Cẩm nang · AT-R10REV. 2026-A
Wi-Fi phủ sóng được cả trong xưởng

Tác giả: Benjamin ReichertMạng, thiết bị, hỗ trợ · Chuyên viên tin học tích hợp hệ thống (Fachinformatiker für Systemintegration, IHK)Cập nhật:
Ở văn phòng thì chạy tốt. Trong xưởng thì mất sóng.
Cách thử đầu tiên thường thấy là một cái repeater mua ở siêu thị điện máy, cắm vào ổ điện đâu đó ở giữa. Sau đó chỉ khá hơn chút ít, vẫn không dùng được. Thế là thêm cái repeater thứ hai. Và từ đó trở đi, tình hình tệ hơn chứ không tốt hơn.
Không phải do repeater. Mà vì về mặt vô tuyến, nhà xưởng hoàn toàn khác với văn phòng.
Nếu anh chị cần cho một căn hộ hoặc nhà riêng, quy mô khác và đường đi thường ngắn hơn. Với trường hợp đó có bài cẩm nang “Cải thiện Wi-Fi tại nhà”.
Vì sao repeater thất bại ở đây
Repeater nhận tín hiệu rồi phát lại một lần nữa. Qua cùng một đường sóng. Nghĩa là nó lần lượt nghe và nói trên cùng một kênh.
Kết quả: băng thông giảm một nửa. Với hai repeater nối tiếp nhau thì chỉ còn một phần tư.
Thêm vào đó là vấn đề thực sự. Repeater chỉ có thể chuyển tiếp những gì mà bản thân nó vẫn nhận được rõ ràng. Nếu đặt ở nơi tín hiệu đã yếu, nó sẽ phát một tín hiệu yếu — chỉ là còn kém hơn nữa.
Điều gì xảy ra với sóng trong một nhà xưởng
Kim loại phản xạ sóng. Kệ đầy hàng làm sóng yếu đi. Một kho kệ cao với dầm thép, về mặt sóng, là một loạt bức tường mà trên bản vẽ mặt bằng không hề có.
Và điều đó thay đổi liên tục. Một dãy kệ được sắp xếp lại, một chiếc xe tải đậu ở cổng, một chiếc xe nâng đỗ trước access point. Cái đã đo hôm qua, hôm nay có thể khác.
Vì vậy trong nhà xưởng, cách lên kế hoạch dựa theo bản vẽ mặt bằng không hiệu quả. Phải đo, và đo trong lúc đang hoạt động.
Kho là trường hợp khó nhất
Sóng yếu trong tòa nhà có nguyên nhân khác nhau ở mỗi tòa nhà. Ở khu văn phòng là các bức tường. Trong kho là chính hàng hóa.
Điều quyết định là thứ gì nằm trên kệ. Vài thùng các tông làm yếu sóng ít, nhưng cả khối pallet giấy thì làm yếu rõ rệt. Đồ uống nuốt sóng nhiều nhất, vì nước hấp thụ sóng vô tuyến. Và vì hàng tồn kho thay đổi, một lần đo khi kho vơi một nửa nói lên rất ít về tháng 10, khi mọi thứ chất đầy.
Thêm vào đó là chuyển động. Xe nâng mang theo thiết bị đầu cuối chạy dọc lối đi, và thiết bị phải chuyển từ access point này sang access point kế tiếp. Một ăng-ten đẳng hướng dưới trần nhà xưởng chủ yếu phủ sóng phần trên của các kệ; ở dưới, trong lối đi hẹp, sóng đến rất ít. Vì vậy ở đây quan trọng không phải độ cao mà là hướng: hoặc đưa thiết bị xuống thấp hơn gần các lối đi, nơi xe nâng chạy, hoặc để chúng ở trên cao và dùng ăng-ten định hướng chiếu thẳng vào các lối đi.
Khu vực kho lạnh tốt nhất nên coi là một vùng riêng. Tường cách nhiệt có lớp kim loại gần như không cho sóng lọt qua, và một access point đặt bên ngoài mà muốn phát vào trong thì không làm được.
2,4 hay 5 GHz? Cả hai, nhưng có chủ đích
Nói ngắn gọn và thực tế:
2,4 GHz đi xa hơn và xuyên vật cản tốt hơn, nhưng chậm và thường bị nghẽn. Ở châu Âu, các kênh từ 1 đến 13 được phép dùng, trong đó có bốn kênh dùng được mà không chồng lấn (1, 5, 9 và 13). Tuy vậy nhiều thiết bị xuất xưởng vẫn đặt theo kiểu Mỹ chỉ có ba kênh (1, 6 và 11), làm chỗ vốn đã chật càng chật hơn. Mọi thứ mà doanh nghiệp hàng xóm phát cũng nằm chung trong đó.
5 GHz nhanh hơn rõ rệt và có nhiều kênh hơn hẳn, nhưng không đi xa bằng và không ưa tường.
6 GHz (Wi-Fi 6E và 7) còn nhanh hơn và gần như trống. Tầm phủ sóng tương ứng ngắn, và thiết bị phải hỗ trợ băng này. Trong một xưởng dùng máy quét cầm tay đời 2019 thì nó chẳng có ích gì.
Với nhà xưởng, nhìn chung có nghĩa là: 5 GHz làm băng tần chính, 2,4 GHz bổ sung cho thiết bị cũ và các khu vực rìa. Không phải chọn một trong hai.
Tuy nhiên, một phần các kênh 5 GHz được dành riêng cho radar. Nếu một access point nghe thấy tín hiệu radar trên kênh như vậy, nó phải rời kênh, và chỉ được dùng kênh mới sau một phút lắng nghe. Ở những xưởng gần sân bay hoặc radar thời tiết, đó chính là lời giải thích cho hiện tượng “đang chạy, rồi bỗng nhiên một phút không có gì”.
Giải pháp thực sự hiệu quả
Access point nối dây. Mỗi access point có một đường cáp mạng đồng thời cấp điện cho nó (Power over Ethernet). Nhờ vậy không cần ổ điện, và băng thông cũng không bị giảm một nửa. Kéo cáp là phần không ai thích, nhưng vẫn là phần quan trọng nhất.
Nhiều thiết bị nhỏ thay vì một thiết bị lớn. Lúc nào cũng có mong muốn về một thiết bị mạnh duy nhất phủ cả nhà xưởng. Không được. Access point có thể phát to, nhưng chiếc điện thoại trong tay nhân viên vẫn trả lời rất nhỏ. Kết nối chỉ tốt bằng chiều yếu hơn.
Một tên mạng cho tất cả. Mọi access point phát cùng một tên mạng. Đây là điều kiện để thiết bị khi đi qua nhà xưởng có thể tự chuyển sang điểm kế tiếp mà không phải đăng nhập lại bằng tay.
Còn khi nào chuyển thì luôn do chính thiết bị quyết định. Wi-Fi không có cơ chế bàn giao như cuộc gọi trong mạng di động. Mạng chỉ có thể làm cho thiết bị thấy việc chuyển đổi hấp dẫn: bằng công suất phát được cân chỉnh để access point kế tiếp mạnh hơn hẳn access point cũ, và bằng một vài tiêu chuẩn bổ sung (trong bảng thông số kỹ thuật ghi là 802.11k, v và r), qua đó access point cho thiết bị biết nên chuyển sang đâu. Thiết bị nghe lời đến mức nào thì tùy từng mẫu. Khi hoạt động, đó là khác biệt giữa “chạy được” và “chạy được khi đang đi”.
Rồi đo. Sau khi lắp đặt, đi bộ dọc xưởng và kiểm tra chỗ nào đủ sóng, chỗ nào không. Chỉ sau đó mới chỉnh lại.
Chỗ thường vướng nhất
Máy quét cầm tay, thiết bị thu thập dữ liệu di động (MDE) và máy in tem nhãn.
Những thiết bị này thường đã dùng nhiều năm, chỉ chạy 2,4 GHz và không chuyển access point một cách ổn định. Chúng bám cứng vào kết nối cũ cho đến khi không còn gì chạy nữa, rồi mới đăng nhập lại. Ngay giữa lúc đang quét.
Nếu trong xưởng của anh chị có những thiết bị như vậy, thì phải đưa chúng vào kế hoạch. Không phải là điều chỉ nghĩ đến sau, mà ngay từ đầu. Nếu không, cuối cùng sẽ có một mạng hoàn hảo về kỹ thuật, trong đó đúng những thiết bị mà mạng được xây ra để phục vụ lại bị kẹt.
Hai việc hay bị quên
Khách và sản xuất phải tách riêng. Người khách ở quầy lễ tân và hệ thống điều khiển máy chẳng liên quan gì đến nhau. Một mạng khách riêng không tốn thêm gì nếu thiết lập cùng lúc, và khi có sự cố thì tiết kiệm được rất nhiều. Điều quyết định là cái gì nằm sau tên mạng thứ hai: chỉ một cái tên riêng thì chẳng tách được gì. Việc tách chỉ có được nhờ một phân đoạn mạng riêng và một quy tắc chặn đường từ mạng khách vào mạng sản xuất.
Dây cáp phía sau. Hai mươi access point chẳng giúp được nhiều nếu tất cả cùng cắm vào một switch chỉ nối ra mạng ở tốc độ một trăm megabit. Nút thắt khi đó chỉ dời ra phía sau. Switch có cấp điện được cho các access point hay không, công cụ tính PoE tính từng cổng một.
Cách chúng tôi làm
Trước tiên là xem hiện có gì. Nhà xưởng xây thế nào, bên trong có gì, thay đổi thường xuyên đến đâu, những thiết bị nào cần kết nối không dây và chúng đã bao nhiêu tuổi.
Sau đó là đo. Với một access point đặt ở nhiều vị trí khác nhau, trong lúc đang hoạt động, không phải vào chủ nhật khi xưởng trống.
Tiếp theo sẽ rõ cần bao nhiêu thiết bị ở những vị trí nào và cáp đi đường nào. Và chỉ khi đó mới đặt mua.
Một ước lượng quy mô ban đầu trước buổi hẹn có thể lấy từ công cụ Lập kế hoạch Wi-Fi: nhập diện tích xưởng, kệ và số máy quét, sẽ ra một khoảng số lượng access point. Công cụ không thay thế việc đo, nhưng anh chị biết chúng tôi đang nói về điều gì.
Sự cám dỗ rút ngắn quy trình này rất lớn. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, rút ngắn cuối cùng tốn kém hơn việc đo đạc.
Nói ngắn gọn
Nếu Wi-Fi trong xưởng của anh chị bị đứt, thì repeater tiếp theo là câu trả lời sai. Thứ anh chị cần là một lần đo, và sau đó là một số ít access point nối dây ở đúng chỗ.
Cách này tốn công hơn một thiết bị lấy từ hộp ra. Nhưng đây là lần đầu tiên sau đó nó thật sự chạy được. Thêm về lập kế hoạch và lắp đặt có ở mục Hệ thống mạng và hạ tầng.
Chúng tôi không nêu giá cố định cho lần đo này, vì một xưởng cơ khí 200 mét vuông khác với một kho kệ cao có ba lối đi. Buổi hẹn tốn bao nhiêu, anh chị biết trước. Và nếu kho của anh chị lúc đầy lúc vơi một nửa, thì kết quả cũng bao gồm phần dự phòng cần tính cho việc đó.