ئامراز AT-W25REV. 2026-A
ژمێرەری تێچووی کارەبا: کۆمپیوتەر، سێرڤەر و NAS لە ساڵێکدا چەندیان تێدەچێت؟
ئەو کارەبایەی ئامێرێک پێویستیەتی، توانا جارانی کاتی کارکردنە، و کاتی کارکردن یەکلاکەرەوەیە: سێرڤەرێکی بچووک کە شەو و ڕۆژ کار دەکات، لە ساڵێکدا لە سێ کۆمپیوتەری نووسینگە لەگەڵ مۆنیتەرەکانیان پێکەوە زیاتر بەکار دەهێنێت. ژمێرەرەکە بەهاکانی بار، بێکاری و ئامادەباش لە Energy Star و پەڕەی تایبەتمەندیی بەرهەمهێنەران وەردەگرێت و گەورەترین خەرجییەکان پیشان دەدات. لە نووسینگە نموونەییەکەدا 1.227 kWh لە ساڵێکدا کۆ دەبێتەوە، نزیکەی 458 €. هەروەها دەبینن کەی ئامێرێکی کەمخەرجتر پارەی خۆی دەگەڕێنێتەوە.
- بەخۆڕایی
- بێ تۆمارکردن
- لە براوزەردا حیساب دەکات
01 / ژمێرەر
ئامێرەکان بنووسن، بەکارهێنان و تێچوو بخوێننەوە
ژمێرەر · لیستی ئامێرەکان، تێچوو و CO₂
بەهای ڕێنمایی. نموونە ئامادەکان تێکڕای Energy Star، پەڕەی تایبەتمەندی و ئەزموونن؛ ئامێرەکەی ئێوە دەکرێت زۆر جیاواز بێت. بەهایەکی پێوراو هەمیشە باشترە.
لە براوزەرەکەی خۆتاندا حیساب دەکات. هیچ شتێک نانێردرێت و هەڵناگیرێت.
02 / بەهای ئامێرەکان
ئامێرەکانی IT لە ساڵێکدا چەند بەکار دەهێنن
ئامێرێک سێ دۆخی هەیە. لە ژێر باردا کار دەکات، لە بێکاریدا داگیرساوە و چاوەڕێ دەکات، لە ئامادەباشدا دەخەوێت یان کوژاوەیە، بەڵام هێشتا بە کارەباوە بەستراوە. لە ساڵێکدا چەندی پێویستە، کەمتر پەیوەستە بە لووتکەوە و زیاتر بەوەی چەند کات لە هەر دۆخێکدا دەمێنێتەوە. سێرڤەرێک زۆرجار تەنیا بە 10 تا 50 لە سەدی ڕێژەی کار کار دەکات، بەڵام تەنانەت بە نزیکەی بێ کاریش هێشتا نزیکەی نیوەی توانای تەواوی خۆی دەکێشێت Barroso و Hölzle 2007. بۆیە بۆ ئەو ئامێرانەی بەردەوام کار دەکەن، بەهای بێکاری گرنگترین ژمارەیە.
بەهاکانی ناو ژمێرەرەکە زانیاریی لەوحەی تایبەتمەندی نین. لەوێ نووسراوە پاوەر سەپلایەکە زۆرترین چەند دەتوانێت بدات، و تەنانەت لە پلاندانانی سەنتەری داتادا ئەم زانیارییانە تەنیا تا ڕادەیەک بەکەڵکن، چونکە بەکارهێنان بە پێی کارەکە زۆر دەگۆڕێت Fan و هاوکاران 2007. بۆیە هەر کەسێک زیاتر لە 1.000 W بۆ هەر ئامێرێک بنووسێت، پرسیارێکی ڕوونکردنەوەی بۆ دێت. بۆ کۆمپیوتەر، مۆنیتەر و سێرڤەر، بێکاری و ئامادەباش لە داتاکانی Energy Starـەوە هاتوون: هەر جارێک میدیانی هەموو مۆدێلە بڕوانامەدارەکانە، بەپێی دۆخی 13ی نۆڤەمبەری 2026. ڕاوتەر، سویچ، Access Point و NAS بە بەهای پەڕەی تایبەتمەندیی بەرهەمهێنەران تێیدان. ئەوەی بە «خەمڵاندن» نیشانە کراوە، پشت بە ئەزموونی ئێمە دەبەستێت.
حیسابەکە ئامێر بە ئامێر دەکرێت، بە توانا بۆ هەر دۆخێک و کاتی کارکردن. ئەم حیسابە لە خوارەوە بۆ سەرەوە زۆر باشتر لە بەهای گشتی بۆ هەر شوێنێکی کار لە بەکارهێنانی پێوراوی نووسینگەکان نزیک دەبێتەوە Menezes و هاوکاران 2014. لە دۆخی داگیرساودا ژمێرەرەکە بێکاری دادەنێت لەگەڵ ڕێژەی کار جارانی ماوەی نێوان بێکاری و بار. ئەمە سادەترین مۆدێلی باوی بەکارهێنانە، و ئەوەی ئەم مۆدێلانە چەند وردن، لە توێژینەوەشدا زۆرجار ڕوون نییە Dayarathna و هاوکاران 2016.
| ئامێر | بار | بێکاری | ئامادەباش | بەکارهێنان | kWh | یۆرۆ | سەرچاوە |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| کۆمپیوتەری نووسینگە، مۆدێلی نوێتر | 60 W | 10,5 W | 1,6 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 53 | 20 € | بێکاری و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 · خەمڵاندن: بار، بەکارهێنان |
| کۆمپیوتەری نووسینگە، کۆنتر (پێش نزیکەی 2016) | 90 W | 40 W | 3 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 124 | 46 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش، بەکارهێنان |
| Mini-PC یان Thin Client | 25 W | 4,7 W | 0,8 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 24 | 8,81 € | بێکاری و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (Thin Client) · خەمڵاندن: بار، بەکارهێنان |
| لاپتۆپ بە شارژەرەوە | 30 W | 4,9 W | 0,6 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 25 | 9,21 € | بێکاری و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 · خەمڵاندن: بار، بەکارهێنان |
| کۆمپیوتەری All-in-One لەگەڵ شاشە | 60 W | 15,9 W | 2 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 65 | 24 € | بێکاری و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 · خەمڵاندن: بار، بەکارهێنان |
| Workstation (CAD، گرافیک) | 250 W | 70,1 W | 4,3 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 250 | 93 € | بێکاری و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 · خەمڵاندن: بار، بەکارهێنان |
| مۆنیتەری 24 ئینچ | 12,9 W | 12,9 W | 0,2 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 28 | 11 € | کارکردن و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (23 تا 25 ئینچ) · خەمڵاندن: بەکارهێنان |
| مۆنیتەری 27 ئینچ | 16,9 W | 16,9 W | 0,2 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 37 | 14 € | کارکردن و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (26,5 تا 28,9 ئینچ) · خەمڵاندن: بەکارهێنان |
| مۆنیتەری 32 ئینچ | 27,7 W | 27,7 W | 0,4 W | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 60 | 23 € | کارکردن و دۆخی خەوتن: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (29 تا 32,9 ئینچ) · خەمڵاندن: بەکارهێنان |
| پرینتەری لەیزەری یان ئامێری فرە-ئەرک | 3,3 W | 3,3 W | 3,3 W | شەو و ڕۆژ | 29 | 11 € | تێکڕا لە بەهای هەفتانەی TECی Energy Star (میدیان 0,55 kWh، لەیزەری ڕەش و سپی) |
| ڕاوتەر (بۆ نموونە FRITZ!Box 7530 AX) | 6 W | 6 W | 6 W | شەو و ڕۆژ | 53 | 20 € | پەڕەی تایبەتمەندیی AVM: تێکڕای توانای کێشراو 6 W |
| ڕاوتەر لەگەڵ تەلەفۆن (بۆ نموونە FRITZ!Box 7590 AX) | 15 W | 15 W | 15 W | شەو و ڕۆژ | 131 | 49 € | پەڕەی تایبەتمەندیی AVM: بە تێکڕایی 14 تا 16 W |
| مۆدێمی فایبەر (ONT) | 6 W | 6 W | 6 W | شەو و ڕۆژ | 53 | 20 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش |
| سویچ، 8 پۆرت | 3,3 W | 3,3 W | 3,3 W | شەو و ڕۆژ | 29 | 11 € | TP-Link TL-SG108: زۆرترین 3,31 W بە پێی پەڕەی تایبەتمەندی |
| سویچ، 24 پۆرت | 13,6 W | 13,6 W | 13,6 W | شەو و ڕۆژ | 119 | 44 € | TP-Link TL-SG1024D: زۆرترین 13,62 W بە پێی پەڕەی تایبەتمەندی |
| Access Pointی وای فای Wi-Fi 6 (PoE) | 13,7 W | 13,7 W | 13,7 W | شەو و ڕۆژ | 120 | 45 € | Omada EAP610: زۆرترین 13,7 W لە ڕێگەی PoE بە پێی پەڕەی تایبەتمەندی |
| فایەروۆڵ (ئامێری سەر مێز) | 20 W | 20 W | 20 W | شەو و ڕۆژ | 175 | 65 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش |
| سیستەمی تەلەفۆن | 25 W | 25 W | 25 W | شەو و ڕۆژ | 219 | 82 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش |
| تەلەفۆنی IP (PoE) | 4 W | 4 W | 4 W | شەو و ڕۆژ | 35 | 13 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش |
| کامێرای IP (PoE) | 7 W | 7 W | 7 W | شەو و ڕۆژ | 61 | 23 € | بەهای ئەزموونی · خەمڵاندن: بار، بێکاری، ئامادەباش |
| NAS بە 2 هارد (بۆ نموونە Synology DS224+) | 14,7 W | 14,7 W | 4,4 W | شەو و ڕۆژ | 129 | 48 € | Synology: 14,69 W لە کاتی بەکارهێناندا، 4,41 W لە پشوودانی هاردەکاندا |
| NAS بە 4 هارد (بۆ نموونە Synology DS923+) | 35,5 W | 35,5 W | 11,5 W | شەو و ڕۆژ | 311 | 116 € | Synology: 35,51 W لە کاتی بەکارهێناندا، 11,52 W لە پشوودانی هاردەکاندا |
| سێرڤەری Tower، 1 پرۆسێسەر | 120 W | 51,9 W | 5 W | شەو و ڕۆژ | 574 | 214 € | بێکاری: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (SERT، 1 سۆکێت، Tower) · خەمڵاندن: بار، ئامادەباش، بەکارهێنان |
| سێرڤەری Rack، 1 پرۆسێسەر | 200 W | 128,3 W | 8 W | شەو و ڕۆژ | 1.250 | 466 € | بێکاری: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (SERT، 1 سۆکێت، Rack) · خەمڵاندن: بار، ئامادەباش، بەکارهێنان |
| سێرڤەری Rack، 2 پرۆسێسەر | 350 W | 185,9 W | 10 W | شەو و ڕۆژ | 1.916 | 715 € | بێکاری: میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکانی Energy Star، بەپێی دۆخی 13.11.2026 (SERT، 2 سۆکێت، Rack) · خەمڵاندن: بار، ئامادەباش، بەکارهێنان |
ئامێرەکانی شوێنی کار بە 20 % ڕێژەی کار، سێرڤەرەکانیش هەروا. داتاکانی Energy Star لە 14ی نۆڤەمبەری 2026 وەرگیراون؛ پەڕەی تایبەتمەندیی AVM، TP-Link، Omada و Synology، بۆ ڕێکەوت سەیری سەرچاوەکان بکەن.
وێنەی 1 · دانانی پێشوەختی ژمێرەرەکە: 82 %ی کارەباکە باری بنەڕەتیی ئامێرە داگیرساوەکانە، واتە بێکاری و ئامێرەکانی نێتۆرک کە بەردەوام کار دەکەن؛ تەنیا 15 % بەهۆی بارەوە زیاد دەبێت.
نێتۆرک و ئامادەباش: بچووک، بەڵام هەرگیز ناکوژێنەوە
ڕاوتەر، سویچ و Access Point کەم دەکێشن، بەڵام 8.760 کاتژمێر لە ساڵێکدا، و بەکارهێنانیان بە زەحمەت پەیوەستە بە بڕی داتاوە. لە ئەمریکا لە 2008دا ئامێرەکانی نێتۆرک نزیکەی 1 لە سەدی کارەبای باڵەخانەکانیان بەکار دەهێنا؛ گەورەترین بەش سویچەکانی باڵەخانەی نووسینگەکان و ئامێرەکانی ناو ماڵەکان بوون Lanzisera و هاوکاران 2012. لە پێوانەکردن لە دە خانوودا، تەنیا ئامادەباشی هەموو ئامێرەکان 5 تا 26 لە سەدی بەکارهێنانی ساڵانە بوو Ross و Meier 2002.
لەوکاتەوە یەکێتیی ئەورووپا ڕێساکانی توندتر کردووە. لە 2025ـەوە ئامێرە نوێیەکانی ماڵ و نووسینگە لە دۆخی ئامادەباش و کوژاوەدا دەبێت لە 0,5 W زیاتر نەکێشن، ئەگەر پیشاندەری دۆخ یان زانیارییان هەبێت 0,8 W؛ لە 2027ـەوە دۆخی کوژاوە دادەبەزێت بۆ 0,3 W. بۆ ئامادەباشی بەستراو بە نێتۆرکەوە لە 2025ـەوە زۆرترین 2 W ڕێگەپێدراوە؛ تەنیا ئەو ئامێرانەی پێویستیان بە ئامادەبوونی بەرزی نێتۆرک هەیە دەتوانن 8 W بکێشن، لە 2027ـەوە 7 W (Verordnung (EU) 2023/826، بە پێی کۆمیسیۆنی ئەورووپا). بۆیە مۆنیتەرێک لە ئامادەباشدا ئیتر بە زەحمەت گرنگە؛ پاوەر سەپلایەکی کۆن کە بە گەرمی لە تەنیشت مێزی کارەوە هەڵواسراوە، زیاتر. ژمێرەرەکە پرینتەر بە بەهای هەفتانەی TEC لە پەڕەی تایبەتمەندییەوە حیساب دەکات، کە چاپکردن، ئامادەباش و دۆخی پاشەکەوت لەخۆ دەگرێت؛ لەیزەر و جەوهەر لە بارەکانی تردا چۆنن، لە ڕێنمایی کڕینی پرینتەر: جەوهەر یان لەیزەردا هاتووە.
03 / نرخ و CO₂
نرخی کارەبا و فاکتەری CO₂: بەهاکان لە کوێوە دێن
پێشوەخت دانراوە تێکڕای نرخ بۆ ماڵەکان لە شیکاریی نرخی کارەبای BDEW لە ئۆکتۆبەری 2026. بۆ 3.500 kWh لە ساڵێکدایە، بەشێک لە نرخی بنەڕەتی (Grundpreis) و باجی بەهای زیادکراو (MwSt.) لەخۆ دەگرێت و پشت بەو تەعرفانە دەبەستێت کە دەکرێت بە نوێیی گرێبەستیان بۆ بکرێت. بەهاکە 37,3 سەنتە بۆ هەر kWh. کاروبارە بچووکەکان بێ گرێبەستی تایبەت نرخێکی نزیک دەدەن، بەڵام باجی بەهای زیادکراو وەک باجی پێشوەخت (Vorsteuer) دەگەڕێننەوە و بە نزیکەی 31,3 سەنتی بێ باج حیساب دەکەن. کارگە پیشەسازییە بچووک و مامناوەندەکان بە گرێبەستی دابینکردن لە 160.000 kWh بەرەو سەرەوە بە پێی BDEW لە 17,9 سەنتدا بوون.
بۆ پاشەکەوت، بە وردی تەنیا نرخی هەر kWh (Arbeitspreis) گرنگە، واتە نرخی هەر کیلۆوات-کاتژمێرێکی زیادە. نرخی بنەڕەتی دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر ئامێرێک کوژابێتەوە. بۆیە باشترە نرخی هەر kWh لە پسوولەکەتانەوە بنووسن. گرێبەستە کۆنەکان زۆرجار لە سەرووی تێکڕای تەعرفە نوێیەکانەوەن.
بەهای CO₂ لە دەزگای فیدراڵی ژینگە (Umweltbundesamt)ـەوە هاتووە. بۆ 2025 فاکتەری دەردانی ڕاستەوخۆی تێکەڵەی کارەبای ئەڵمانیا بە 344 g CO₂ بۆ هەر kWh دەخەمڵێنێت، دوای 353 g لە ساڵی 2024. ئەگەر میتان و گازی نایترۆس ئۆکساید و زنجیرەی پێشووش زیاد بکرێن، واتە دەرهێنانی سووتەمەنی و دروستکردنی وێستگەی کارەبا، دەکاتە 406 g هاوتای CO₂.
هەردوو بەهاکە تێکڕای هەموو وێستگەکانی کارەبان. ئەوەی کیلۆوات-کاتژمێرێکی پاشەکەوتکراو بە ڕاستی ڕێگری لێ دەکات، پەیوەستە بەوەی کام وێستگە لەبەر ئەوە کەمتر کار دەکات؛ لە بەریتانیا ئەم بەهای سنوورییە بە ڕوونی لە سەرووی تێکڕاوە بوو Hawkes 2010. بۆیە پاشەکەوتی CO₂ لە ژمێرەرەکەدا زیاتر بە وریاییەوە حیساب کراوە.
| پێوەر | بەها | سەرچاوە، دوایین نوێکردنەوە |
|---|---|---|
| CO₂، تێکەڵەی کارەبای 2025 (ڕاستەوخۆ، پێشوەخت دانراو) | 344 g/kWh | UBA، مارسی 2026، خەمڵێنراو |
| CO₂، تێکەڵەی کارەبای 2024 | 353 g/kWh | UBA، کاتی |
| گازەکانی گەرمخانە لەگەڵ زنجیرەی پێشوو 2025 | 406 g/kWh | UBA، هاوتای CO₂ |
| نرخی کارەبای ماڵەکان 2026 (پێشوەخت دانراو) | 37,3 ct | BDEW، ئۆکتۆبەری 2026، لەگەڵ MwSt. |
| هەمان نرخ بێ باج | 31,3 ct | بێ 19 % MwSt.، بۆ کۆمپانیاکان |
| پیشەسازی، 160.000 kWh تا 20 ملیۆن kWh | 17,9 ct | BDEW، ئۆکتۆبەری 2026 |
04 / کۆن بەرامبەر نوێ
کەی ئامێرێکی کەمخەرجتر دەهێنێت
توانای حیسابکردن بۆ هەر کیلۆوات-کاتژمێرێک بە درێژایی دەیان ساڵ نزیکەی هەر ساڵ و نیوێک دوو هێندە بووە Koomey و هاوکاران 2011، و لە سەنتەرەکانی داتاشدا باشبوونی کارایی بە زۆری پێداویستیی زیادبوو پڕ کردووەتەوە Masanet و هاوکاران 2020. کەواتە ئامێرێکی نوێ بۆ هەمان کار نزیکەی هەمیشە کارەبای کەمتری پێویستە. بەڵام ئایا گۆڕینەکە دەهێنێت، پرسیارێکی جیایە: پاشەکەوتی ساڵانە جارانی ماوەی بەکارهێنان ئەو بڕە دەدات کە گۆڕینەکە زۆرترین دەتوانێت تێی بچێت.
| گۆڕین | بەکارهێنان | kWh کەمتر | CO₂ کەمتر | یۆرۆ لە ساڵێکدا | دەتوانێت تێبچێت (5 ساڵ) |
|---|---|---|---|---|---|
| کۆمپیوتەری نووسینگە، کۆنتر (پێش نزیکەی 2016) ← کۆمپیوتەری نووسینگە، مۆدێلی نوێتر | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 71 | 24 kg | 27 € | 133 € |
| کۆمپیوتەری نووسینگە، کۆنتر (پێش نزیکەی 2016) ← Mini-PC یان Thin Client | 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا | 101 | 35 kg | 38 € | 188 € |
| سێرڤەری Rack، 2 پرۆسێسەر ← سێرڤەری Rack، 1 پرۆسێسەر | شەو و ڕۆژ | 666 | 229 kg | 249 € | 1.243 € |
| ڕاوتەر لەگەڵ تەلەفۆن (بۆ نموونە FRITZ!Box 7590 AX) ← ڕاوتەر (بۆ نموونە FRITZ!Box 7530 AX) | شەو و ڕۆژ | 79 | 27 kg | 29 € | 147 € |
کۆمپیوتەرە کۆنترەکەی نووسینگە خەمڵاندنە. ئەوەی بە جددی گۆڕینەکە حیساب دەکات، ئامێرە کۆنەکە بۆ ماوەی هەفتەیەک دەپێوێت.
خشتەکە نەخشەکە پیشان دەدات. بۆ شوێنی کار بە کاتی نووسینگە، پاشەکەوتەکە بچووک دەمێنێتەوە، چونکە کۆمپیوتەرەکە زۆربەی کاتی ساڵ دەخەوێت. بۆ ئەو ئامێرانەی شەو و ڕۆژ کار دەکەن، هەستی پێ دەکرێت، و زۆرترین سوود کاتێکە سێرڤەرێکی نوێ جێگەی دوو یان سێ سێرڤەری کۆن دەگرێتەوە. چۆن سێرڤەرەکان کۆ دەکەینەوە و ڤێرچواڵایز دەکەین، لە سێرڤەر و ڤێرچواڵایزەیشندا هاتووە.
دروستکردنیش حیساب دەکرێت
ئامێرێکی نوێ پێش ئەوەی دابگیرسێنرێت، شوێنپێی CO₂ی خۆی هەیە. لە هەڵسەنگاندنی ژینگەیی یازدە ئامێری ITدا ئەم دەردانانە زۆر پەیوەست بوون بە کێشەوە؛ ئامێرە نوێترەکان 50 تا 60 لە سەد کەمتریان دروست کرد لە ئامێرە کۆنترەکانی هاوشێوە لە ئەرکدا Teehan و Kandlikar 2013. ئەوەی لاپتۆپێکی کارا بۆ ماوەیەکی درێژتر بەکار بهێنێت یان دەستی دوو بیکڕێت، کاریگەرییە ژینگەییەکان بە ڕوونی کەم دەکاتەوە، چونکە زۆر شت لە پارچەکاندا کۆ بووەتەوە André و هاوکاران 2019. لە ژمێرەرەکەدا دەتوانن بەهای بەرهەمهێنەر بنووسن؛ زۆرێک لە بەرهەمهێنەران وەک «Product Carbon Footprint» بڵاوی دەکەنەوە. ئەوکاتە دەبینن دوای چەند ساڵ بەکارهێنانی کەمتر دروستکردنەکە قەرەبوو دەکاتەوە.
ڕێسای ئێمە: کۆمپیوتەرێکی شوێنی کار کاتێک دەگۆڕدرێت کە کاتی هاتبێت، بۆ نموونە چونکە پشتگیری کۆتایی دێت یان زۆر خاو بووە، و ئەوکاتە بە مەبەستەوە بە مۆدێلێکی کەمخەرج. ئایا بۆ ئامێرێکی کۆنتر چاککردنەوە هێشتا دەهێنێت، چاککردنەوە یان کڕینی نوێ حیسابی دەکات؛ چۆن لە ڕووی باجەوە دادەشکێنرێت، ژمێرەری دابەزینی بەهای IT. ئەگەر ئامێرە کۆنەکە بۆ کەسێکی تر بڕوات، پێشتر دەبێت هەموو شتێک بە سەلامەتی بسڕدرێتەوە، وەک لە ڕێنمایی فڕێدانی کۆمپیوتەری کۆندا ڕوون کراوەتەوە.
05 / پاشەکەوت
بەم شێوەیە بەکارهێنانی کارەبای ITـەکەتان کەم بکەنەوە
- یەکەم بپێون. پریزێکی پێوانەکردن لە هەفتەیەکدا پیشان دەدات ئامێرێک بە ڕاستی چەند دەکێشێت. زانینی بەکارهێنانی خۆت بە بەڵگە ڕەفتار دەگۆڕێت، زانیاریی تەنیا بە زەحمەت Abrahamse و هاوکاران 2005.
- پلانی پاشەکەوتی وزە چالاک بکەن. لە سەردانی شەوانە بۆ 16 نووسینگە، قوتابخانە و نۆرینگە، تەنیا یەک لە هەر حەڤدە کۆمپیوتەری دێسکتۆپ خۆی چووە دۆخی پاشەکەوت، و تەنیا کوژاندنەوە بەکارهێنانەکەی بۆ خوار 40 لە سەد دادەبەزاند Webber و هاوکاران 2006. دۆخی خەوتن دوای 15 تا 30 خولەک، شاشە دوای 10 خولەک بکوژێتەوە؛ لە کۆمپانیاکاندا ئەمە بە ناوەندی ڕێک دەخرێت، سەیری بەڕێوەبردنی کۆمپیوتەرەکانی نووسینگە بکەن.
- بەئاگا هێنانەوە لە جیاتی بەردەوام داگیرساو. نوێکردنەوە و یارمەتی لە دوورەوە هۆکار نین بۆ ئەوەی کۆمپیوتەرەکان شەوانە داگیرساو بهێڵرێنەوە. Wake-on-LAN لە کاتی پێویستدا بەئاگایان دەهێنێتەوە؛ چیپی نێتۆرکەکە پەیوەندییەکە دەپارێزێت لە کاتێکدا کۆمپیوتەرەکە دەخەوێت Nordman و Christensen 2010.
- خشتەی کات بۆ ئامێرە بەردەوامەکان. NAS دەتوانێت شەوانە هاردەکان ڕابگرێت یان بە تەواوی خۆی بکوژێنێتەوە، Access Pointـەکان بە خشتەی کاتی PoE دەکوژێنرێنەوە، FRITZ!Box کوژاندنەوەی شەوانەی وای فای هەیە. ئەمە پەیوەندیی بە باتریی UPS (USV)ـەوە نییە، و قەبارەی بیرگەی NAS بە ژمێرەری NAS و RAID حیساب دەکرێت.
- سێرڤەرەکان کۆ بکەنەوە. هەر سێرڤەرێک تەنانەت بێ کارکردنیش بەشێکی گەورەی توانای تەواوی خۆی دەکێشێت Barroso و Hölzle 2007. ئەگەر دوو یان سێ سێرڤەری بچووک لە تەنیشت یەکەوە کار بکەن، یەک ئامێری ڤێرچواڵایزکراو ئەم بارە بنەڕەتییە چەند جار پاشەکەوت دەکات.
- ئامادەباش ببڕن. پریزێکی درێژکراوەی سویچدار لە شوێنی کار، دوای کۆتایی کار مۆنیتەر، بڵندگۆ و شارژەرەکان بە تەواوی لە کارەبا جیا دەکاتەوە.
- لە کاتی کڕیندا سەیری بێکاری بکەن. بۆ ئەو ئامێرانەی زۆر کار دەکەن، بەهای بێکاری لە پەڕەی تایبەتمەندیدا لە لووتکە گرنگترە. Energy Star بۆ کۆمپیوتەر، مۆنیتەر و سێرڤەرە بڕوانامەدارەکان بڵاوی دەکاتەوە.
ژمێرەرەکە لە کوێدا دەوەستێت
- بەهای ڕێنمایی لە جیاتی پێوانەکردن. نموونە ئامادەکان میدیانی مۆدێلە بڕوانامەدارەکان، بەهای پەڕەی تایبەتمەندی یان خەمڵاندنی نیشانەکراون. ئامێرەکەی ئێوە دەکرێت بە نیوە زیاتر یان کەمتر بێت.
- مۆدێلێکی سادە. لە دۆخی داگیرساودا ئامرازەکە بە هێڵی ڕاست لە نێوان بێکاری و بار حیساب دەکات. لووتکە کورتەکان، تەزووی دەستپێکردن و لەدەستچوونی پاوەر سەپلای لە بارێکی زۆر کەمدا لەبەرچاو ناگرێت.
- نرخی تێکڕا. لەگەڵ بەشی نرخی بنەڕەتی حیساب کراوە؛ بۆ پاشەکەوت نرخی هەر kWh (Arbeitspreis)ی پسوولەکەتان گرنگە.
- CO₂ی تێکڕا. تێکەڵەی کارەبا بە تێکڕای ساڵانە؛ دروستکردنی ئامێری نوێ تەنیا ئەگەر بینووسن.
ئەگەر دەتانەوێت بە وردی بیزانن، بەکارهێنانی ئامێرەکانتان دەپێوین، سێرڤەرەکان کۆ دەکەینەوە و ئەو ئامێرانەی کارەبا زۆر دەخۆن لەو شوێنانەی کە دەهێنێت دەگۆڕین. ئامێری کەمخەرج لە ڕێگەی داواکردنی هاردوێر دابین دەکەین.
06 / بۆ یاریدەدەرەکانی AI
بەکارهێنانی ئەم ئامرازە لە یاریدەدەرێکی AI
یاریدەدەرەکانی وەک Claude یان ChatGPT کە Model Context Protocol (MCP) بەکار دەهێنن، دەتوانن ڕاستەوخۆ حیسابەکەی ئەم پەڕەیە بانگ بکەن، لە جیاتی ئەوەی خۆیان دووبارە دروستی بکەنەوە. سێرڤەرەکە گشتییە، پێویستی بە تۆمارکردن نییە و هیچ شتێک هەڵناگرێت. وەڵامەکە هەمیشە بەستەری ئەم پەڕەیە، بەرواری نوێکردنەوەی داتاکان و سنووری ئەنجامەکەی تێدایە.
- خاڵی پەیوەندی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ئامراز
werkzeug_stromkosten_rechner- گواستنەوە
- Streamable HTTP، تەنیا خوێندنەوە
| ناو | پێویست | واتا |
|---|---|---|
geraete | بەڵێ | لیستی ئامێرەکان. هەر ئامێرێک بە نموونەی ئامادە یان بەهای واتی خۆی، بۆ نموونە [{"vorlage":"pc","anzahl":3},{"vorlage":"tower"}]. |
strompreis_ct | نەخێر | نرخی هەر kWh بە سەنت. ئەگەر نەنووسرێت 37.3 (شیکاریی نرخی کارەبای BDEW ئۆکتۆبەری 2026، تێکڕای 2026 بۆ ماڵەکان (3.500 kWh، بەشێک لە نرخی بنەڕەتی، لەگەڵ MwSt.)). کۆمپانیاکان کە باجی پێشوەخت دەگەڕێننەوە بێ باج حیساب دەکەن. |
co2_g_kwh | نەخێر | CO₂ بە گرام بۆ هەر kWh. ئەگەر نەنووسرێت 344 (UBA، تێکەڵەی کارەبای 2025)؛ لەگەڵ زنجیرەی پێشوو 406. |
vergleich | نەخێر | ئارەزوومەندانە: بەراوردی کۆن بەرامبەر نوێ لەگەڵ پاشەکەوت و ماوەی گەڕانەوەی پارە. |
ئەو پرسیارانەی کە یاریدەدەر دەبێت ئەم ئامرازەیان بۆ بانگ بکات
- «سێرڤەرێک کە شەو و ڕۆژ کار دەکات، لە ساڵێکدا چەندی تێچووی کارەبا دەبێت؟»
- «سێ کۆمپیوتەری نووسینگە لەگەڵ مۆنیتەر، NASێک و FRITZ!Boxێک لە ساڵێکدا چەند کارەبایان پێویستە؟»
- «ئایا گۆڕینی کۆمپیوتەرێکی کۆنی نووسینگە بە Mini-PC دەهێنێت، ئەگەر 500 یۆرۆ تێبچێت؟»
- «NASەکەم لە ساڵێکدا چەند CO₂ دروست دەکات، و پشوودانی هاردەکان چەند پاشەکەوت دەکات؟»
بەستنەوەکە چۆن کار دەکات و MCP لە کۆمپانیاکەی خۆتاندا چی دەتوانێت بکات، لە پەڕەی بەستنەوەی MCP نووسراوە.
07 / پرسیارە باوەکان
پرسیارە باوەکان دەربارەی بەکارهێنان و تێچووی کارەبا
کۆمپیوتەرێک لە ساڵێکدا چەند کارەبا بەکار دەهێنێت؟
کۆمپیوتەرێکی نوێتری نووسینگە بە 8 کاتژمێر لە 5 ڕۆژدا نزیکەی 53 kWh لە ساڵێکدا بەکار دەهێنێت؛ لە دۆخی بێکاریدا ئامێرە بڕوانامەدارەکان بە تێکڕایی تەنیا 10,5 W دەکێشن. کۆمپیوتەرێکی کۆنتر بە هەمان بەکارهێنان نزیکەی 124 kWh دەبێت، و ئەگەر کۆمپیوتەرە نوێیەکە شەو و ڕۆژ کار بکات، دەگاتە 179 kWh. بە 37,3 سەنت بۆ هەر kWh ئەمانە دەکەنە 20 €، 46 € و 67 € لە ساڵێکدا.
سێرڤەرێک لە ساڵێکدا چەندی تێچووی کارەبا دەبێت؟
سێرڤەر شەو و ڕۆژ کار دەکات، واتە 8.760 کاتژمێر لە ساڵێکدا، و تەنانەت بێ کارکردنیش بەشێکی گەورەی توانای تەواوی خۆی دەکێشێت. بەم شێوەیە سێرڤەرێکی Tower بە یەک پرۆسێسەر نزیکەی 574 kWh لە ساڵێکدا بەکار دەهێنێت، سێرڤەرێکی Rack بە دوو پرۆسێسەر نزیکەی 1.916 kWh. ئەمانە دەکەنە 214 € و 715 € لە ساڵێکدا. کۆکردنەوەی چەند سێرڤەرێکی کۆن لەسەر یەک سێرڤەری نوێ زۆرجار لە هەر هەنگاوێکی تر زیاتر پاشەکەوت دەکات.
FRITZ!Box چەند کارەبا پێویستە؟
بە پێی پەڕەی تایبەتمەندیی AVM، FRITZ!Box 7530 AX بە تێکڕایی 6 W دەکێشێت، FRITZ!Box 7590 AX لەگەڵ تەلەفۆن و DECT لە 14 تا 16 W. بە شەو و ڕۆژ ئەمانە دەکەنە 53 kWh و 131 kWh لە ساڵێکدا. بە یۆرۆ: 20 € و 49 €. کوژاندنەوەی وای فای لە شەودا تەنیا بەشێک لەمە پاشەکەوت دەکات، چونکە تەلەفۆن و ئینتەرنێت بەردەوام کار دەکەن.
NAS چەند کارەبا بەکار دەهێنێت؟
Synology بۆ NASێک بە دوو هارد (DS224+) دەڵێت 14,69 W لە کاتی بەکارهێناندا و 4,41 W کاتێک هاردەکان لە دۆخی پشوودان. ئەگەر هاردەکان هەمیشە بسوڕێن، ئەمە دەکاتە 129 kWh لە ساڵێکدا، بە 8 کاتژمێر پشوودان هەموو شەوێک 99 kWh. ئەمانە دەکەنە 48 € و 37 € لە ساڵێکدا؛ ئەوکاتە باکئەپەکە بخەنە ئەو کاتژمێرانەی پێش پشوودان.
ئایا گۆڕینی کۆمپیوتەرێکی کۆن بەهۆی بەکارهێنانی کارەباوە دەهێنێت؟
بە دەگمەن تەنیا بەهۆی کارەباوە. کۆمپیوتەرێکی نوێتری نووسینگە بەراورد بە کۆنترێک لە کاتی کاری نووسینگەدا نزیکەی 71 kWh لە ساڵێکدا پاشەکەوت دەکات، و دروستکردنی ئامێرە نوێیەکە خۆی CO₂ دروست دەکات. بۆ ئەوەی گۆڕینەکە لە 5 ساڵدا لە ڕێگەی کارەباوە پارەی خۆی بگەڕێنێتەوە، دەبێت لە 133 € زیاتر تێنەچێت. بۆ ئەو ئامێرانەی شەو و ڕۆژ کار دەکەن، یان کاتێک کۆمپیوتەرەکە هەر کاتی گۆڕینیەتی، بارودۆخەکە جیاوازە. ئەوکاتە سەیرکردنی بەهای بێکاری لە پەڕەی تایبەتمەندیدا سوودی هەیە.
کام نرخی کارەبا و کام بەهای CO₂ دانراون؟
نرخی کارەبا تێکڕای ساڵی 2026ـە بۆ ماڵەکان لە شیکاریی نرخی کارەبای BDEW لە ئۆکتۆبەری 2026، لەگەڵ باجی بەهای زیادکراو (MwSt.) و بەشێک لە نرخی بنەڕەتی. بەهای CO₂ فاکتەری دەردانی تێکەڵەی کارەبای ئەڵمانیایە بۆ ساڵی 2025 بە پێی دەزگای فیدراڵی ژینگە (Umweltbundesamt). دانراوە 37,3 سەنت بۆ هەر kWh و 344 g CO₂ بۆ هەر kWh؛ کۆمپانیاکان کە باجی پێشوەخت (Vorsteuer) دەگەڕێننەوە، بە نزیکەی 31,3 سەنتی بێ باج حیساب دەکەن. هەردووکیان دەگۆڕدرێن.
جیاوازیی نێوان بێکاری و ئامادەباش چییە؟
بێکاری واتە: ئامێرەکە داگیرساوە و ئامادەی کارە، بەڵام کار ناکات، بۆ نموونە کۆمپیوتەرێک کە دێسکتۆپەکەی کراوەیە. ئامادەباش واتە: دۆخی خەوتن، Standby یان کوژاوە بەڵام پلەگەکەی لە پریزدایە. لە 2025ـەوە ئامێرە نوێیەکانی ماڵ و نووسینگە لە دۆخی ئامادەباش و کوژاوەدا دەبێت لە 0,5 W زیاتر نەکێشن، ئەگەر پیشاندەریان هەبێت 0,8 W (Verordnung (EU) 2023/826). بۆ کۆمپیوتەر و سێرڤەر ڕێسای تایبەت هەن.
ژمێرەری تێچووی کارەبا لە کوێدا دەوەستێت؟
بە بەهای ڕێنمایی بۆ هەر ئامێرێک و مۆدێلێکی سادە لە نێوان بێکاری و بار حیساب دەکات. ئامێرەکانتان بە ڕاستی چەند دەکێشن، تەنیا پێوانەکردن پیشانی دەدات. ئێمە بەکارهێنانی ئامێرەکانتان لە شوێنی خۆتان لە ڕۆدەڤیش و فۆگتلاند دەپێوین، سێرڤەرەکان کۆ دەکەینەوە و ئەو ئامێرانەی کارەبا زۆر دەخۆن لەو شوێنانەی کە دەهێنێت دەگۆڕین.
08 / توێژینەوە و سەرچاوەکان
ئامرازەکە پشت بە چی دەبەستێت
بەها ڕێنماییکەر و تێبینییەکانی سەرەوە لەسەر ئەم 14 توێژینەوە زانستییە دامەزراون. هەریەکەیان لە ڕێگەی DOIیەکەی یان پەڕەی بڵاوکەرەوەکەیەوە پشکنراوە (دوایین جار لە 14ی نۆڤەمبەری 2026): بوونی هەیە، نەکشێنراوەتەوە، و دەرئەنجامەکەی ئەمڕۆش بۆ ئەم پرسیارە ڕاستە.
Barroso, L. A.; Hölzle, U. (2007): The Case for Energy-Proportional Computing. Computer (IEEE), 40 (12), ل. 33–37
ئەنجام سێرڤەرەکان بە دەگمەن لە بێکاریدان و بە دەگمەن لە ژێر باری تەواودان، زۆرجار لە نێوان 10 و 50 % ڕێژەی کاردان. تەنانەت سێرڤەرێکی کەمخەرجیش بە نزیکەی بێ کار هێشتا نزیکەی نیوەی توانای تەواوی خۆی دەکێشێت.
لە ئامرازەکەدا نموونە ئامادەکانی سێرڤەر بەهای بێکاریی تایبەتی خۆیان هەیە، ڕێژەی کار بە 20 % پێشوەخت دانراوە، و بۆ چەند سێرڤەرێک ژمێرەرەکە کۆکردنەوەیان پێشنیار دەکات.
doi.org/10.1109/MC.2007.443 · گۆڤاری زانستی
Fan, X.; Weber, W.-D.; Barroso, L. A. (2007): Power provisioning for a warehouse-sized computer. Proceedings of the 34th Annual International Symposium on Computer Architecture (ISCA), ل. 13–23
ئەنجام ئەوەی کارەبا بۆ زۆر سێرڤەر پلان دادەنێت، دوو نادڵنیایی هەیە: زانیاریی توانای ئامێرەکان تەنیا تا ڕادەیەک بەکەڵکن، و بەکارهێنان بە پێی کاری ڕاستەقینەی حیسابکردن زۆر دەگۆڕێت.
لە ئامرازەکەدا نموونە ئامادەکان بەهای کارکردنن، نەک بەهای لەوحەی تایبەتمەندی، و لە سەرووی 1000 W بۆ هەر ئامێرێک ژمێرەرەکە دەپرسێت ئایا لەوحەی تایبەتمەندییەکە کۆپی کراوە.
doi.org/10.1145/1250662.1250665 · وتاری کۆنفرانس
Dayarathna, M.; Wen, Y.; Fan, R. (2016): Data Center Energy Consumption Modeling: A Survey. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 18 (1), ل. 732–794
ئەنجام هەڵسەنگاندنی زیاتر لە 200 مۆدێلی بەکارهێنان بۆ سەنتەرەکانی داتا و پارچەکانیان. زۆرێک لە مۆدێلەکان پشت بە چەند گۆڕاوێکی کەم وەک ڕێژەی کاری پرۆسێسەر دەبەستن، و ئەوەی چەند وردن زۆرجار ڕوون نییە.
لە ئامرازەکەدا ژمێرەرەکە سادەترینی ئەم مۆدێلانە بەکار دەهێنێت، بێکاری لەگەڵ ڕێژەی کار جارانی ماوە بۆ بار، و لە بەشی سنوورەکاندا بە نزیککردنەوە ناوی دەبات.
doi.org/10.1109/COMST.2015.2481183 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Lanzisera, S.; Nordman, B.; Brown, R. E. (2012): Data network equipment energy use and savings potential in buildings. Energy Efficiency, 5 (2), ل. 149–162
ئەنجام ئامێرەکانی نێتۆرک لە 2008 لە ئەمریکا نزیکەی 18 TWhیان پێویست بوو، نزیکەی 1 %ی کارەبای باڵەخانەکان. گەورەترین بەش سویچەکانی باڵەخانەی نووسینگەکان (40 %) و ئامێرەکانی ناو ماڵەکان (30 %) بوون؛ تەکنەلۆژیای کارا دەتوانێت 20 تا 50 % پاشەکەوت بکات.
لە ئامرازەکەدا ڕاوتەر، سویچ و Access Point بە بەهای پەڕەی تایبەتمەندیی خۆیان لە کارکردنی بەردەوامدا لە لیستەکەدان، و بۆ Access Pointـەکان ژمێرەرەکە خشتەی کات پێشنیار دەکات.
doi.org/10.1007/s12053-011-9136-4 · گۆڤاری زانستی
Ross, J. P.; Meier, A. (2002): Measurements of whole-house standby power consumption in California homes. Energy, 27 (9), ل. 861–868
ئەنجام لە دە خانوودا ئامێرەکان لە ئامادەباشدا پێکەوە 14 تا 169 W یان دەکێشا، بە تێکڕایی 67 W، کە 5 تا 26 %ی بەکارهێنانی ساڵانە بوو. ئامێرەکانی هەمان ئەرک لە ئامادەباشدا زۆر جیاواز بوون.
لە ئامرازەکەدا ئامادەباش لە ژمێرەرەکەدا ستوونێکی جیای هەیە، و لە 10 %ی بەکارهێنان بەرەو سەرەوە پریزێکی درێژکراوەی سویچدار پێشنیار دەکات.
doi.org/10.1016/S0360-5442(02)00023-3 · گۆڤاری زانستی
Webber, C. A.; Roberson, J. A.; McWhinney, M. C. و هاوکاران (2006): After-hours power status of office equipment in the USA. Energy, 31 (14), ل. 2823–2838
ئەنجام سەردانی شەوانە بۆ 16 نووسینگە، قوتابخانە و نۆرینگە: زۆربەی جۆرەکانی ئامێر کەمتر لە نیوەیان کوژێنرابوونەوە، و تەنیا 6 %ی کۆمپیوتەرە دێسکتۆپەکان خۆیان چوونە دۆخی پاشەکەوت. ئەگەر ئامێرەکان شەوانە بکوژێنرێنەوە، بە پێی خەمڵاندنی نووسەران بەکارهێنانیان دادەبەزێت بۆ خوار 40 % (فاکتەری 2,6).
لە ئامرازەکەدا ئەگەر ئامێرێکی شوێنی کار زیاتر لە 10 کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کار بکات، ژمێرەرەکە حیساب دەکات پلانی پاشەکەوتی وزە یان کوژاندنەوە چەند سوودی هەیە.
doi.org/10.1016/j.energy.2005.11.007 · گۆڤاری زانستی
Nordman, B.; Christensen, K. (2010): Proxying: The Next Step in Reducing IT Energy Use. Computer (IEEE), 43 (1), ل. 91–93
ئەنجام جێگرێکی کەمخەرج، بۆ نموونە لە چیپی نێتۆرکدا، پەیوەندی بە نێتۆرکەوە دەپارێزێت لە کاتێکدا کۆمپیوتەرەکە دەخەوێت. بەم شێوەیە کۆمپیوتەرێک دەتوانێت پشوو بدات بێ ئەوەی لە نێتۆرکەکە ون بێت.
لە ئامرازەکەدا پاساوی ئەو ئامۆژگارییەیە کە کۆمپیوتەرەکان بۆ یارمەتی لە دوورەوە و نوێکردنەوە بە Wake-on-LAN بەئاگا بهێنرێنەوە، لە جیاتی ئەوەی شەوانە داگیرساو بهێڵرێنەوە.
doi.org/10.1109/MC.2010.21 · گۆڤاری زانستی
Koomey, J.; Berard, S.; Sanchez, M.; Wong, H. (2011): Implications of Historical Trends in the Electrical Efficiency of Computing. IEEE Annals of the History of Computing, 33 (3), ل. 46–54
ئەنجام توانای حیسابکردن بۆ هەر کیلۆوات-کاتژمێرێک بە درێژایی زیاتر لە شەش دەیە نزیکەی هەر ساڵ و نیوێک دوو هێندە بووە.
لە ئامرازەکەدا بۆیە بەراوردی کۆن بەرامبەر نوێ هەیە، و کۆمپیوتەرە کۆنترەکان نموونەیەکی ئامادەی تایبەتیان بە بەهای بەرزتر هەیە.
doi.org/10.1109/MAHC.2010.28 · گۆڤاری زانستی
Masanet, E.; Shehabi, A.; Lei, N. و هاوکاران (2020): Recalibrating global data center energy-use estimates. Science, 367 (6481), ل. 984–986
ئەنجام پێداویستیی کارەبای سەنتەرەکانی داتا لەوە هێواشتر زیاد بوو کە زۆرجار پێشبینی دەکرا، چونکە باشبوونی بەهێزی کارایی بە زۆری پێداویستیی زیادەی پڕ کردووەتەوە.
لە ئامرازەکەدا پشتگیری لە بەراورد دەکات بۆ سێرڤەرەکان: سێرڤەرێکی نوێ زۆرجار هەمان کار بە کارەبای کەمتر دەکات، بەتایبەتی ئەگەر جێگەی چەند سێرڤەرێکی کۆن بگرێتەوە.
doi.org/10.1126/science.aba3758 · گۆڤاری زانستی
Teehan, P.; Kandlikar, M. (2013): Comparing Embodied Greenhouse Gas Emissions of Modern Computing and Electronics Products. Environmental Science & Technology, 47 (9), ل. 3997–4003
ئەنجام هەڵسەنگاندنی ژینگەیی بۆ دروستکردنی یازدە ئامێری IT، لەوانە کۆمپیوتەری دێسکتۆپ، لاپتۆپ، Thin Client، مۆنیتەر، سێرڤەر و سویچ. دەردانەکان زۆر پەیوەستن بە کێشەوە؛ ئامێرە نوێترەکان 50 تا 60 % کەمتریان دروست کرد لە ئامێرە کۆنترەکانی هاوشێوە لە ئەرکدا.
لە ئامرازەکەدا لە بەراوردەکەدا دەکرێت دروستکردنی ئامێرە نوێیەکە بنووسرێت؛ ئەوکاتە ژمێرەرەکە دەڵێت دوای چەند ساڵ بەهۆی بەکارهێنانی کەمترەوە قەرەبوو دەکرێتەوە.
doi.org/10.1021/es303012r · گۆڤاری زانستی
André, H.; Ljunggren Söderman, M.; Nordelöf, A. (2019): Resource and environmental impacts of using second-hand laptop computers: A case study of commercial reuse. Waste Management, 88، ل. 268–279
ئەنجام لاپتۆپی دەستی دوو لە نۆژەنکردنەوەی بازرگانییەوە لە جیاتی نوێ: بەکارهێنانی درێژتر هەموو کاریگەرییە ژینگەییە لێکۆڵراوەکانی بە ڕوونی کەم کردەوە، چونکە زۆر شت لە پارچەکاندا کۆ بووەتەوە. هەوڵی پشکنین و ناردن بە زەحمەت گرنگ بوو.
لە ئامرازەکەدا پاساوی ئەو تێبینییەیە کە ئامێرێکی کارا تەنیا بەهۆی کارەباوە نەگۆڕدرێت، و ئامۆژگاریی دانی بە کەسێکی تر لە جیاتی فڕێدان.
doi.org/10.1016/j.wasman.2019.03.050 · گۆڤاری زانستی
Menezes, A. C.; Cripps, A.; Buswell, R. A. و هاوکاران (2014): Estimating the energy consumption and power demand of small power equipment in office buildings. Energy and Buildings, 75, ل. 199–209
ئەنجام بەهای ڕێنمایی بۆ بەکارهێنانی ئامێرەکانی نووسینگە زۆرجار کۆنن و لەبەرچاو ناگرن ئامێر و بەکارهێنان چەند جیاوازن. حیسابێک لە خوارەوە بۆ سەرەوە، ئامێر بە ئامێر بە توانا و کاتی بەکارهێنان، باش لە بەکارهێنانی مانگانەی پێوراو نزیک بووەوە.
لە ئامرازەکەدا ئامرازەکە ڕێک بەم شێوەیە حیساب دەکات: ئامێر بە ئامێر، بە توانا بۆ هەر دۆخێک و کاتی کارکردن، لە جیاتی بەهایەکی گشتی بۆ هەر شوێنێکی کار.
doi.org/10.1016/j.enbuild.2014.02.011 · گۆڤاری زانستی
Abrahamse, W.; Steg, L.; Vlek, C.; Rothengatter, T. (2005): A review of intervention studies aimed at household energy conservation. Journal of Environmental Psychology, 25 (3), ل. 273–291
ئەنجام هەڵسەنگاندنی 38 توێژینەوە: زانیاری بە تەنیا زانین زیاد دەکات، بەڵام بە دەگمەن ڕەفتار دەگۆڕێت. زانینی بەکارهێنانی خۆت کاریگەری هەیە، بەتایبەتی ئەگەر زوو زوو بێت.
لە ئامرازەکەدا بۆیە ژمێرەرەکە یۆرۆ و kWh بۆ هەر ئامێرێک پیشان دەدات نەک تەنیا کۆیەک، و ئامۆژگاری دەکات بە پریزی پێوانەکردن دووبارە بپێورێت.
doi.org/10.1016/j.jenvp.2005.08.002 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Hawkes, A. D. (2010): Estimating marginal CO2 emissions rates for national electricity systems. Energy Policy, 38 (10), ل. 5977–5987
ئەنجام بۆ بەریتانیا فاکتەری دەردانی ئەو کیلۆوات-کاتژمێرەی زیادە بەرهەم دەهێنرێت لە 2002 تا 2009 لە 0,69 kg CO₂دا بوو و بەمەش لە سەرووی بەهای تێکڕای باوەوە بوو.
لە ئامرازەکەدا لە بەشی سنوورەکاندا: ژمێرەرەکە تێکڕای تێکەڵەی کارەبا بەکار دەهێنێت؛ ئەوەی کیلۆوات-کاتژمێرێکی پاشەکەوتکراو بە ڕاستی ڕێگری لێ دەکات، دەکرێت جیاواز بێت.
doi.org/10.1016/j.enpol.2010.05.053 · گۆڤاری زانستی
ستاندارد، دامەزراوە فەرمییەکان و زانیاریی بەرهەمهێنەران
- BDEW-Strompreisanalyse Oktober 2026, Haushalte und Industrie · BDEW
- Entwicklung der spezifischen Treibhausgas-Emissionen des deutschen Strommix 1990–2025 (Climate Change 16/2026) · دەزگای فیدراڵی ژینگە (Umweltbundesamt)
- ENERGY STAR Certified Computers V9.0 (داتا) · US EPA
- ENERGY STAR Certified Displays (داتا) · US EPA
- ENERGY STAR Certified Enterprise Servers (داتا) · US EPA
- ENERGY STAR Certified Imaging Equipment (داتا، TEC) · US EPA
- Standby, networked standby and off mode (Verordnung (EU) 2023/826) · کۆمیسیۆنی ئەورووپا
- پەڕەی تایبەتمەندیی FRITZ!Box 7530 AX و 7590 AX (توانای کێشراو) · AVM
- TL-SG108 و TL-SG1024D، تایبەتمەندییەکان · TP-Link
- EAP610، تایبەتمەندییەکان (توانای کێشراو لە ڕێگەی PoE) · Omada (TP-Link)
- DiskStation DS224+، تایبەتمەندییەکان (بەکارهێنانی کارەبا) · Synology
09 / ئامرازی تر
هێشتا پرسیارێکتان ماوە؟
- AT-W2 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پشکنینی Windows 10
ئایا ئەم کۆمپیوتەرە هێشتا ئەپدەیتی ئاسایش وەردەگرێت، و تا ئۆکتۆبەری 2027 چی پێویستە بکرێت؟ - AT-W3 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پلاندانانی وای فای
ماڵ، نووسینگە یان هۆڵەکەتان پێویستی بە چەند Access Point یان خاڵی Mesh هەیە؟ - AT-W4 · کۆمپانیا
پشکنینی تەنگانەی IT
دوای وەستانێک، کۆمپانیاکەتان بە چەند خێرایی دەتوانێت دووبارە کار بکاتەوە؟ - AT-W5 · کۆمپانیا
پشکنینی ئیمەیڵ
ئیمەیڵەکانتان دەچنە Spam؟ SPF، DKIM و DMARCی دۆمەینەکەتان بە زمانێکی ڕوون. - AT-W6 · کۆمپانیا
ژمێرەری UPS (USV)
کام UPS (USV) لە کاتی بڕانی کارەبادا سێرڤەر، ڕاوتەر و مەکینەی کاشێر بە ماوەی پێویست بە کارکردوویی دەهێڵێتەوە؟ - AT-W7 · ماڵەوە
پەڕەی ئامادەکاری بۆ میراتی دیجیتاڵ
خزمانتان پێویستە ئاگایان لە کام ئەکاونت، ئامێر و گرێبەست بێت؟
لیستی ئامێرەکانتان ئامادەیە؟ ئەنجامە کۆپیکراوەکەمان بۆ بنێرن. لەو شوێنانەی کە دەهێنێت دەیپێوین و ئامێری کەمخەرج یان یەک سێرڤەر بۆ هەموو شتێک پێشنیار دەکەین، لە ڕۆدەڤیش و هەموو فۆگتلاند.
+49 3744 4399760[email protected]دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch