە چیتر دەرناچێت و پرۆسێسەرەکە خێرایی کەم دەکاتەوە. لە ئامێرەکانی نزیکەی پێنج ساڵ و زیاتردا، پەیستی گەرمییەکەش (thermal paste) وشک بووەتەوە.

ئەمە کاری دەستە و بە هەوای پەستاوی قوتوو ناکرێت، چونکە تۆزەکە تەنیا قووڵتر دەچێتە ناو ئامێرەکەوە.

براوزەرەکە

چل تابی کراوە، شەش extension و سێ toolbar کە لە کاتێکدا لەگەڵ شتێکی تردا دامەزراون. براوزەرێک بە ئاسانی دەتوانێت چەند گیگابایت RAM داگیر بکات. extensionـەکان بپشکنن و ئەوەی نایناسن لایبەرن.

بەرنامەی زیانبەخش یان بەرنامەی گوایە خێراکەرەوە

تووشبوونی ڕاستەقینە هێواشی دەکات، بێگومان. بەڵام زیاتر کێشەکەی تر دەبینین: دوو یان سێ «خێراکەرەوەی کۆمپیوتەر» لەسەر کۆمپیوتەرەکە دامەزراون، لە پشتەوە کار دەکەن، ڕێگری لە یەکتر دەکەن و هەموو هەفتەیەک ئاگاداری پیشان دەدەن. ئەم بەرنامانە هۆکارەکەن، نەک چارەسەر.

ئەوەی خۆتان لە نیو کاتژمێردا دەتوانن بیکەن

  1. کۆمپیوتەرەکە جارێک بە تەواوی ڕیستارت بکەن. دامەخەن، بەڕاستی ڕیستارتی بکەن. ئەگینا Windows بە درێژایی چەند هەفتەیەک بارگرانی کۆ دەکاتەوە.
  2. Autostart پاک بکەنەوە (Task Manager، تابی «Autostart»).
  3. شوێنی بەتاڵ بپشکنن و Disk Cleanup (Datenträgerbereinigung) کار پێ بکەن.
  4. extensionـەکانی براوزەر یەک بە یەک بپشکنن.
  5. نوێکارییەکانی Windows دابمەزرێنن و بەردەوام بن تا چیتر هیچ نەمێنێت.
  6. هەموو ئەو پرۆگرامانە لە دامەزراندن لاببەن کە نایانناسن یان چیتر بەکاریان ناهێنن.

بەمە بەشێک لە حاڵەتەکان چارەسەر دەبن. ئەگەر دوای ئەوە هێشتا گیر دەکات، کێشەکە لە هاردوێرەدایە.

ئەوەی سوودی نییە

Registry Cleaner.‎ هیچ سوودێکی پێوانەکراویان نییە و لە خراپترین حاڵەتدا دەتوانن تۆمار بسڕنەوە کە پێویستن.

دوو دژەڤایرۆس لە یەک کاتدا. ڕێگری لە یەکتر دەکەن و هێزی کۆمپیوتەر دەخۆن. یەکێک بەسە، Windows Defenderی ناوخۆیی بۆ بەکارهێنانی ماڵەوە باشە.

Defragment لەسەر SSD.‎ بۆ هاردە کۆنەکان بەسوود بوو، بۆ SSD زیادەیە و تەنانەت تەمەنی کورت دەکاتەوە. Windows خۆی ئەمە ڕێک دەخات.

دامەزراندنەوەی Windows وەک یەکەم هەنگاو. هەندێک جار یارمەتی دەدات، بەڵام ڕۆژێکی تەواو ڕێکخستنی دەوێت. سەرەتا بپشکنن، دواتر بڕیار بدەن.

نوێکردنەوەی پارچە یان کڕینی نوێ؟

وەک ڕێسایەکی گشتی: ئەگەر ئامێرەکە لە حەوت ساڵ کەمتر تەمەنی بێت و لە کاتی کڕیندا ئامێرێکی هەرزان نەبووبێت، نوێکردنەوەی پارچە نزیکەی هەمیشە بە قازانجە. SSD و RAM پێکەوە بەشێکی بچووکی نرخی کۆمپیوتەرێکی نوێیان تێدەچێت و دەتانگەڕێننەوە بۆ خێراییەک کە دەکرێت کاری پێ بکرێت.

ئەوەی دژی ئەمەیە: RAMی لەحیمکراو، باتریی تێکچوو لەگەڵ لۆلای لەرزۆک، یان پرۆسێسەرێک کە بۆ Windows 11 زۆر کۆنە. لەو حاڵەتەدا پارە دەخەنە ناو ئامێرێکەوە کە لەگەڵ ئەوەشدا لە ساڵێکدا دەبێت بگۆڕدرێت. بۆچی ئەم بابەتە پەلەیە، لە ڕێنمایی «Windows 10 چیتر پشتگیری ناکرێت: ئێستا چی بکەن» نووسراوە.

ئێمە پێشتر ئەمەتان پێ دەڵێین. ئەگەر چاککردنەوە بە قازانج نەبێت، لە ئێمەوە دەیبیستن، تەنانەت ئەگەر کەمتریش قازانج بکەین.

پرسیارە باوەکان

دانانی SSD چەند دەخایەنێت؟

لە ئامێرێکی ئاساییدا تەنیا گۆڕینەکە نزیکەی یەک کاتژمێر دەخایەنێت. ئەگەر داتا و پرۆگرامە هەبووەکان دەبێت بگوازرێنەوە، کۆپیکردنەکەش زیاد دەبێت، کە بەپێی بڕی داتا دەکرێت چەند کاتژمێرێک بخایەنێت. ئامێرەکە چەند ماوە لەلای ئێمە دەمێنێتەوە، پێشتر لەگەڵتان ڕێک دەکەوین.

لە کاتی دانانی SSDدا داتاکانم لەدەست دەچن؟

بە گشتی نا. درایڤەکە کلۆن دەکرێت و دواتر دێسکتۆپەکەتان وەک پێشوو دەبیننەوە. بەڵام ئەگەر هاردە کۆنەکە دەنگ دەدات یان فایل ون دەبن، سەرەتا باکئەپ دەگیرێت و دوای ئەوە کلۆن دەکرێت: کلۆنکردن دەتوانێت هاردێکی خەریکی مردن بە تەواوی تێکبدات. هاردە کۆنەکە بۆتان دەگەڕێنینەوە بۆ ئەوەی باکئەپێکتان لە چەکمەجەدا هەبێت.

لاپتۆپەکەم دەنگی بەرز بووە و گەرم دەبێت. دەتوانم خۆم پاکی بکەمەوە؟

لە کۆمپیوتەری مێز (desktop) دەکرێت بە کەمێک ئاگاداری خۆتان تۆزەکە لاببەن. لە لاپتۆپدا دەبێت ئامێرەکە بکرێتەوە، و لەوێ ئەگەری پچڕانی کێبڵ یان قوفڵە پلاستیکییەکان زۆرە. تەنیا ئەگەر ئەزموونتان هەبێت دەکرێت.

زیادکردنی RAM سوودی هەیە ئەگەر SSD لە ناویدا هەبێت؟

ئەگەر Task Manager بەردەوام بەکارهێنانێکی زۆری RAM پیشان بدات، بەڵێ. بەڵام ئەگەر RAMەکە تەنیا نیوەی پڕ بێت، زیادکردنی هیچ سوودێکی نییە. بۆیە پێشتر دەیپێوین، نەک تەنیا بفرۆشین.

چاککردنەوەی کۆمپیوتەرێکی هەشت ساڵە بە قازانجە؟

پەیوەستە بە ئامێرەکەوە. لاپتۆپێکی بەهێزی بازرگانی لە ساڵی 2017 بە SSD و RAMی زیاتر دووبارە بە شێوەیەکی گونجاو خێرا دەبێتەوە. بەڵام زۆرجار پرۆسێسەرێکی نەوەی حەوتەمی تێدایە، کە بۆ Windows 11 پەسەند نەکراوە. نوێکارییە ئاسایشییەکان لەوێ بە بەرنامەی بەخۆڕایی ESU تەنیا تا 12ی ئۆکتۆبەری 2027 دێن؛ دوای ئەوە سیستەمی Linux یان ئامێرێکی نوێتان پێویستە. ئامێرێکی هەرزانی سەرەتایی لە هەمان سەردەم، هەر کە نوێ بووە هێواش بووە و هێواش دەمێنێتەوە.

+49 3744 4399760دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17
تەلەفۆن بکەنتەلەفۆنم بۆ بکەنەوە

لیستی پێکهاتەکان · پەڕەی 1/1

ئەم پەڕەیە لە چی پێک هاتووە

ئەم ژمارانە لە کاتی دروستکردنی ماڵپەڕەکەدا پێوراون. ئەگەر JavaScript کارا بێت، براوزەرەکەتان ڕاستەوخۆ دووبارە دەیانپێوێتەوە.

ژ.پارچەجۆرقەبارە
01index.htmlدۆکیومێنت≈ 29 کیلۆبایت
02styles.cssستایلشیت≈ 20 کیلۆبایت
03scripts.jsسکریپت≈ 13 کیلۆبایت
04archivo-variable.woff2فۆنت≈ 58 کیلۆبایت
05ibm-plex-mono.woff2فۆنت≈ 30 کیلۆبایت
06favicon.svgگرافیککەمتر لە 1 کیلۆبایت

کووکیی ڕیکلام یان شیکاری: هیچ. بەبێ ڕەزامەندیی ئێوە، ئەم ماڵپەڕە هیچ شتێک لە سێرڤەری لایەنی تر بار ناکات، جگە لە Cloudflare کە پەڕەکانمانی پێ دەگەیەنین. فۆنت، سکریپت و گرافیکەکان لای خۆمانن. ITی ئێوەش هەر بەم شێوەیە دادەمەزرێنین.

لە دەرەوەی کاتی کار

لەگەڵ ئەوەشدا بێ دوودڵی تەلەفۆن بکەن

بە شێوەی ئاسایی دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 لە نووسینگەین.

ئێواران و کۆتایی هەفتەش ژمارەکە بۆ لای خۆمان دەگوازرێتەوە و زۆر جار ئەو کاتەش کەسێک وەڵام دەداتەوە. بەڵام ناتوانین بەڵێنی ئەوە بدەین.

ئەگەر کەس وەڵامی نەدایەوە، پەیامێکی دەنگیی کورت بەجێ بهێڵن: ناو، ژمارە و بابەتەکە. بە زووترین کات تەلەفۆنتان بۆ دەکەینەوە، درەنگترین لە ڕۆژی کاری داهاتوودا.

قسەکردنەکە هیچ پارەیەکی تێناچێت. ئەگەر لە دەرەوەی کاتی کار پێویست بوو کەسێک دەستبەجێ دەست بە کار بکات، ئەو زیادەیەی لە لیستی نرخەکاندا نووسراوە حیساب دەکرێت.

ئێستا تەلەفۆن بکەن+49 3744 4399760

پێتان باشترە بنووسن؟ لە ڕێگەی فۆڕمی پەیوەندی یان بۆ [email protected]. ئەوە لە ڕۆژی کاری داهاتوودا دەیخوێنینەوە.

دەستنیشانکردنی کێشە · AT-K2

بابەتەکە چییە؟

↵ هەڵبژاردنESC داخستنتەلەفۆن: ‎+49 3744 4399760

ڕێکخستنی تایبەت

ڕێگە بە کام خزمەتگوزاری دەدەن بار ببێت؟

لە ڕووی تەکنیکییەوە پێویست

ئەو بڕیارەی لێرە دەیدەن، لەگەڵ ڕێکخستنەکانی ڕەنگ و جووڵە. ئەم زانیارییانە وەک تۆمارێکی بچووک لەسەر ئامێرەکەی خۆتان دەمێننەوە و هەرگیز بۆ هیچ سێرڤەرێک نانێردرێن. بۆ کارکردنی ماڵپەڕەکە پێویستن، بۆیە ناکرێت لاببرێن.