ئامراز AT-W18REV. 2026-A
چاککردنەوە یان کڕینی نوێ؟ ژمێرەر بۆ کۆمپیوتەر، لاپتۆپ و مۆبایل
ئەگەر تەنها یەک پارچە خراب بووبێت و ئامێرەکە دوای چاککردنەوە هێشتا نوێکاریی ئاسایشی وەربگرێت، زۆرجار چاککردنەوە دەهێنێت. ئەگەر نوێکاری نەبێت، چاککردنەوە هەرچەندە هەرزان بێت خەرجیی بێسوودە. ژمێرەرکە دەربارەی جۆری ئامێر، تەمەن، خرابی و نوێکاری دەپرسێت، تێچووی هەر ساڵێکی دیکەی بەکارهێنان بە ئامێری نوێ بەراورد دەکات و دەڵێت ئایا یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن بەسوودە.
- بەخۆڕایی
- بێ تۆمارکردن
- لە براوزەردا حیساب دەکات
01 / ژمێرەر
حەوت پرسیار و پێشنیارێک لەگەڵ هۆکار
حەوت پرسیار · ئەنجام دەستبەجێ
ئامرازەکە زانیارییەکانتان بە پێی بەهای نزیکەیی هەڵدەسەنگێنێت. تێچووی ڕاستەقینە دوای پشکنینی ئامێر دیاری دەکرێت. ئەو مەودانەی لێرەن تەنها بۆ ڕێنمایین و نرخی پابەندکەر نین.
02 / چۆنیەتیی کارکردن
ئایا چاککردنەوە دەهێنێت؟ ژمێرەرکە چۆن بڕیار دەدات
یەکەم پرسیار ئەوەیە ئایا ئامێرەکە هێشتا نوێکاریی ئاسایشی وەردەگرێت. لاپتۆپێکی Windows ئەگەر ئیتر نوێکاری وەرنەگرێت، تەنانەت ئەگەر دوای چاککردنەوە بێ کێشە کار بکات، نابێت ئیتر بە ئینتەرنێت بپەیوەسترێت. ئەگەر نەکرێت بگوازرێتەوە بۆ سیستەمێکی نوێتر، ژمێرەرکە کڕینی ئامێری نوێ پێشنیار دەکات، هەرچەندە چاککردنەوە هەرزان بێت.
پرسیاری دووەم سەبارەت بە توانای ئامێرە. ئەگەر پێش خرابی لە چاوەڕوانییەکان بێزار بووبن، چاککردنەوە ئامێرەکە دەگەڕێنێتەوە بۆ هەمان دۆخ. لە کۆمپیوتەر و لاپتۆپدا زۆرجار دەتوانرێت ئەمە چارەسەر بکرێت. ئەگەر ئامێرەکە هەر دەکرێتەوە، ژمێرەرکە دانانی SSD یان RAMـی زیاتر لە هەژماردا دەگرێت. لە مۆبایل و تابلێتدا ئەمە ناکرێت. ئەگەر ئامێرەکە زۆر هێواش بێت، کڕینی نوێ بەسوودترە.
پاشان تێچووی هەر ساڵێک هەژمار دەکرێت. ژمێرەرکە تێچووی چاککردنەوە دابەش دەکات بەسەر ساڵەکانی کاری دوای چاککردنەوە و نرخی کڕینی نوێ دابەش دەکات بەسەر تەمەنی ئامێرێکی نوێدا. ئەگەر چاککردنەوە بۆ هەر ساڵ تا زۆرترین 20 لە سەد گرانتر بێت، هێشتا پێشنیاری دەکات. هۆکارەکە لە بەشی کاریگەریی ژینگە لە خوارەوە ڕوون کراوەتەوە. زۆرترین باری کەشوهەوای لاپتۆپ یان مۆبایل پێش یەکەم هەڵکردنی دروست دەبێت Deng و هاوکاران 2011.
بۆچی ڕێسای 50 لە سەد بەس نییە؟
ڕێسای نزیکەیی باو ئەوەیە کە ئەگەر تێچووی چاککردنەوە کەمتر لە نیوەی نرخی نوێ بێت، چاککردنەوە دەهێنێت. هەژمارکردنی ئاسانە، بەڵام ماوەی کاری ئامێر دوای چاککردنەوە لەبەرچاو ناگرێت. دوو نموونە بە ژمێرەرکەی سەرەوە:
- باتریی نوێ بۆ لاپتۆپێکی حەوت ساڵان. نزیکەی 135 €، تەنها 34 لە سەدی 400 € بۆ ئامێری نوێ. بە پێی ڕێسای نزیکەیی، چاککردنەوە بەسوود دەردەکەوێت. بەڵام ئەگەر ماوەی نوێکارییەکان کەمتر لە ساڵێک بێت، 135 € بۆ تەنها یەک ساڵ دەدەن. لاپتۆپێکی نوێ 57 € بۆ هەر ساڵێک تێچووی هەیە. لێرەدا ژمێرەرکە پێشنیاری کڕینی نوێ دەکات.
- شاشەی نوێ بۆ مۆبایلێکی سێ ساڵان. بە پێی مۆدێل 125 € تا 405 €، لە ناوەندی مەوداکەدا 66 لە سەدی 400 €. بە پێی ڕێساکە زۆر گرانە. بەڵام مۆبایلەکە دوای چاککردنەوە نزیکەی 3 ساڵی دیکە کار دەکات و تێچووی هەر ساڵێک نزیکە لە تێچووی مۆبایلێکی نوێ. ژمێرەرکە چاککردنەوە پێشنیار دەکات و دەڵێت بڕیارەکە بە نرخی پارچەکە بەستراوەتەوە.
توێژینەوەش هەمان دۆخ نیشان دەدات. چاککردنەوە بە دەگمەن بە هۆی تەکنیکەوە ناکرێت. بەڵکو ئامێری نوێ هەرزان دەردەکەوێت Laitala و هاوکاران 2021 و چاککردنەوە گران و زەحمەت Jaeger-Erben و هاوکاران 2021. بەراوردکردنی تێچووی هەر ساڵێک وێنەیەکی ڕوونتر دەدات.
03 / خرابییە باوەکان
باتری، شاشە و هارددیسک: چ چاککردنەوەیەک دەهێنێت؟
زۆربەی خرابییەکان لە فرسودەبوونی تەنها یەک پارچەوە دێن. باترییەک کە دوای دوو کاتژمێر تەواو دەبێت، فەنێک کە دەنگی زۆر دەکات یان هارددیسکێک کە تەقەتەق دەکات، دەکرێت بگۆڕدرێن و بەشەکانی دیکەی ئامێر وەک پێشوو کار دەکەن. ئەگەر تەختەی سەرەکی خراب بێت یان ئاو چووبێتە ناو ئامێر، چاککردنەوە گران دەبێت. خشتەکە کارەکە و مەودای تێچوو نیشان دەدات.
| تێکچوو | کاری پێویست | کۆمپیوتەر | لاپتۆپ | مۆبایل | پۆلێنکردن |
|---|---|---|---|---|---|
| باتری «زۆر نامێنێت یان هەڵدەئاوسێت» | گۆڕینی باتری | – | 80–190 € | 60–160 € | باوترین جۆری فرسودەبوونە و زۆرجار چاککردنەوە دەهێنێت. ئەگەر باتری هەڵئاوسابێت، چیتر شەحنی مەکەن و مەیکەنەوە. |
| شاشە «شکاوە، هێڵی تێدایە یان ڕەش دەمێنێتەوە» | گۆڕینی شاشە | – | 145–355 € | 125–405 € | نرخی پارچە بە پێی مۆدێل زۆر دەگۆڕێت. نرخی شاشەی مۆبایلی OLED زۆرجار لە بەشی بەرزی مەوداکەدایە. |
| تەختەکلیل «دوگمەکان گیر دەکەن یان وەڵام نادەنەوە» | گۆڕینی تەختەکلیل | 20–80 € | 60–225 € | – | لە هەندێک لاپتۆپدا تەختەکلیل بە بەشی سەرەوەی قاپەکەوە بەستراوەتەوە. لەم حاڵەتەدا گۆڕینی گرانترە، بەڵام زۆرجار تەختەکلیلێکی USB بەسە. |
| SSD یان هارددیسک «تەقەتەق دەکات، دەست پێ ناکات یان فایلەکان ونن» | دانانی SSD و ڕێکخستنەوەی Windows | 115–260 € | 115–260 € | – | SSDـی نوێ زۆرجار کۆمپیوتەرە کۆنەکە لە پێش خرابی خێراتر دەکات. ئەگەر دیسک تەقەتەق بکات، دەستبەجێ ئامێرەکە بکوژێننەوە. هەر هەوڵێکی هەڵکردنەوە دەکرێت بە لەدەستدانی داتا تەواو بێت. |
| فەن یان گەرمبوونی زۆر «دەنگ دەکات و گەرم دەبێت، خۆی دەکوژێنێتەوە» | پاککردنەوە، نوێکردنەوەی خەمیری گواستنەوەی گەرمی و گۆڕینی فەن ئەگەر پێویست بێت | 30–110 € | 65–155 € | – | زۆرجار پاککردنەوە بەسە و تێچووی پارچە نییە. گەرمی باتریش زووتر دادەفرسێنێت. |
| پاوەرسەپڵای یان دەرچەی شەحن «شەحن نابێت یان هەڵنابێت» | گۆڕینی پاوەرسەپڵای یان دەرچەی شەحن | 80–180 € | 25–175 € | 50–130 € | لە لاپتۆپدا زۆرجار تەنها شاحنەکە خرابە و بۆی کرێی کار نییە. ئەگەر دەرچەکە لە ناو ئامێرەکە شل بووبێت، دەبێت لحیم بکرێتەوە یان مۆدیولەکە بگۆڕدرێت. |
| تەختەی سەرەکی «مادەربۆرد، ئامێر بە تەواوی لە کار کەوتووە» | گۆڕینی تەختەی سەرەکی | 180–430 € | 250–575 € | 250–575 € | پارچە تاکەکانی تەختەکە لحیم ناکەین، بەڵکو تەختەکە بە تەواوی دەگۆڕین. لە مۆبایل و تابلێتدا نزیکەی هەرگیز ناهێنێت و بیرگەیەکەی بە تەختەکەوە لحیم کراوە زۆرجار لەگەڵیدا لەدەست دەچێت. |
| زیانی ئاو «خواردنەوە، باران یان کەوتنە ناو ئاو» | کردنەوە، وشککردنەوە، پاککردنەوە و گۆڕینی پارچە زیانلێکەوتووەکان | 30–340 € | 65–610 € | 65–440 € | دەستبەجێ بیکوژێننەوە، شاحن جیا بکەنەوە و تەنانەت بۆ ماوەیەکی کورتیش تاقی مەکەنەوە. تێچوو دوای کردنەوە دیاری دەکرێت: لە پاککردنەوەیەکی سادەوە تا زیانی تەواو. |
| هێواش بووە «هەموو شتێک زۆر کات دەبات» | کۆمپیوتەر و لاپتۆپ: SSD و RAMـی زیاتر. مۆبایل و تابلێت: پاککردنەوە و گەڕاندنەوە بۆ ڕێکخستنە سەرەتاییەکان | 105–260 € | 105–260 € | 30–70 € | لە کۆمپیوتەرەکانی هارددیسکداردا SSD زۆرترین جیاوازی دروست دەکات. لە هەندێک لاپتۆپدا RAM لحیم کراوە، کەواتە هەڵبژاردەی دانانی SSD دەمێنێتەوە. |
| نەرمەکاڵا یان ڤایرۆس «پەیامی هەڵە، ڕیکلام یان دەستپێکردنی نادروست» | پاککردنەوە یان ڕێکخستنەوە | 65–140 € | 65–140 € | 30–70 € | زیانی هاردوێر نییە. لێرەدا چاککردنەوە تەنها کرێی کاری دەوێت و کڕینی ئامێری نوێ نزیکەی هەموو جارێک بێهۆیە. |
مەودای نرخ بەم شێوەیە هەژمار دەکرێت: کاتی ئاساییی کار جارانی 69 € بۆ هەر کاتژمێرێک، بە قۆناغی 15 خولەک، لەگەڵ نرخی پارچە بۆ مۆدێلە باوەکان. ژمێرەرکە بۆ کڕیاری کاری 90 € بۆ کاتژمێرێک بەبێ باجی بەهای زیادکراو هەژمار دەکات. بۆ هەندێک کار، وەک کار لەسەر سێرڤەر یان تۆڕ، نرخی کاتژمێر دەکرێت بەرزتر بێت. پێش کار لە پێشنیاری نووسراودا دەبینرێت. نرخەکانی تابلێت زۆرجار نزیکن لە مۆبایل. ڕێنمایی چاککردنەوەی کۆمپیوتەر چەند دەکەوێت؟ پێکهاتەکانی دیکەی پسووڵە ڕوون دەکاتەوە. هەموو نرخەکان لە لیستی نرخەکانـدان.
سێ حاڵەت سەرنجی تایبەتیان دەوێت. ئەگەر لاپتۆپ دەنگی زۆر بکات و گەرم بێت، زۆرجار پاککردنەوە بەسە، وەک لە ڕێنمایی لاپتۆپ دەنگ دەکات و گەرم دەبێت باس کراوە. ئەگەر کۆمپیوتەرەکە تەنها هێواش بووبێت، ڕێنمایی کۆمپیوتەر هێواشە، چی بکەین؟ دەڵێت پێش خەرجکردنی پارە چی تاقی بکەنەوە. ئەگەر هارددیسک تەقەتەق بکات، ئامێرەکە بکوژێننەوە. هەر هەوڵێکی دیکەی هەڵکردنەوە دەکرێت داتا لەناو ببات. ڕێنمایی لە هارددیسک خرابە و خزمەتگوزاریی گەڕاندنەوە لە گەڕاندنەوەی داتاـیە.
04 / نوێکارییەکان
نوێکاری و تەمەنی بەکارهێنان لە نرخ گرنگترن
ماوەی بەسوودی ئامێر زیاتر بە نوێکارییەکانەوە بەستراوەتەوە تا هاردوێر. ئەمە ئێستا بۆ کۆمپیوتەری Windows پرسیاری سەرەکییە. Windows 10 بۆ کڕیارانی کەسی تەنها لەگەڵ درێژکردنەوەی ESU نوێکاریی ئاسایشی وەردەگرێت، کە لە 12ی ئۆکتۆبەری 2027 کۆتایی دێت. پشکنینی Windows 10 دەڵێت ئایا کۆمپیوتەرەکەتان دەتوانێت بگوازرێتەوە بۆ Windows 11. ئەگەر بەڵێ، زۆرجار چاککردنەوە دەهێنێت و گواستنەوەکە خۆی بەخۆڕاییە.
بۆ مۆبایل و تابلێت، بەرهەمهێنەر ماوەی نوێکاری دیاری دەکات. بۆ مۆدێلەکانی لە 20ی جوونی 2025ـەوە بە نوێیی لە یەکێتیی ئەورووپا دەفرۆشرێن، بۆ یەکەم جار سنووری کەمترین ماوە هەیە: لانیکەم 5 ساڵ نوێکاری دوای کۆتایی فرۆشتن، پارچەی یەدەگ بۆ 7 ساڵ و باتری کە دوای 800 خولی شەحنکردن 80 لە سەدی توانای بمێنێت. مۆبایلە کۆنەکان زۆرجار بۆ ماوەیەکی زۆر کورتتر نوێکاری وەردەگرن. کۆتایی ماوەکە لە ڕێکخستنەکان یان لە ماڵپەڕی بەرهەمهێنەر دەبینرێت.
ژمێرەرکە ناوەندی تەمەن بەکار دەهێنێت: 8 ساڵ بۆ کۆمپیوتەر، 7 بۆ لاپتۆپ، 6 بۆ تابلێت و 5 بۆ مۆبایل. بۆ لاپتۆپ پشت بە توێژینەوەیەک دەبەستێت کە لانیکەم حەوت ساڵ بەجێی چوار ساڵی باو پێشنیار دەکات Bakker و هاوکاران 2014. ئەگەر تواناکە بۆتان بەسە، ساڵێک زیاد دەکات. ئەگەر بە زەحمەت بەس بێت، ساڵێک کەم دەکاتەوە. هەستی هێواشبوونی مۆبایل پاش چەند ساڵێک لەوە کەمتر پەیوەندی بە تەکنیکەوە هەیە کە گومان دەکرێت. پێوانەی ملیۆنان iPhone توانای جێگیر بە درێژایی ساڵەکان نیشان دەدات Makov و Fitzpatrick 2021.
05 / یارمەتی و ماف
یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن و مافی چاککردنەوە
یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن
لە 13ی فێبریوەری 2026ـەوە زاکسن دووبارە یارمەتیی چاککردنەوەی هەیە، بە ڕێنمایی FRL Reparaturbonus/2025 لە 21ی جانیوەری 2026. چاککردنەوە لە 2ی ئۆکتۆبەری 2025ـەوە دەگرێتەوە. ڕێنماییەکە تا 30ی سێپتەمبەری 2030 بەردەوامە. لە لیستی ئامێرەکانی Sächsische Aufbaubank بە ڕوونی لاپتۆپ، نۆتبووک، کۆمپیوتەری کەسی، مۆبایلی زیرەک و تابلێت هەن، لەگەڵ مۆنیتۆر، تەختەکلیل و SSD.
| کێ | کەسە تاکەکان لە تەمەنی 18 ساڵەوە کە نیشتەجێبوونی سەرەکییان لە زاکسنە |
|---|---|
| چەند | نیوەی پسووڵەکە، تا زۆرترین 200 € بۆ هەر چاککردنەوەیەک |
| لە چ بڕێکی پسووڵەوە | لانیکەم 115 € لەگەڵ باجی بەهای زیادکراو |
| چەند جار | تا 2 چاککردنەوە بۆ هەر کەسێک لە ساڵێکدا |
| لە کوێ | تەنها لە شوێنێک کە لە لیستی چاککەرەوە بەشدارەکاندا هەیە |
| چۆن | دوای چاککردنەوە و پارەدان، بە شێوەی دیجیتاڵ لە پۆرتاڵی یارمەتیی SAB، بە ناسنامەی ئۆنلاین یان پشتڕاستکردنەوەی ناسنامە بە ڤیدیۆ |
| یارمەتی ناگرێتەوە | بەهێزکردنی ئامێرێکی کارا، ئامێری جێگرەوە یان چاککردنەوەی سەرنەکەوتوو |
بودجەکە سنووردارە و داواکارییە تەواوەکان بە ڕیزی گەیشتن مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت. لیستی SAB، کە مانگانە نوێ دەکرێتەوە، و نەخشەی ویلایەتی زاکسن شوێنە بەشدارەکان نیشان دەدەن. پێش داواکردنی کار بپرسن ئایا شوێنەکە بەشدارە و چاککردنەوەکەتان یارمەتی دەگرێتەوە. ژمێرەرکە لە ئەنجامدا نیشان دەدات بە پێی مەودای تێچووتان نزیکەی چەند دەگەڕێتەوە. ڕاپرسییەک لە کەسانی لە ئەڵمانیا داوای ئەم جۆرە یارمەتییەیان کردووە، سوودی یارمەتییەکە نیشان دەدات Molnár و Jaeger-Erben 2025.
مافی چاککردنەوە
یاسای جێبەجێکردنی ڕێنمایی 2024/1799ـی یەکێتیی ئەورووپا لە 23ی جولای 2026ـەوە نافیزە (BGBl. 2026 I Nr. 212) و گرێبەستەکانی کڕین لە 31ی جولای 2026ـەوە دەگرێتەوە. دوو گۆڕانکاریی سەرەکی هەیە. یەکەم، ئەگەر لە ماوەی گەرەنتیی یاساییدا کەموکوڕییەکە چاک بکەنەوە بەجێی گۆڕینی ئامێر، ماوەکە یەکجار دوازدە مانگ درێژ دەکرێتەوە. دووەم، بەرهەمهێنەرانی هەندێک بەرهەم دەبێت دوای گەرەنتیی یاساییش بەخۆڕایی یان بە کرێیەکی گونجاو ئامێرەکە چاک بکەنەوە و پارچەی یەدەگ بە نرخێک دابین بکەن کە ڕێگری لە کڕیار ناکات.
ئەم ئەرکەی بەرهەمهێنەر تا ئێستا تەنها ئەو گرووپە بەرهەمانە دەگرێتەوە کە یەکێتیی ئەورووپا داواکاریی چاکپذیری بۆیان هەیە. لەوانە مۆبایلی زیرەک، تابلێت، مۆنیتۆر، جلوبەرگشۆر، قاپشۆر، ئامێری ساردکەرەوە و گەردیلەماڵ. لاپتۆپ و کۆمپیوتەر هێشتا ناگیرێنەوە. لە کڕینی مۆبایلدا لیبڵی وزەی یەکێتیی ئەورووپا یارمەتیدەرە، کە لە 20ی جوونی 2025ـەوە پۆلی توانای چاککردنەوە لە A تا E نیشان دەدات. سیستەمەکانی هەڵسەنگاندن بە گشتی بابەتی دادەنرێن، هەرچەندە هەموو شتێک ناگرنەوە Dangal و هاوکاران 2022.
06 / کاریگەریی ژینگەیی
بۆچی چاککردنەوە نزیکەی هەمیشە بۆ ژینگە باشترە؟
ئامێری نوێ وزەی کەمتر بەکار دەهێنێت، بەڵام لە لاپتۆپ و مۆبایلدا کارەبای بەکارهێنانی ڕۆژانە بەشێکی بچووکە. بەرهەمهێنانی لاپتۆپ 62 تا 70 لە سەدی کۆی وزەی بەرهەمهێنان و بەکارهێنانە Deng و هاوکاران 2011. لە مۆبایلی زیرەکدا بەشی بەرهەمهێنان لەوەش زۆرترە Suckling و Lee 2015. هەڵسەنگاندنە ژینگەییەکان لە وردەکاریدا جیاوازن، بەڵام بە گشتی هەمان ئەنجام نیشان دەدەن Clément و هاوکاران 2020.
هێڵکارییەکە ژمارەکانی هەڵسەنگاندنێکی ژینگەیی ئەورووپی بۆ مۆبایلێکی زیرەک نیشان دەدات کە هەر دوو ساڵێک دەگۆڕدرێت. کەرەستەی خاو و پارچەکان بۆ هەر ساڵێک 10,7 kg CO₂ و شەحنکردن 1,9 kg دروست دەکەن. بەکارهێنان بۆ ساڵێکی سێیەم کاریگەرییەکە 23 تا 30 لە سەد کەم دەکاتەوە. ئامێری بەکارهاتوو بەجێی نوێ 52 تا 79 لە سەد کەمی دەکاتەوە Cordella و هاوکاران 2021.
بۆیە توێژینەوەیەکی سویسری بۆ لاپتۆپ و مۆبایل پێشنیار دەکات تا ئامێر کار دەکات بەکاری بهێنن، بێ گوێدانە تەمەنی Hischier و Böni 2021. ئەمە بۆ دوای گۆڕینی ئامێریش ڕاستە. ئەگەر لاپتۆپە جێگۆڕدراوەکە چاک و ئامادە بکرێتەوە و بگاتە دەستی کەسێکی دیکە، نزیکەی هەموو باری بەرهەمهێنانی ئامێرێکی نوێ لادەبرێت André و هاوکاران 2019. لە ناو کشۆدا ماندن هیچ پاشەکەوتێک ناکات.
07 / کڕینی نوێ
ئەگەر ئامێرێکی نوێ بکڕن
ئەگەر ئامێرە کۆنەکە ئیتر نوێکاری وەرنەگرێت، کڕینی نوێ هەڵبژاردەیەکی گونجاوە. ئامێری داهاتوو دەبێت بۆ ماوەیەکی درێژ بەکار بێت. ئەمانە کەمترین داواکاریی ئێمەن، تا دوای سێ ساڵ دووبارە هەمان بڕیارتان لەپێش نەبێت.
کۆمپیوتەر و لاپتۆپ
- Windows 11 لەپێشدا دامەزرابێت، یان بەرهەمهێنەر پشتڕاستی بکاتەوە کە Windows 11 لەسەری کار دەکات
- لانیکەم 16 GB لە RAM. 8 GB تەنها بۆ ئیمەیڵ و ئینتەرنێت
- SSD بە لانیکەم 512 GB. بۆ دیسکی سیستەم SSD هەڵبژێرن
- بۆ لاپتۆپ: باتری و SSDـەکە گۆڕدراوە بن و پارچەی یەدەگ لای بەرهەمهێنەر بەردەست بێت
- گەرەنتی و فرۆشیارێکی نزیک، ئەگەر کێشەیەک ڕووی دا
مۆبایل و تابلێت
- بەڵێنی بەرهەمهێنەر بۆ نوێکاری بپشکنن. مۆدێلە نوێیەکان لە 20ی جوونی 2025ـەوە لانیکەم پێنج ساڵ دوای کۆتایی فرۆشتن نوێکاری وەردەگرن
- لەسەر لیبڵی وزەی یەکێتیی ئەورووپا سەیری پۆلی توانای چاککردنەوە (A باشترینە) و ژمارەی خولەکانی شەحنکردنی باتری بکەن
- بیرگەی لانیکەم 128 GB. وێنەکان زووتر لەوەی چاوەڕێ دەکەن پڕی دەکەنەوە
- مۆدێلێکی ساڵی ڕابردوو بە بەڵێنی نوێکاری بۆ ماوەیەکی درێژ لە مۆدێلێکی نوێی هەرزان بێ بەڵێنی نوێکاری باشترە
چۆن داتا بگوازنەوە و چی لە ئامێرە کۆنەکە بکەن
- پاشەکەوتکردن. پێش گۆڕین یان گەڕاندنەوە بۆ ڕێکخستنە سەرەتاییەکان، کۆپییەکی وێنە، بەڵگەنامە، ئیمەیڵ و زانیاریی چوونەژوورەوەی هەژمارەکان لە هارددیسکێکی دەرەکی یان لە کلاود هەڵبگرن.
- گواستنەوە. لە ڕێنمایی گواستنەوەی داتا بۆ کۆمپیوتەری نوێ دەخوێننەوە کە چی لە کاتی گۆڕینی کۆمپیوتەرەکە دەبێت بگوازرێتەوە. ڕێکخستن و گواستنەوە لە کۆمپیوتەری نوێ لەگەڵ گواستنەوەی داتا ئەنجام دەدەین.
- سڕینەوە. سڕینەوەی ئاسایی بەس نییە، چونکە داتا زۆرجار دەگەڕێندرێتەوە. فڕێدانی کۆمپیوتەری کۆن و سڕینەوەی داتا ڕێگای پارێزراو ڕوون دەکاتەوە.
- دان بە کەسێکی دیکە. ئەگەر ئامێرە کۆنەکە هێشتا کار دەکات، بیفرۆشن یان بیبەخشن بەجێی ئەوەی بیخەنە کشۆ. ناوەندی کۆکردنەوەی پاشماوە ئامێری خراب وەردەگرێت.
ئامێری نوێ لە ڕێگەی داواکردنی هاردوێر دابین دەکەین. ئەگەر بتانەوێت، ئامادەی بەکارهێنانی دەکەین.
08 / سنوورەکان
ئەوەی ژمێرەرەکە نایزانێت
- نرخی پارچە بۆ مۆدێلی ئامێرەکەتان. مەوداکان بۆ ئامێرە باوەکانن. لە ئامێری Apple و جۆرە دەگمەنەکاندا زۆرجار بەرزترە. نرخی پابەندکەر دوای پشکنینی ئامێر دیاری دەکرێت.
- دۆخی بەشەکانی دیکەی ئامێر. ئەگەر لەگەڵ شاشە، باتریش لاوازە، تێچووی هەردووکیان کۆ بکەنەوە یان خرابیی گرانتر هەڵبژێرن.
- دۆخی تایبەتی ئێوە لە ماف و یارمەتی. گەرەنتیی یاسایی، چاککردنەوە لەلایەن بەرهەمهێنەر یان یارمەتی بە بەرواری کڕین، مۆدێل و شوێنی چاککردنەوە بەستراونەتەوە. ئەمە ڕاوێژی یاسایی نییە.
لە چاککردنەوەی کۆمپیوتەر ڕێکاری کارمان دەخوێننەوە. سەرەتا هۆکارەکە دەدۆزینەوە، پاشان تێچوو و ئەوەی ئایا چاککردنەوە دەهێنێت پێتان دەڵێین. تەنها دوای ڕەزامەندیی ئێوە پارچەکان داوا دەکەین.
09 / توێژینەوە
توێژینەوەکان چی دەڵێن
هاوسەنگیی هۆکارەکانی ژمێرەرکە پشت بە 16 توێژینەوەی هەڵسەنگێندراو دەبەستێت. ئەنجامە سەرەکییەکان لێرەن و لیستی تەواو لەگەڵ تێبینیی پشکنین لە خوارەوەیە.
- بەرهەمهێنان زۆرترین بار دروست دەکات. بۆ لاپتۆپ 62 تا 70 لە سەدی کۆی وزەی بەرهەمهێنان و بەکارهێنانە Deng و هاوکاران 2011 و بۆ مۆبایلی زیرەک لەوەش زیاترە Suckling و Lee 2015. بۆیە ئەگەر تێچوو یەکسان بێت چاککردنەوە پێشنیار دەکرێت.
- بەکارهێنانی درێژتر لە کڕینی ئامێرێکی کەمخەرج کاریگەرترە. باشترە لاپتۆپ لانیکەم حەوت ساڵ بەکاربهێنرێت Bakker و هاوکاران 2014. لە مۆبایلدا ساڵێکی سێیەم 23 تا 30 لە سەد لە باری کەشوهەوا کەم دەکاتەوە Cordella و هاوکاران 2021.
- دان بە کەسێکی دیکە گرنگە. لاپتۆپ و مۆبایلی زیرەک تا دەتوانرێت بەکار بهێنرێن، تەمەنیان هەرچەند بێت Hischier و Böni 2021. باری ئامادەکردنەوەیان بۆ بەکارهێنان زۆر کەمە André و هاوکاران 2019.
- نرخی کەمی ئامێری نوێ ڕێگرە لە چاککردنەوە. نرخی کەمی ئامێری نوێ گەورەترین بەربەستە Laitala و هاوکاران 2021. تێچوو و زەحمەتی چاککردنەوە بە بەرز دادەنرێن Jaeger-Erben و هاوکاران 2021. بۆیە ژمێرەرکە تێچووی هەر ساڵێک بەراورد دەکات و مەودای نرخ نیشان دەدات.
- کۆن دەرکەوتن هەمیشە بە مانای هێواشبوون نییە. مۆبایلەکان زیاتر لەبەر ئەوە دەگۆڕدرێن کە بە کۆن دادەنرێن Wieser و Tröger 2018، هەرچەندە توانای پێوانەکراویان جێگیرە Makov و Fitzpatrick 2021. بۆیە ژمێرەرکە دەپرسێت ئایا تواناکە بۆتان بەسە.
- باتری پارچەیەکی فرسودەبووە، نەک کۆتاییی تەمەنی ئامێر. زۆر باتریی مۆبایل دوای چەند ساڵێک هێشتا بەباشی کار دەکەن Clemm و هاوکاران 2016. گەرمی و شەحنی هەمیشە پڕ، فرسودەبوون خێراتر دەکەن Waldmann و هاوکاران 2014 Keil و هاوکاران 2016. ئەگەر ئامێرەکەتان سنووردانان بۆ شەحنی هەیە، بەکاری بهێنن.
- یارمەتی و لیبڵ یارمەتیدەرن. یارمەتیی چاککردنەوە بەربەستی تێچوو کەم دەکاتەوە Molnár و Jaeger-Erben 2025 و ئاستی توانای چاککردنەوە لە کاتی کڕیندا ڕێنمایییەکی بەسوودە Dangal و هاوکاران 2022.
10 / بۆ یاریدەدەرەکانی AI
بەکارهێنانی ئەم ئامرازە لە یاریدەدەرێکی AI
یاریدەدەرەکانی وەک Claude یان ChatGPT کە Model Context Protocol (MCP) بەکار دەهێنن، دەتوانن ڕاستەوخۆ حیسابەکەی ئەم پەڕەیە بانگ بکەن، لە جیاتی ئەوەی خۆیان دووبارە دروستی بکەنەوە. سێرڤەرەکە گشتییە، پێویستی بە تۆمارکردن نییە و هیچ شتێک هەڵناگرێت. وەڵامەکە هەمیشە بەستەری ئەم پەڕەیە، بەرواری نوێکردنەوەی داتاکان و سنووری ئەنجامەکەی تێدایە.
- خاڵی پەیوەندی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ئامراز
werkzeug_reparieren_oder_neu- گواستنەوە
- Streamable HTTP، تەنیا خوێندنەوە
| ناو | پێویست | واتا |
|---|---|---|
geraet | بەڵێ | جۆری ئامێر: pc = کۆمپیوتەر (Tower یان Mini-PC)، notebook = نۆتبووک (لاپتۆپیش)، tablet = تابلێت، handy = مۆبایل (مۆبایلی زیرەک). |
alter | بەڵێ | تەمەنی ئامێر: bis2 = کەمتر لە 2 ساڵ، 2bis4 = 2 تا 4 ساڵ، 4bis6 = 4 تا 6 ساڵ، 6bis8 = 6 تا 8 ساڵ، ueber8 = زیاتر لە 8 ساڵ. |
defekt | بەڵێ | جۆری خرابی: akku = باتری (زۆر نامێنێت یان هەڵدەئاوسێت)، display = شاشە (شکاوە، هێڵی تێدایە یان ڕەش دەمێنێتەوە)، tastatur = تەختەکلیل (دوگمەکان گیر دەکەن یان وەڵام نادەنەوە)، ssd = SSD یان هارددیسک (تەقەتەق دەکات، دەست پێ ناکات یان فایلەکان ونن)، luefter = فەن یان گەرمبوونی زۆر (دەنگ دەکات و گەرم دەبێت، خۆی دەکوژێنێتەوە)، netzteil = پاوەرسەپڵای یان دەرچەی شەحن (شەحن نابێت یان ئامێر هەڵنابێت)، mainboard = تەختەی سەرەکی (مادەربۆرد، ئامێر بە تەواوی لە کار کەوتووە)، wasser = زیانی ئاو (خواردنەوە، باران یان کەوتنە ناو ئاو)، langsam = هێواش بووە (هەموو شتێک زۆر کات دەبات)، software = نەرمەکاڵا یان ڤایرۆس (پەیامی هەڵە، ڕیکلام، بەدروستی دەست پێ ناکات). باتری و شاشە بۆ کۆمپیوتەر نین. تەختەکلیل، SSD و فەن بۆ مۆبایل و تابلێت نین. |
neupreis_euro | بەڵێ | نرخی نزیکەیی ئامێرێکی نوێی هاوشێوە لە ئێستادا بە یۆرۆ. ئەگەر بەکارهێنەر نایزانێت، نرخی کاتی کڕین بەکاربهێنرێت. |
updates | بەڵێ | ئامێرەکە هێشتا نوێکاریی ئاسایشی وەردەگرێت؟ ja = بەڵێ، زیاتر لە ساڵێک، bald = بەڵێ، ماوەی کورت (کەمتر لە ساڵێک)، umstieg = نەخێر، بەڵام سیستەمێکی نوێتر لەسەری کار دەکات (وەک Windows 11)، nein = نەخێر، ئیتر نوێکاری نییە، unbekannt = نازانم. Windows 10 بۆ کڕیاری کەسی لەگەڵ ESU: bald (تا 12ی ئۆکتۆبەری 2027). |
leistung | بەڵێ | بێجگە لە خرابی، توانای ئامێر بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە بەسە؟ reicht = بەڵێ، بۆم بەسە (پێش خرابی هەموو شتێک کار دەکرد)، knapp = تا ڕادەیەک (زۆرجار چاوەڕێ دەکەم)، nein = نەخێر، بۆم زۆر هێواشە (تەنانەت بێ خرابییەکە). |
daten | بەڵێ | داتای گرنگ لەسەر ئامێر هەیە؟ ungesichert = بەڵێ، کۆپیی پاشەکەوت نییە (یان نازانم)، gesichert = بەڵێ، بەڵام هەموو شتێک پاشەکەوت کراوە (کلاود، هارددیسک، فلاشەی USB)، keine = نەخێر، هیچ شتێکی گرنگ نییە. |
nutzung | نەخێر | privat (بنەڕەت، نرخ لەگەڵ باجی بەهای زیادکراو، یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن لەوانەیە بگرێتەوە) یان firma (باجی بەهای زیادکراو دەخرێتە سەر نرخەکان). |
ئەو پرسیارانەی کە یاریدەدەر دەبێت ئەم ئامرازەیان بۆ بانگ بکات
- «ئایا باتریی نوێ بۆ لاپتۆپە پێنج ساڵانەکەم هێشتا دەهێنێت؟»
- «شاشەی مۆبایلەکەم شکاوە. چاکی بکەمەوە یان نوێ بکڕم؟»
- «کۆمپیوتەرەکەم هەشت ساڵە و هێواشە. بەهێزتری بکەم یان نوێ بکڕم؟»
- «ئایا یارمەتیی چاککردنەوە لە زاکسن لاپتۆپ و مۆبایلیش دەگرێتەوە؟»
بەستنەوەکە چۆن کار دەکات و MCP لە کۆمپانیاکەی خۆتاندا چی دەتوانێت بکات، لە پەڕەی بەستنەوەی MCP نووسراوە.
11 / پرسیارە باوەکان
پرسیارە باوەکان: چاککردنەوە یان کڕینی نوێ
کەی ئیتر چاککردنەوەی ئامێر ناهێنێت؟
کاتێک ئامێرەکە ئیتر نوێکاریی ئاسایشی وەرناگرێت و سیستەمێکی نوێتر لەسەری کار ناکات، چاککردنەوە بەسوود نییە. لە حاڵەتەکانی دیکەدا گرنگە دوای چاککردنەوە چەند ساڵی دیکە کار دەکات. بۆ نموونە، باتریی نوێ بۆ لاپتۆپێکی حەوت ساڵان نزیکەی 135 € دەکەوێت. ئەگەر ماوەی نوێکارییەکان کەمتر لە ساڵێک بێت، ئەوا 135 € بۆ یەک ساڵە. لاپتۆپێکی نوێ بە 400 € تەنها 57 € بۆ هەر ساڵێک تێچووی هەیە.
ئایا ڕێسای نزیکەیی 50 لە سەد دروستە؟
وەک بنەمایەکی نزیکەیی، بەڵێ. بەڵام تەمەنی ئامێر و نوێکارییەکان لەبەرچاو ناگرێت. باتریی نموونەی سەرەوە تەنها 34 لە سەدی نرخی ئامێری نوێیە، بەڵام کڕینی نوێ باشترە. بە پێچەوانەوە، شاشەی نوێی مۆبایلێکی سێ ساڵان زۆرجار زیاتر لە نیوەی نرخی مۆبایلێکی نوێ دەکەوێت و هێشتا دەهێنێت، چونکە مۆبایلەکە دوای چاککردنەوە چەند ساڵێکی دیکە کار دەکات. بۆیە ژمێرەرکە تێچووی هەر ساڵێکی دیکەی بەکارهێنان بەراورد دەکات.
چاککردنەوەی لاپتۆپ چەند تێچووی هەیە؟
تێچوو بریتییە لە کرێی کار و نرخی پارچەکان. لای ئێمە کرێی کار 69 € بۆ هەر کاتژمێرێکە، لەگەڵ باجی بەهای زیادکراو. هەر چوارەکە کاتژمێرێک کە دەستی پێ دەکرێت هەژمار دەکرێت. بە پێی مۆدێل، گۆڕینی باتری لەگەڵ پارچەکە زۆرجار 80 € تا 190 € و گۆڕینی شاشە 145 € تا 355 € دەکەوێت. ئەگەر بێینە لاتان، کرێی هاتوچۆ لە 20 €ـەوە دەست پێ دەکات. پێش داواکردنی پارچەکان تێچووەکە پێتان دەڵێین.
ئایا یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن لاپتۆپ و مۆبایلیش دەگرێتەوە؟
بەڵێ. لە لیستی ئامێرەکانی Sächsische Aufbaubank (لە 9ی نوڤەمبەری 2026) لاپتۆپ، نۆتبووک، کۆمپیوتەری کەسی، مۆبایلی زیرەک و تابلێت هەن. ئەگەر پسووڵەکە لانیکەم 115 € بێت، یارمەتییەکە نیوەی بڕەکە تا زۆرترین 200 € دەدات و لە ساڵێکدا بۆ تا 2 چاککردنەوەیە. نیشتەجێبوونی سەرەکیتان دەبێت لە زاکسن بێت و شوێنی چاککردنەوەکە لە لیستەکەدا بێت. داواکارییەکە دوای چاککردنەوە بە ئۆنلاین پێشکەش دەکرێت. پێشتر لە شوێنی چاککردنەوە بپرسن ئایا بەشدارن.
مافی نوێی چاککردنەوە چ سوودێکی بۆ من هەیە؟
یاساکە لە 23ی جولای 2026ـەوە جێبەجێ بووە و کڕینەکانی لە 31ی جولای 2026ـەوە دەگرێتەوە. ئەگەر لە ماوەی گەرەنتیی یاساییدا کەموکوڕییەکە چاک بکەنەوە بەجێی گۆڕینی ئامێر، ماوەکە یەکجار دوازدە مانگ درێژ دەکرێتەوە. بەرهەمهێنەرانی مۆبایلی زیرەک و تابلێت دەبێت دوای ئەو ماوەیەش بە کرێیەکی گونجاو ئامێرەکە چاک بکەنەوە. لاپتۆپ و کۆمپیوتەر تا ئێستا لەو ئەرکەی بەرهەمهێنەر بەدەرن.
ئایا باتریی نوێ بۆ مۆبایلێکی کۆن دەهێنێت؟
زۆرجار بەڵێ، تا کاتێک مۆبایلەکە نوێکاری وەردەگرێت. گۆڕینی باتری لەگەڵ پارچەکە نزیکەی 60 € تا 160 € دەکەوێت. باتری پارچەیەکە بە تێپەڕبوونی کات دادەفرسێت. بەپێی یاسای یەکێتیی ئەورووپا، لە 20ی جوونی 2025ـەوە، مۆدێلە نوێیەکان دەبێت 800 خولی شەحنکردن بە لانیکەم 80 لە سەدی توانای ماوە تێپەڕێنن. مۆبایلی کۆن بە باتریی نوێ بۆ ژینگە نزیکەی هەمیشە لە مۆبایلی نوێ باشترە.
کۆمپیوتەرەکەم هێواشە. بەهێزتری بکەم یان نوێ بکڕم؟
ئەگەر کۆمپیوتەرەکە هێشتا هارددیسکی هەیە، SSD زۆرترین جیاوازی دەکات، زۆرجار لەگەڵ زیادکردنی RAM. لەگەڵ دانانەکە نزیکەی 105 € تا 260 € دەکەوێت. بەهێزکردنی ئامێر دەهێنێت ئەگەر Windows 11 لەسەری کار بکات یان پێشتر دابەزێنرابێت. ئەگەر کار نەکات، پشتگیری بە هەرحاڵ کۆتایی دێت و خەرجکردنی پارەکە لەسەر ئامێری نوێ بەسوودترە.
چی بەسەر داتاکانم دێت؟
پێش هەر چاککردنەوە و کڕینێکی نوێ، کۆپییەکی پاشەکەوتی داتاکان بگرن. ئەگەر هارددیسک دەنگی تەقەتەق دەدات یان ئاو چووەتە ناو ئامێر، ئامێرەکە خامۆش بهێڵنەوە و پێش چاککردنەوە داتاکان بگەڕێننەوە. کاتێک ئامێرێک دەگۆڕن، وێنە و بەڵگەنامە و زانیاریی چوونەژوورەوە بگوازنەوە بۆ نوێیەکە. پاشان داتای ئامێرە کۆنەکە بە شێوەیەکی پارێزراو بسڕنەوە، پێش فرۆشتن، بەخشین یان فڕێدان.
12 / توێژینەوە و سەرچاوەکان
ئامرازەکە پشت بە چی دەبەستێت
بەها ڕێنماییکەر و تێبینییەکانی سەرەوە لەسەر ئەم 16 توێژینەوە زانستییە دامەزراون. هەریەکەیان لە ڕێگەی DOIیەکەی یان پەڕەی بڵاوکەرەوەکەیەوە پشکنراوە (دوایین جار لە 13ی نۆڤەمبەری 2026): بوونی هەیە، نەکشێنراوەتەوە، و دەرئەنجامەکەی ئەمڕۆش بۆ ئەم پرسیارە ڕاستە.
Deng, L.; Babbitt, C. W.; Williams, E. D. (2011): Economic-balance hybrid LCA extended with uncertainty analysis: case study of a laptop computer. Journal of Cleaner Production, 19 (11)، ل. 1198–1206
ئەنجامی توێژینەوە بەرهەمهێنانی لاپتۆپ 3010 تا 4340 MJ وزەی سەرەتایی بەکار دەهێنێت و 227 تا 270 kg CO₂ دروست دەکات. ئەمە 62 تا 70 لە سەدی کۆی وزەی بەرهەمهێنان و بەکارهێنانە. بۆیە بەکارهێنانی درێژتر ڕێگایەکی گرنگە.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لە پێشخستنی چاککردنەوە دەکات کاتێک تێچوو یەکسانە، هەروەها پشتگیری لە بەشی کاریگەریی ژینگە. ئامێرەکە کۆنە، بەڵام لە توێژینەوە پشکنراوەکانی لاپتۆپ تەنها ئەمە ڕێژەکە لە پوختەکەیدا هەیە.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2011.03.004 · گۆڤاری زانستی
Bakker, C.; Wang, F.; Huisman, J. و هاوکاران (2014): Products that go round: exploring product life extension through design. Journal of Cleaner Production, 69، ل. 10–16
ئەنجامی توێژینەوە تەنانەت ئەگەر ئامێرە نوێیەکان وزەی کەمتر بەکار بهێنن، بەکارهێنانی درێژتر ڕێگای باشترە. باشترە لاپتۆپ لانیکەم حەوت ساڵ بەجێی چوار ساڵ بەکار بهێنرێت.
لە ئامرازەکەدا بنەمای دانانی ماوەی حەوت ساڵ بۆ بەکارهێنانی لاپتۆپە.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.01.028 · گۆڤاری زانستی
Suckling, J.; Lee, J. (2015): Redefining scope: the true environmental impact of smartphones?. The International Journal of Life Cycle Assessment, 20 (8)، ل. 1181–1196
ئەنجامی توێژینەوە لە توێژینەوەکاندا بەرهەمهێنان گەورەترین بەشی دەردانی گازی گەرمخانەیی مۆبایلێکی ئاساییە. ئەگەر سێرڤەر و تۆڕیش هەژمار بکرێن، بەشی بەکارهێنان زیاد دەکات، بەڵام لە خودی ئامێرەکەدا بەرهەمهێنان هێشتا زۆرترین بەشە.
لە ئامرازەکەدا سوودی ژینگەیی چاککردنەوەی مۆبایل پشتڕاست دەکاتەوە.
doi.org/10.1007/s11367-015-0909-4 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Clément, L. P. P. V.; Jacquemotte, Q. E.; Hilty, L. M. (2020): Sources of variation in life cycle assessments of smartphones and tablet computers. Environmental Impact Assessment Review, 84، وتاری 106416
ئەنجامی توێژینەوە هەڵسەنگاندنە ژینگەییەکانی مۆبایل و تابلێت ژمارەی جیاواز دەدەن، بەڵام هەموویان نیشان دەدەن بەرهەمهێنان گەورەترین بەشە، بە تایبەتی بەهۆی چیپەکان. باری بەکارهێنان زیاتر بە سەرچاوەکانی کارەبای هەژمارکراو بەستراوەتەوە.
لە ئامرازەکەدا ڕوونی دەکاتەوە بۆچی پەڕەکە بۆ تابلێت تەنها ئاراستەی گشتی نیشان دەدات و ڕێژەیەکی تاک دیاری ناکات.
doi.org/10.1016/j.eiar.2020.106416 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Cordella, M.; Alfieri, F.; Sanfelix, J. (2021): Reducing the carbon footprint of ICT products through material efficiency strategies: A life cycle analysis of smartphones. Journal of Industrial Ecology, 25 (2)، ل. 448–464
ئەنجامی توێژینەوە لە گۆڕینی هەر دوو ساڵێکدا کەرەستەی خاو و بەرهەمهێنانی پارچەکان 10,7 kg هاوتای CO₂ بۆ هەر ساڵێک دروست دەکەن و شەحنکردن تەنها 1,9 kg. ساڵی سێیەمی بەکارهێنان بەجێی ساڵی دووەم ئەو بڕە 23 تا 30 لە سەد کەم دەکاتەوە. کڕینی ئامێری بەکارهاتوو بەجێی نوێ 52 تا 79 لە سەد کەمی دەکاتەوە.
لە ئامرازەکەدا ژمارە بۆ کاریگەریی ژینگەیی مۆبایل و پشتگیری بۆ هەڵبژاردنی ئامێری بەکارهاتوو دابین دەکات.
doi.org/10.1111/jiec.13119 · گۆڤاری زانستی
Hischier, R.; Böni, H. W. (2021): Combining environmental and economic factors to evaluate the reuse of electrical and electronic equipment – a Swiss case study. Resources, Conservation and Recycling, 166، وتاری 105307
ئەنجامی توێژینەوە لە مۆبایلی زیرەک و لاپتۆپدا گەورەترین کاریگەریی ژینگەیی هی بەرهەمهێنانە. لە ڕووی ژینگەوە، تەمەنیان هەرچەند بێت دەبێت درێژە بە بەکارهێنانیان بدرێت. بەڵام بۆ جلوبەرگشۆر و ساردکەرەوە، تەمەن بڕیاردەرە. ئەگەر ئامێری بەکارهاتوو زیاد بکرێت و جێگای ئامێری نوێ نەگرێتەوە، سوودەکە لەناو دەچێت.
لە ئامرازەکەدا هۆکاری ئەوەیە کە ژمێرەرکە بۆ کۆمپیوتەر و مۆبایل سوودی کارەبای کەمی ئامێری نوێ لە هەژماردا ناگرێت و دان بە کەسێکی دیکە پێشنیار دەکات.
doi.org/10.1016/j.resconrec.2020.105307 · گۆڤاری زانستی
André, H.; Ljunggren Söderman, M.; Nordelöf, A. (2019): Resource and environmental impacts of using second-hand laptop computers: A case study of commercial reuse. Waste Management, 88، ل. 268–279
ئەنجامی توێژینەوە کۆکردنەوە، پشکنین و ئامادەکردنەوەی لاپتۆپی کۆن بۆ بەکارهێنانەوە بەشێکی بچووکە لە کاریگەریی ژینگەیی. بەکارهێنانی درێژتر هەموو کاریگەرییە پشکنراوەکان بە ڕوونی کەم دەکاتەوە، چونکە بەرهەمهێنانی پارچەکان کاری زۆری دەوێت.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لە پێشنیاری دانانی لاپتۆپە کۆنەکە بە کەسێکی دیکە، بەجێی هێشتنەوەی لە کشۆ.
doi.org/10.1016/j.wasman.2019.03.050 · گۆڤاری زانستی
Jaeger-Erben, M.; Frick, V.; Hipp, T. (2021): Why do users (not) repair their devices? A study of the predictors of repair practices. Journal of Cleaner Production, 286، وتاری 125382
ئەنجامی توێژینەوە بەکارهێنەرانی مۆبایلی زیرەک و جلوبەرگشۆر هەوڵ و تێچووی چاککردنەوە بە زۆر دادەنێن. ژینگەی دەوروبەر زۆرجار بەربەستە و کەمتر یارمەتیدەرە. ئەوانەی حەزیان لە شتی نوێیە کەمتر چاک دەکەنەوە و بۆ ماوەیەکی کورتتر بەکاری دەهێنن.
لە ئامرازەکەدا بۆیە ئامرازەکە مەودای تێچوو و ڕێگای وەرگرتنی نرخی دیاریکراو دەخاتە ڕوو.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125382 · گۆڤاری زانستی
Wieser, H.; Tröger, N. (2018): Exploring the inner loops of the circular economy: Replacement, repair, and reuse of mobile phones in Austria. Journal of Cleaner Production, 172، ل. 3042–3055
ئەنجامی توێژینەوە لە ڕاپرسییەکی 988 کەسی و 25 چاوپێکەوتندا، مۆبایل زیاتر لەبەر ئەوە گۆڕدرا کە بە کۆن دادەنرا، کەمتر بەهۆی حەزکردن لە شتی نوێ. ئەو خێراییەی ئامێرێک بە کۆن دادەنرێت بڕیار لەسەر چاککردنەوە و درێژەدان بە بەکارهێنان دەدات.
لە ئامرازەکەدا بۆیە ئامرازەکە هەم لە توانای ڕۆژانە و هەم لە تەمەن دەپرسێت.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.11.106 · گۆڤاری زانستی
Laitala, K.; Klepp, I. G.; Haugrønning, V. و هاوکاران (2021): Increasing repair of household appliances, mobile phones and clothing: Experiences from consumers and the repair industry. Journal of Cleaner Production, 282، وتاری 125349
ئەنجامی توێژینەوە ڕاپرسی لە 1196 کەس لە نەرویج و 15 چاوپێکەوتن لەگەڵ کاروباری چاککردنەوە. هەرزانیی بەردەوامی بەرهەمی نوێ گەورەترین بەربەستی چاککردنەوەیە.
لە ئامرازەکەدا هۆکاری بەراوردی تێچووی هەر ساڵێکی بەکارهێنانە. ئەمە نیشان دەدات کەی ئامێری نوێی هەرزان تەنها لە دەرەوە هەرزانتر دەردەکەوێت.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.125349 · گۆڤاری زانستی
Makov, T.; Fitzpatrick, C. (2021): Is repairability enough? big data insights into smartphone obsolescence and consumer interest in repair. Journal of Cleaner Production, 313، وتاری 127561
ئەنجامی توێژینەوە زیاتر لە 3,5 ملیۆن پێوانەی توانای iPhone نیشان دەدات کە توانای پێوانەکراو لە درێژایی ساڵەکاندا زۆر جێگیرە. بە پێچەوانەوە، حەز بە ڕێنماییی چاککردنەوە بە زیادبوونی تەمەنی مۆدێل بە شێوەیەکی ئەکسپۆنەنشی کەم دەبێتەوە. هەستی کۆنبوون لە تەکنیک زیاتر بڕیاردەرە.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لەو تێبینییە دەکات کە هێواشبوونی مۆبایل زۆرجار کێشەی نەرمەکاڵایە و پرسیارکردن لە توانای ئامێر لە تەمەنی گرنگترە.
doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127561 · گۆڤاری زانستی
Waldmann, T.; Wilka, M.; Kasper, M. و هاوکاران (2014): Temperature dependent ageing mechanisms in Lithium-ion batteries – A Post-Mortem study. Journal of Power Sources, 262، ل. 129–135
ئەنجامی توێژینەوە خانەکانی لیتیۆم-ئایۆن لە پلەی گەرمیی نێوان −20 و 70 °C شەحن و بەتاڵ کرانەوە تا توانایان لە 80 لە سەد کەمتر بوو. لە ژێر 25 °C بە ساردتر بوون و لە سەرووی ئەوە بە گەرمتر بوون زووتر دادەفرسێن. لە دەوروبەری 25 °C کەمترین فرسودەبوونیان هەیە.
لە ئامرازەکەدا بنەمای تێبینییەکانی گەرمی و باتری لە خشتە و دەقەکەیە.
doi.org/10.1016/j.jpowsour.2014.03.112 · گۆڤاری زانستی
Keil, P.; Schuster, S. F.; Wilhelm, J. و هاوکاران (2016): Calendar Aging of Lithium-Ion Batteries: I. Impact of the Graphite Anode on Capacity Fade. Journal of The Electrochemical Society, 163 (9)، ل. A1872–A1880
ئەنجامی توێژینەوە خانە هەڵگیراوەکان بە تایبەتی لە شەحنی بەرزدا توانایان لەدەست دەدەن. لە نێوان ئاستەکاندا مەودای فراوان هەیە کە لەدەستدانی توانایان هاوشێوەیە. بۆ پاراستنی باتری، بۆ ماوەیەکی درێژ بە شەحنی پڕ هەڵی مەگرن.
لە ئامرازەکەدا هۆکاری پێشنیارەکەیە کە لاپتۆپی بەستراو بە کارەبا هەمیشە لە 100 لە سەد نەهێڵرێتەوە، ئەگەر بەرهەمهێنەر سنووری شەحن دابین بکات.
doi.org/10.1149/2.0411609jes · گۆڤاری زانستی
Clemm, C.; Sinai, C.; Ferkinghoff, C. و هاوکاران (2016): Durability and cycle frequency of smartphone and tablet lithium-ion batteries in the field. 2016 Electronics Goes Green 2016+ (EGG)، ل. 1–7
ئەنجامی توێژینەوە داتای هەزاران باتریی مۆبایلی زیرەک و تابلێت لە بەکارهێنانی ڕاستەقینە نیشان دەدات کە زۆریان دوای چەند ساڵێک و سەدان خولی شەحنکردن هێشتا دۆخێکی باشیان هەیە. نووسەرەکان خۆیان سنووری بەکارهێنانی ئەنجامەکە بۆ حاڵەتی دیکە دیاری دەکەن.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لەوە دەکات کە گۆڕینی باتری چارەسەری فرسودەبوونی پارچەیەکە و ئامێرێکی هێشتا بەسوود بێبەها ناکات.
doi.org/10.1109/egg.2016.7829849 · وتاری کۆنفرانس
Molnár, M.; Jaeger-Erben, M. (2025): Supporting consumer engagement in electronics repair: effects of financial incentives and voucher schemes. Journal of Responsible Production and Consumption, 2 (1)، ل. 193–236
ئەنجامی توێژینەوە ڕاپرسی و 15 چاوپێکەوتن لەگەڵ داواکارانی یارمەتیی چاککردنەوە لە ئەڵمانیا نیشان دەدات یارمەتییەکە بەربەستی تێچوو کەم دەکاتەوە و چاککردنەوە بەهێز دەکات. کاریگەریی درێژخایەنی هەیە ئەگەر دەستگەیشتن بە چاککردنەوە ئاسان بێت و ئامێرەکان بۆ چاککردنەوە دروست کرابن.
لە ئامرازەکەدا هۆکاری نیشاندانی بڕی یارمەتیی چاککردنەوەی زاکسن لە ئەنجامەکە و ڕوونکردنەوەی چۆنیەتی دۆزینەوەی شوێنی بەشدار.
doi.org/10.1108/jrpc-09-2024-0049 · گۆڤاری زانستی
Dangal, S.; Faludi, J.; Balkenende, R. (2022): Design Aspects in Repairability Scoring Systems: Comparing Their Objectivity and Completeness. Sustainability, 14 (14)، وتاری 8634
ئەنجامی توێژینەوە شەش سیستەمی گەورەی هەڵسەنگاندنی توانای چاککردنەوە بەراورد کران. زۆربەی پێوەرەکان بە قەدەر پێویست بابەتین و تەواون. کەلێن لە بابەتی سەلامەتی، پێکەوەبەستن و دۆزینەوەی هەڵەدا هەیە.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لەو پێشنیارە دەکات کە لە کاتی کڕینی مۆبایل پۆلی توانای چاککردنەوە لەسەر لیبڵی وزەی یەکێتیی ئەورووپا وەک ڕێنمایییەکی بەسوود، بەڵام ناتەواو، بخوێندرێتەوە.
doi.org/10.3390/su14148634 · گۆڤاری زانستی
ستاندارد، دامەزراوە فەرمییەکان و زانیاریی بەرهەمهێنەران
- FRL Reparaturbonus/2025 لە 21ی جانیوەری 2026 (SächsABl. 2026 Nr. 7, ل. 178) · REVOSax، ویلایەتی زاکسن
- یارمەتیی چاککردنەوە: مەرجەکان، داواکاری و شوێنە بەشدارەکان · Sächsische Aufbaubank
- لیستی ئامێرەکانی یارمەتیی چاککردنەوە، تا 9ی نوڤەمبەری 2026 · Sächsische Aufbaubank
- یاسای جێبەجێکردنی ڕێنمایی (EU) 2024/1799 لە 16ی جولای 2026، BGBl. 2026 I Nr. 212 · Bundesgesetzblatt
- مافی چاککردنەوە: گرووپە بەرهەمەکانی ناو یاساکە · IHK Halle-Dessau
- مۆبایلی زیرەک و تابلێت: دیزاینی ژینگەپارێز و لیبڵی وزە · کۆمیسیۆنی ئەورووپا
13 / ئامرازی تر
هێشتا پرسیارێکتان ماوە؟
- AT-W2 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پشکنینی Windows 10
ئایا ئەم کۆمپیوتەرە هێشتا ئەپدەیتی ئاسایش وەردەگرێت، و تا ئۆکتۆبەری 2027 چی پێویستە بکرێت؟ - AT-W3 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پلاندانانی وای فای
ماڵ، نووسینگە یان هۆڵەکەتان پێویستی بە چەند Access Point یان خاڵی Mesh هەیە؟ - AT-W7 · ماڵەوە
پەڕەی ئامادەکاری بۆ میراتی دیجیتاڵ
خزمانتان پێویستە ئاگایان لە کام ئەکاونت، ئامێر و گرێبەست بێت؟ - AT-W9 · ماڵەوە و کۆمپانیا
دروستکەری پاسوۆرد
پاسوۆردێکی بەهێز یان دەستەواژەیەک کە بە ئاسانی لە بیر بمێنێت، لە براوزەرەکەی خۆتاندا دروست دەکرێت. - AT-W10 · ماڵەوە و کۆمپانیا
تاقیکردنەوەی خێرایی ئینتەرنێت
خێرایی ئینتەرنێتەکەتان چەندە؟ بۆ کارکردن لە ماڵەوە، کۆبوونەوەی ڤیدیۆیی و کاری کۆمپانیا بەسە؟ - AT-W11 · ماڵەوە و کۆمپانیا
دروستکەری QR کۆد
کۆدی QR بۆ ماڵپەڕ، پەیوەستبوون بە وای فای یان کارتی ناساندن. ئامادەی چاپکردن و بەبێ ڕێکەوتی بەسەرچوون.
ئەنجامەکەتان بۆمان بنێرن. ئامێرەکە دەپشکنین و پێش داواکردنی پارچە نرخ و سوودی چاککردنەوە پێتان دەڵێین. ئەگەر بتانەوێت، چاککردنەوە یان کڕینی نوێ لەگەڵ گواستنەوەی داتا ئەنجام دەدەین، لە ڕۆدەڤیش و هەموو فوگتلاند.
+49 3744 4399760[email protected]دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch