ئامرازی AT-W47REV. 2026-A
پشکنینی ئاسانیی خوێندنەوە: دەقەکەتان چەند ڕوونە؟
وەک پێوەری ڕێنمایی بۆ دەقێک کە بۆ هەمووانە: Flesch بەپێی Amstad لە 60 بەرەوژوور، فۆرمولەی ڤیەننا لانیزۆر ئاستی 9، LIX خوار 50. فۆرمولەکان بۆ ئەمە درێژیی ڕستە و بڕگەکان دەژمێرن. پشکنینی ئاسانیی خوێندنەوە هەر سێکیان حیساب دەکات، ڕستەی درێژ، وشەی درێژ، کرداری نادیار، شێوازی ناوی و وشەی زیادە دیاری دەکات و کاتی خوێندنەوە دەخەمڵێنێت. پیشانی دەدات دەقەکە لە کوێدا دەگیرێت. ئایا ڕوونە یان نا، خوێنەرانتان بڕیاری لەسەر دەدەن.
- بەخۆڕایی
- بێ تۆمارکردن
- دەقەکە لە براوزەردا دەمێنێتەوە
01 / پشکنین
دەقەکە دابنێن، نمرە و شوێنەکان بخوێننەوە
پشکنین · ئاسانیی خوێندنەوەی دەقی ئەڵمانی
فۆرمولەکانی ئاسانیی خوێندنەوە وشە، بڕگە و درێژیی ڕستە دەژمێرن. ئایا دەقێک ڕوونە یان نا، لە کۆتاییدا خوێنەرانتان بڕیار دەدەن: نمرەکان ئاماژەن بۆ ئەوەی لە کوێدا دەگیرێت، نەک حوکمێک لەسەر دەقەکە.
لە براوزەرەکەتاندا حیساب دەکات. دەقەکە نانێردرێت و پاشەکەوت ناکرێت.
02 / فۆرمولەکان
Flesch، فۆرمولەی ڤیەننا و LIX: چی حیساب دەکەن
هەر سێ فۆرمولەکە لەسەر هەمان تێبینی بنیاتنراون: ڕستەی درێژ و وشەی درێژ دەق قورستر دەکەن. جیاوازییان لەوەدایە کە درێژیی وشە چۆن دەپێون (بە بڕگە یان بە پیت) و لە کۆتاییدا چی دەردەچێت. فۆرمولەکەی Rudolf Flesch هی ساڵی 1948 ە و بۆ ئینگلیزی دروستکراوە؛ Toni Amstad لە 1978 بۆ ئەڵمانی گونجاندی، بە تایبەتی هاوکۆلکەی بڕگەکان. فۆرمولەی ڤیەننا لە بنەڕەتەوە ئەڵمانییە. هەر سێکیان بەکاردەهێنرێن، بۆ نموونە لە هەڵسەنگاندنی دەقی ئەڵمانی بۆ نەخۆشان Betschart و هاوکاران 2017.
| فۆرمولە | حیساب | ئەنجام | پێوەری ڕێنمایی بۆ دەقی هەمووان |
|---|---|---|---|
| Flesch بەپێی Amstad | 180 − درێژیی ڕستە − 58,5 × بڕگە بۆ هەر وشەیەک | زۆربەی جار 0 تا 100، بەرزتر واتە ئاسانتر | لە 60 بەرەوژوور |
| فۆرمولەی ڤیەننا 1 | 0,1935 × MS + 0,1672 × SL + 0,1297 × IW − 0,0327 × ES − 0,875 | پۆلی خوێندنی 4 تا 15 | تا 9 |
| LIX | درێژیی ڕستە + ڕێژەی سەدیی وشەی سەرووی شەش پیت | زۆربەی جار 20 تا 70، نزمتر واتە ئاسانتر | خوار 50 |
درێژیی ڕستە و SL = وشە بۆ هەر ڕستەیەک. MS = ڕێژەی سەدیی وشەی سێ بڕگە و زیاتر، IW = ڕێژەی سەدیی وشەی سەرووی شەش پیت، ES = ڕێژەی سەدیی وشەی یەک بڕگەیی. پێوەری ڕێنماییی خۆمانە، نەک ستاندارد. دوایین نوێکردنەوە 14ی نۆڤەمبەری 2026.
| بەها | ئاسانیی خوێندنەوە |
|---|---|
| 90 تا 100 | زۆر ئاسان، منداڵی یازدە ساڵان تێی دەگات |
| 80 تا 90 | ئاسان |
| 70 تا 80 | تا ڕادەیەک ئاسان |
| 60 تا 70 | مامناوەند، تەمەنی 13 تا 15 ساڵ تێی دەگەن |
| 50 تا 60 | تا ڕادەیەک قورس |
| 30 تا 50 | قورس |
| خوار 30 | زۆر قورس، زیاتر بۆ ئەکادیمییەکان |
| بەها | جۆری دەق |
|---|---|
| خوار 40 | ئەدەبی منداڵان و هەرزەکاران |
| 40 تا 50 | چیرۆک و ڕۆمان |
| 50 تا 60 | کتێبی زانیاری |
| سەرووی 60 | ئەدەبی پسپۆڕی |
چوار فۆرمولەی ڤیەننا
Richard Bamberger و Erich Vanecek لە 1984 چوار وەشانیان بڵاوکردەوە. یەکەمیان هەر چوار تایبەتمەندییەکە بەکاردەهێنێت، دووەمیان وشەی یەک بڕگەیی لادەبات، سێیەم و چوارەم تەنیا بە وشەی چەند بڕگەیی و درێژیی ڕستە حیساب دەکەن. ئەنجامەکە پۆلێکی خوێندنە: 4 واتە زۆر ئاسان، 15 زۆر قورس، و لە 12 بەرەوژوور زیاتر ئاستی قورسییە نەک ساڵی خوێندن. پشکنینەکە هەر چواریان پیشان دەدات و بۆ هێمای ڕەنگ یەکەمیان وەردەگرێت.
| وەشان | MS | SL | IW | ES | نەگۆڕ |
|---|---|---|---|---|---|
| WSTF 1 | 0,1935 | 0,1672 | 0,1297 | -0,0327 | -0,8750 |
| WSTF 2 | 0,2007 | 0,1682 | 0,1373 | – | -2,7790 |
| WSTF 3 | 0,2963 | 0,1905 | – | – | -1,1144 |
| WSTF 4 | 0,2744 | 0,2656 | – | – | -1,6930 |
هاوکۆلکەکان بەپێی Bamberger و Vanecek (1984)، لە دوو سەرچاوەی سەربەخۆدا یەکدەگرنەوە؛ خودی کتێبەکەمان نەبینیوە.
پشکنینەکە چۆن دەژمێرێت
- ڕستە بە خاڵ، نیشانەی سەرسوڕمان یان پرسیار کۆتایی دێت، بەڵام نەک دوای کورتکراوە (z. B., d. h., Nr., Dr., ca.)، دوای ژمارەی ڕیزبەندی («am 3. Oktober»)، لە ڕێکەوت و کاتدا (14.30 Uhr). Usw. و etc. دەتوانن ڕستە کۆتایی پێ بهێنن.
- کورتکراوەکان بەو شێوەیە دەژمێردرێن کە دەخوێندرێنەوە: «z. B.» وەک دوو وشە بە سێ بڕگە.
- ژمارە، ناونیشانی ئینتەرنێت و ئیمەیڵ وەک وشە ناژمێردرێن. کورتکراوەی پیتی گەورە پیت بە پیت دەخوێندرێنەوە (PDF سێ بڕگەیە)، مەگەر وەک یەک وشە بگوترێن (WLAN).
- پشکنینەکە بڕگەکان بەپێی ڕێساکانی نووسین دەژمێرێت: دەنگە لێکدراوەکانی وەک ei، au، eu یەک جار، حاڵەتی وەک Fe-ri-en، Mu-se-um و spe-zi-ell بە جیا، هەروەها لیستێکی وشەی ئینگلیزی وەک Website و Team. لە وشەی بیانیی دەگمەن و ناودا دەکرێت یەک بڕگە هەڵە بێت.
- دێڕە تاکەکانی بێ نیشانەی خاڵبەندی لە کۆتاییدا (سەردێڕ، خاڵی کورت، دوگمە) نایانژمێرێت، تا ئەو هەڵبژاردنە چالاک بێت. ئەگەر بژمێردرێن، درێژیی ڕستە کەمتر دەردەکەوێت.
03 / نموونە
پێش و دوای: هەمان ناوەڕۆک، دوو دەق
ئەنجامەکانی پێوانەکردن تایبەتن بە دەقە ئەڵمانییە ڕەسەنەکان.
پێشتر، بە زمانی فەرمانگەیی:
Zur Gewährleistung einer reibungslosen Inbetriebnahme Ihrer Datensicherung wird seitens unserer Mitarbeiter im Vorfeld eine umfassende Bestandsaufnahme der vorhandenen Infrastruktur durchgeführt. Die Durchführung der Wiederherstellungstests erfolgt grundsätzlich in regelmäßigen Abständen, wobei die Ergebnisse dokumentiert und dem Auftraggeber im Rahmen eines Abschlussberichts zur Verfügung gestellt werden. Bei Feststellung von Abweichungen wird unverzüglich eine Benachrichtigung der zuständigen Person veranlasst.دواتر، بە کردار و ڕستەی کورت:
Bevor wir Ihre Datensicherung einrichten, sehen wir uns Ihre Geräte und Ihr Netzwerk an. Danach prüfen wir regelmäßig, ob sich die Daten zurückholen lassen. Jedes Ergebnis schreiben wir auf. Am Ende bekommen Sie einen Bericht. Fällt uns etwas auf, sagen wir Ihnen sofort Bescheid.| بەها | پێشتر | دواتر |
|---|---|---|
| وشە | 56 | 44 |
| ڕستە | 3 | 5 |
| وشە بۆ هەر ڕستەیەک | 18,7 | 8,8 |
| بڕگە بۆ هەر وشەیەک | 2,66 | 1,84 |
| Flesch بەپێی Amstad | 5,7 | 63,5 |
| فۆرمولەی ڤیەننا 1 | 17,8 | 5,3 |
| LIX | 74,0 | 31,5 |
| ڕستەی نادیار | 3 | 0 |
| وشەی درێژ | 7 | 1 |
وێنەی 1 · Flesch بەپێی Amstad، ئاستەکان بەپێی Flesch (1948). نمرەکان لە پشکنینەکەوە، دوایین نوێکردنەوە 14ی نۆڤەمبەری 2026.
ناوەڕۆکەکە کەم گۆڕاوە و شێوەکە زۆر. «بە مەبەستی دڵنیاکردنەوە لە دەستپێکردنی بێکێشە» بوو بە ڕستەیەک بە «ئێمە» و کردارێک. سێ ڕستە نادیارەکە ئاشکرای ناکەن کێ کارەکە دەکات؛ دواتر لە هەموو ڕستەیەکدا هاتووە. «ئاگادارکردنەوەی کەسی بەرپرس»یش بوو بە «پێتان دەڵێین». بەم شێوەیە فۆرمولەکان لە 6 بۆ 64 خاڵ و لە ئاستی 18 بۆ ئاستی 5 بازدەدەن. گرنگتر ئەوەیە کە کڕیارێک لە یەکەم خوێندنەوەدا لە دەقی دووەم تێدەگات.
04 / نیشانەکان
ڕستەی درێژ، وشەی درێژ، نادیار، شێوازی ناوی، وشەی زیادە
| نیشانە | لە کەیەوە | ئەوەی دەتوانن بیکەن |
|---|---|---|
| ڕستەی درێژ | لە 20 وشە بەرەوژوور، زۆر درێژ لە 30 بەرەوژوور | دابەشکردن، ڕستەی ناوەڕاست بکەنە ڕستەیەکی جیا، کردار بهێننە پێشەوە |
| وشەی درێژ | بەشە وشەیەک لە 14 پیت بەرەوژوور | بە هێڵی پەیوەندی دابەشی بکەن یان بە شێوەیەکی تر بیڵێن: «Daten-Sicherung»، «wie wir sichern» |
| نادیار (Passiv) | «werden» لەگەڵ Partizip لە هەمان ڕستەدا | بڵێن کێ کارەکە دەکات: «Wir schicken die Rechnung» لە جیاتی «Die Rechnung wird verschickt» |
| شێوازی ناوی | لە 3 ناو بەرەوژوور بە -ung، -heit، -keit، -ation، -tät لە یەک ڕستەدا | کردارەکە بگەڕێننەوە: «wenn wir prüfen» لە جیاتی «bei Durchführung der Prüfung» |
| وشەی زیادە | وشەی وەک eigentlich، ziemlich، durchaus، sehr | لایببەن ئەگەر ڕستەکە بەبێ ئەوان هەمان شت بڵێت |
سنوور و لیستی وشەکان پێوەری ڕێنماییی خۆمانن. پشکنینەکە نادیار و شێوازی ناوی لە ڕێگەی نموونەوە دەناسێتەوە، نەک بە شیکردنەوەی ڕێزمانی.
بۆچی ڕستەی درێژ خوێندنەوە هێواش دەکات
ڕستەیەک هەتا خوێنەر زیاتر ناچار بێت شتێکی ئاماژەپێکراو لە مێشکیدا بهێڵێتەوە و هەتا وشە پەیوەندیدارەکان دوورتر لە یەک بن، قورستر دەبێت Gibson 1998. لە ئەڵمانیدا ئەمە Satzklammerە: «Wir werden Ihnen die Unterlagen nach Abschluss der Prüfung durch unsere Buchhaltung zusenden.» تەنیا لە کۆتاییدا دەردەکەوێت چی ڕوودەدات. کردارەکە بهێننە پێشەوە یان بیکەنە دوو ڕستە. لە تاقیکردنەوەیەکدا بە 30 دەقی بۆشاییپڕکردنەوە، تێگەیشتن بە تایبەتی بەهۆی ڕستەی سەرووی نزیکەی 140 پیت دابەزی Mikk 2008؛ ئەوە لە ئەڵمانیدا بە نزیکی 20 وشەیە، بۆیە پشکنینەکە لەوێوە دیاری دەکات. ئەو شریتەی سەرووی دەقە نیشانەکراوەکە هەموو ڕستەیەک وەک ستوونێک پیشان دەدات. ئەگەر وەک شانەیەک بێت کە ددانەکانی وەک یەک بەرزن، دەقەکە یەکنەواخت دەبێت؛ جۆراوجۆری ڕێگەپێدراوە.
وشەی درێژ و وشەی لێکدراو
ئەڵمانی وشەکان بە یەکەوە دەلکێنێت، و ئەمە کاتی خوێندنەوە دەخوات. لە توێژینەوەی جووڵەی چاودا، بۆشایی لە نێوان بەشەکانی وشە لێکدراوە درێژەکاندا یارمەتیی جیاکردنەوەی دا، بەڵام زیانی بە تێگەیشتن گەیاند Inhoff و هاوکاران 2000. بۆیە بە هێڵی پەیوەندی دابەش دەکرێن، نەک بە بۆشایی. ئەو کەسانەی توانای خوێندنەوەیان کەمە، وشەی لێکدراوی دابەشکراویان خێراتر ناسییەوە Pappert و Bock 2019، و لە دیسلێکسیادا وشەی کورتتر تێگەیشتنی باشتر کرد Rello و هاوکاران 2013. لە گرووپی بەراوردی بێ دیسلێکسیادا هیچ کاریگەرییەکی ڕوون دەرنەکەوت: وشەی کورت بە تایبەتی یارمەتی ئەوانە دەدات کە خوێندنەوەیان بۆ قورسە.
نادیار و شێوازی ناوی
ڕستەی نادیار زیاتر بە هەڵە تێی دەگەن، بە تایبەتی کاتێک پرسیارەکە ئەوەیە کێ چی دەکات Ferreira 2003. لە وادە، ئەرک و تێچوودا ئەمە چیتر کێشەیەکی شێواز نییە. پشکنینەکە بەدوای شێوەیەکی «werden» و Partizipێک لە هەمان ڕستەدا دەگەڕێت؛ نادیاری دۆخ بە «sein» («ist geschlossen») بە ئەنقەست نایناسێتەوە، چونکە زۆرجار تەنیا دۆخێکە. لە شێوازی ناویدا وێنەکە کەمتر ڕوونە. ئەوانەی زمانەکە زمانی دایکیانە، خاڵە گرنگەکانیان باشتر لەبیر مایەوە کاتێک کردار لە جیاتی ناوی دروستکراو هاتبوو؛ بۆ ئەوانەی زمانەکە زمانی دایکیان نییە، شێوازی ناوی هەندێک جار باش کاری کرد Spyridakis و Isakson 1998. بۆیە پشکنینەکە تەنیا لە 3 وشەی لەو جۆرە بەرەوژوور لە یەک ڕستەدا دیاری دەکات.
کاتی خوێندنەوە
گەورەساڵان دەقی زانیاری بە بێدەنگی بە نزیکەی 238 وشە لە خولەکێکدا دەخوێننەوە، زۆربەیان لە نێوان 175 و 300دا Brysbaert 2019. ئەو 300 وشەیەی زۆرجار باس دەکرێت بۆ زۆربەی خەڵک زۆرە. ئەڵمانی بۆ هەمان ناوەڕۆک نزیکەی هەمان ژمارە وشەی ئینگلیزی پێویستە، بۆیە پشکنینەکە بە هەمان نمرەکان حیساب دەکات. بۆ دەقێک کە وشەی درێژی زۆرە، لای خوارەوەی مەوداکە گونجاوترە.
05 / سنوورەکان
ئەوەی فۆرمولەکانی ئاسانیی خوێندنەوە ناپێون
بۆ یەکەم سەیرکردن فۆرمولەکان باشن: بە خێرایی حیساب دەکرێن و ڕوونن. بەڵام سنووری ڕوونیان هەیە، و پێش ئەوەی دەقێک بەپێی ئەوان بگۆڕن، باشە ئەم سنوورانە بزانن.
- درێژی دەپێون، نەک ئاشنایی. 68 بڕۆشووری ئەڵمانی بۆ نەخۆشان بە تێکڕا نمرەی 31,6ی Flesch یان هێنا، هەرچەندە وشەکانیان لە 69 لە سەددا بۆ کەسی ناپسپۆڕ ڕوون بوو Wiesner و هاوکاران 2020. «Rechnung» (پسوولە) درێژە و هەموو کەس دەیناسێت، «Skonto» (داشکاندن بۆ پارەدانی زوو) کورتە و بۆ هەموو کەس ڕوون نییە.
- وەک ڕێنمایی نووسین بەکەڵک نایەن. ئەو دەقانەی بۆ فۆرمولەیەک سادە کرابوونەوە، بەوە ئاسانتر نەبوون Davison و Kantor 1982، و فۆرمولەیەک وەک پێوەر لە کاتی پێداچوونەوەدا یارمەتیی نەدا Duffy و Kabance 1982. ئەوەی وشەی پەیوەندی لادەبات بۆ ئەوەی ڕستەکان کورت بکاتەوە، پەیوەندیی نێوان بیرۆکەکان قورستر دەکات.
- نە خوێنەر دەبینن و نە دیزاین. زانیاریی پێشوو، سەردێڕی لاوەکی، لیست و قەبارەی فۆنت لە هیچ فۆرمولەیەکدا نین Redish 2000. تاقیکردنەوەیەک لەگەڵ دوو سێ خوێنەر لە گرووپی ئامانج زیاتر دەڵێت.
- زۆرجار یەک ناگرنەوە. لەسەر هەمان دەق، فۆرمولە باوەکان تا پێنج پۆلی خوێندن لە یەکەوە دوور بوون، و یەک فۆرمولە بەپێی بەشی دەق و سۆفتوێر تا شەش ئاستی خوێندن گۆڕانی بەسەردا هات Wang و هاوکاران 2013. بۆیە پشکنینەکە هەموو نمرەکان لەگەڵ ڕێگای حیسابکردن پیشان دەدات و بۆ دەقی کەمتر لە 100 وشە ئاگادار دەکاتەوە.
- مۆدێلی باشتر هەن. ڕێگا نوێیەکانی پرۆسێسکردنی زمان تێگەیشتن و خێرایی خوێندنەوە زۆر باشتر لە فۆرمولە کلاسیکییەکان پێشبینی دەکەن Crossley و هاوکاران 2019، کە زیاتر تایبەتمەندیی ڕووکەشی دەژمێرن Benjamin 2012. بەڵام پێویستیان بە لیستی وشە و توانای حیسابکردن هەیە کە ئامرازێکی لە براوزەردا کاردەکات پێی بەردەست نییە.
06 / زمانی سادە
زمانی سادە (Einfache Sprache) و زمانی ئاسان (Leichte Sprache)
لە ئەڵمانیا نزیکەی 6,2 ملیۆن گەورەساڵ لە تەمەنی 18 تا 64 ساڵ لانیزۆر لە ئاستی ڕستەی تاکدا دەخوێننەوە و دەنووسن، کە زیاتر لە 12 لە سەددە Grotlüschen و Buddeberg 2020. جگە لەوانە هەموو ئەوانەی ئەڵمانی وەک زمانی دووەم قسە دەکەن یان لە ڕێگادا لەسەر مۆبایل دەخوێننەوە. بۆ ئەوان دوو ڕێگا هەیە کە زۆرجار تێکەڵ دەکرێن.
| زمانی سادە (Einfache Sprache) | زمانی ئاسان (Leichte Sprache) | |
|---|---|---|
| بۆ کێ | هەموو ئەوانەی دەیانەوێت بە خێرایی تێبگەن، هەروەها ئەوانەی کەم ڕاهاتوون لەسەر خوێندنەوە؛ بە ڕاشکاوی نەک بۆ خوێنەرانی خاوەن کەمئەندامیی زهنی | ئەو کەسانەی کێشەی فێربوونیان هەیە و هەموو ئەوانەی پێویستیان بە دەقی زۆر سادەیە |
| ڕێسانامە | DIN 8581-1:2024-05، لەسەر بنەمای DIN ISO 24495-1 | DIN SPEC 33429:2025-03، بەخۆڕایی |
| جۆر | ستاندارد | DIN SPEC: پێشنیارەکانی کۆنسۆرتیۆمێک، نەک ستاندارد |
| تایبەتمەندیی سەرەکی | ڕستەی کورت، وشەی ناسراو، کرداری دیار، ڕێکخستنی ڕوون | ڕستەی زۆر کورت، یەک بیرۆکە بۆ هەر ڕستەیەک، وشەی دابەشکراو، دیزاینی تایبەت |
| پێویست | بۆ کار و کاسبییەکان ئەرکێکی گشتی نییە | دامەزراوە گشتییەکان: ڕوونکردنەوە لە پەڕەی سەرەکیدا (BITV 2.0, § 4) |
بۆ ماڵپەڕی کار و کاسبییەک، زمانی سادە نزیکەی هەمیشە پێوەری دروستە. فۆرمولەکان لەمەدا وەک کۆنترۆڵ یارمەتی دەدەن. لەو زانیارییە ئازادانەی دەربارەی ستانداردەکە هەن، هیچ ژمارەیەکی ئامانجمان بۆیان نەدۆزیەوە، و پشکنینەکە جێگەی پشکنینێک بەپێی DIN 8581-1 ناگرێتەوە. زمانی ئاسان جۆرێکی تایبەتی دەقە؛ ئایا دەقێک بە زمانی ئاسان سەرکەوتوو دەبێت، تەنیا تاقیکردنەوەیەک لەگەڵ خەڵکی گرووپی ئامانج پیشانی دەدات.
ئەی یاسای بەهێزکردنی دەستڕاگەیشتن (BFSG)؟ پشت بە WCAG 2.1 لە ئاستەکانی A و AA دەبەستێت. ئەو پێوەرەی ئاستی خوێندنەوە، کە بەپێی ئەو دەقی قورس پێویستی بە وەشانێکی سادەترە، سەر بە ئاستی AAA یە (WCAG 3.1.5). لەگەڵ ئەوەشدا وەک ئاراستە بەکەڵکە: سنوورەکەی لەوێ ئاستی دوای نزیکەی نۆ ساڵ خوێندنە، بۆیە پێوەری ڕێنماییی ئێمە لە فۆرمولەی ڤیەننادا ئاستی 9ە. ئایا ماڵپەڕەکەتان دەکەوێتە ژێر یاساکە و ئەو کاتە چی بکرێت، پشکنینی BFSG پیشانی دەدات.
07 / Google و AI
ئاسانیی خوێندنەوە، Google و وەڵامەکانی AI
نمرەی ئاسانیی خوێندنەوە هۆکارێکی ڕیزبەندی نییە کە Google ناوی بهێنێت. لە ڕێنماییەکەی دەربارەی ناوەڕۆکی بەسوود هیچ فۆرمولەیەک نییە؛ Google تەنانەت ئامۆژگاری دەکات کە بۆ ژمارەیەکی دیاریکراوی وشە نەنووسن، و داوای ناوەڕۆکێک دەکات کە پێش هەموو شتێک بۆ مرۆڤ دروستکرابێت (Google Search Central). کەواتە دەقێکی ڕوون فێڵێک نییە بۆ گەڕان. یارمەتی سەردانکەران دەدات تێبگەن ئێوە چی پێشکەش دەکەن.
ئایا یاریدەدەرەکانی AI دەقی ئاسانتریان بۆ خوێندنەوە پێ باشترە یان نا، هیچ ژمارەیەکی متمانەپێکراو نازانین. ئامێرەکان چۆن پەڕەیەک دەخوێننەوە، لە دەرکەوتن لە AI هاتووە. بۆچی پەڕەیەک هەر نادۆزرێتەوە، ڕێنمایی ماڵپەڕەکە لە Google نادۆزرێتەوە ڕوونی دەکاتەوە. پشکنینەکە تەنیا وەڵامی پرسیاری دەقەکە دەداتەوە؛ هەڵسەنگاندنی گشتیی ماڵپەڕەکەتان لە ڕووی تەکنیک، ناوەڕۆک و دەرکەوتنەوە SpotLens دەیدات. ئامرازی تر بۆ پرسیارە جیاکانی دۆزرانەوە لە پوختەی SEO و دەرکەوتندا هەن.
08 / ڕێگای کارکردن
دەقێک چۆن ئاسانتر بکەن
- خوێنەر دیاری بکەن. کێ پەڕەکە دەخوێنێتەوە، بە چ زانیارییەکی پێشوو، لەسەر مۆبایل یان لەسەر مێز؟ بۆ پسپۆڕان دەکرێت لەوەی بۆ کڕیارانی تایبەتە قورستر بێت.
- پشکنینەکە بەکاربهێنن. بەشێکی تەواو دابنێن، لانیکەم 100 وشە، و سەرەتا سەیری شوێنە نیشانەکراوەکان بکەن، نەک ژمارەکە.
- ڕستە زۆر درێژەکان دابەش بکەن. سەرەتا ڕستە سوورەکان. کردار بهێننە پێشەوە، ڕستەی ناوەڕاست بکەنە ڕستەیەکی جیا.
- بڵێن کێ کارەکە دەکات. ڕستەی نادیار بکەنە ڕستەی دیار بە «wir» و «Sie»، ناوی کۆتایی بە -ung بگەڕێننەوە بۆ کردار.
- وشەی درێژ دابەش بکەن یان بیگۆڕن. هێڵی پەیوەندی لە وشەی لێکدراودا، وشەی ناسراو لە جیاتی زاراوەی پسپۆڕی، لە هەر شوێنێک بکرێت.
- لەگەڵ خوێنەری ڕاستەقینە تاقی بکەنەوە. بدەن بە دوو سێ کڕیار بیخوێننەوە و لێیان بپرسن دواتر چی دەکەن. ئەمە لە هەموو فۆرمولەیەک باشترە.
چۆن دەق و پەڕەی ماڵپەڕ بۆ کار و کاسبییەکانی ناوچەکە دادەڕێژین، لە دیزاینی ماڵپەڕ و لە SEO لە ڕۆدەڤیش هاتووە.
09 / توێژینەوە
توێژینەوەکان چی دەڵێن
17 توێژینەوەی پشکنراو بنەمای سنوور و ئاماژەکانی ناو پشکنینەکەن. لیستی تەواو لەگەڵ تێبینیی پشکنین لە خوارەوەیە؛ لێرەدا گرنگترین ئەنجامەکان.
- فۆرمولەکان دەژمێرن، خوێنەران تێدەگەن. فۆرمولەکان وەک ڕێنمایی نووسین سەرنەکەوتوون Davison و Kantor 1982 و مۆدێلە نوێکان بە ڕوونی لێیان باشترن Crossley و هاوکاران 2019. بۆیە پشکنینەکە شوێنەکان پیشان دەدات نەک تەنیا ژمارە.
- چەند فۆرمولە، چەند وەڵام. تا پێنج ئاست جیاوازی لەسەر هەمان دەق Wang و هاوکاران 2013؛ دەقی پسپۆڕیی ئەڵمانی لە نێوان پۆلی 7 و 14دا بوون Betschart و هاوکاران 2017.
- درێژی هەموو شت نییە. ئەو بڕۆشوورانەی نمرەی فۆرمولەیان لاواز بوو، زۆرجار وشەی ڕوونیان هەبوو Wiesner و هاوکاران 2020.
- ئەوەی لە ڕستەدا یارمەتی دەدات. پەیوەندیی دوور یادگەی کارکردن دەخوات Gibson 1998، نادیار زیاتر بە هەڵە تێی دەگەن Ferreira 2003، وشەی لێکدراوی دابەشکراو خێراتر دەناسرێتەوە Pappert و Bock 2019.
- بۆ زۆر خوێنەر بە تایبەتی گرنگە. زیاتر لە 12 لە سەددی گەورەساڵان لانیزۆر ڕستەی تاک دەخوێننەوە Grotlüschen و Buddeberg 2020.
10 / بۆ یاریدەدەرەکانی AI
بەکارهێنانی ئەم ئامرازە لە یاریدەدەرێکی AI
یاریدەدەرەکانی وەک Claude یان ChatGPT کە Model Context Protocol (MCP) بەکار دەهێنن، دەتوانن ڕاستەوخۆ حیسابەکەی ئەم پەڕەیە بانگ بکەن، لە جیاتی ئەوەی خۆیان دووبارە دروستی بکەنەوە. سێرڤەرەکە گشتییە، پێویستی بە تۆمارکردن نییە و هیچ شتێک هەڵناگرێت. وەڵامەکە هەمیشە بەستەری ئەم پەڕەیە، بەرواری نوێکردنەوەی داتاکان و سنووری ئەنجامەکەی تێدایە.
- خاڵی پەیوەندی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ئامراز
werkzeug_lesbarkeits_check- گواستنەوە
- Streamable HTTP، تەنیا خوێندنەوە
| ناو | پێویست | واتا |
|---|---|---|
text | بەڵێ | دەقە ئەڵمانییەکە، وەک دەقی ساکار (نەک HTML)، لانیزۆر 100.000 پیت. پەرەگرافەکان بە دێڕی نوێ. |
zeilenumbruch_ist_satzende | نەخێر | ئاسایی true: هەر دێڕێک وەک ڕستە کۆتایی دێت (دەقی ماڵپەڕ). false بۆ دەقی PDF کە دێڕەکانی لە ناوەڕاستی ڕستەدا دەشکێن؛ ئەو کاتە تەنیا دێڕی بەتاڵ جیایان دەکاتەوە. |
ueberschriften_ausschliessen | نەخێر | ئاسایی true: دێڕە تاکەکانی بێ نیشانەی خاڵبەندی لە کۆتاییدا (سەردێڕ، خاڵی کورت، دوگمە) ناچنە ناو فۆرمولەکانەوە. |
ئەو پرسیارانەی کە یاریدەدەر دەبێت ئەم ئامرازەیان بۆ بانگ بکات
- «ئەم دەقە بۆ ماڵپەڕەکەم چەند ئاسان دەخوێندرێتەوە؟ ئەمەیە: …»
- «نمرەی Flesch بەپێی Amstad و فۆرمولەی ڤیەننای ئەم پەرەگرافە چەندە؟»
- «کام ڕستەکانی نامەکەم زۆر درێژن، و کرداری نادیار لە کوێدایە؟»
- «خوێندنەوەی ئەم دەقە چەندی پێ دەچێت، و ئایا بۆ خەڵکی گشتی بەس ڕوونە؟»
بەستنەوەکە چۆن کار دەکات و MCP لە کۆمپانیاکەی خۆتاندا چی دەتوانێت بکات، لە پەڕەی بەستنەوەی MCP نووسراوە.
11 / پرسیارە باوەکان
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئاسانیی خوێندنەوە
بۆ دەقێکی ئەڵمانی، نمرەی Flesch چەند باشە؟
بەپێی Flesch بەپێی Amstad، 60 تا 70 مامناوەندە و تەمەنی 13 تا 15 ساڵ تێی دەگەن؛ لە 80 بەرەوژوور دەقەکە ئاسانە، لە خوار 30 زۆر قورسە. بۆ ماڵپەڕێک کە دەبێت هەمووان تێی بگەن، لانیکەم 60 پێشنیار دەکەین. نموونەکەمان بە زمانی فەرمانگەیی 6 دەهێنێت، هەمان ناوەڕۆک بە ڕستەی کورت 64. دەقی پسپۆڕی زۆرجار لە نێوان 30 و 50دایە، و ئەوە بۆ پسپۆڕان ئاساییە.
فۆرمولەی ڤیەننا (Wiener Sachtextformel) چییە؟
فۆرمولەیەکی ئاسانیی خوێندنەوەیە بۆ دەقی زانیاریی ئەڵمانی، لە Richard Bamberger و Erich Vanecek (1984). لە ڕێژەی وشەی درێژ و وشەی چەند بڕگەیی و درێژیی ڕستە، پۆلێکی خوێندن لە نێوان 4 (زۆر ئاسان) و 15 (زۆر قورس) دەژمێرێت؛ لە 12 بەرەوژوور زیاتر وەک ئاستی قورسی لێی دەڕوانرێت. چوار وەشانی هەیە؛ یەکەمیان هەر چوار تایبەتمەندییەکە بەکاردەهێنێت. بۆ دەقێک کە ئاراستەی هەمووان کراوە، لانیزۆر ئاستی 9 پێشنیار دەکەین.
نمرەی LIX چی دەڵێت؟
پێوەری ئاسانیی خوێندنەوەی LIX، لە Carl-Hugo Björnsson، تێکڕای درێژیی ڕستە و ڕێژەی سەدیی ئەو وشانەی لە شەش پیت زیاترن کۆ دەکاتەوە. بۆ دەقی ئەڵمانی: لە خوار 40 وەک ئەدەبی منداڵان و هەرزەکاران، 40 تا 50 وەک چیرۆک و ڕۆمان، 50 تا 60 وەک کتێبی زانیاری، سەرووی 60 وەک ئەدەبی پسپۆڕی. بۆ دەقی ماڵپەڕ کە بۆ هەمووانە، خوار 50 پێشنیار دەکەین.
ڕستەیەک لانیزۆر چەند وشەی هەبێت؟
سنوورێکی جێگیر نییە. پشکنینەکە ڕستەی 20 وشە و زیاتر وەک درێژ و 30 و زیاتر وەک زۆر درێژ دیاری دەکات. لە تاقیکردنەوەیەک لەگەڵ قوتابیان، تێگەیشتن بە تایبەتی لە ڕستەی سەرووی نزیکەی 140 پیت دابەزی، کە لە ئەڵمانیدا بە نزیکی 20 وشەیە. بەڵام دەقێک کە هەموو ڕستەکانی وەک یەک کورت بن، خوێندنەوەی خۆش نییە؛ تێکەڵاوی گرنگە.
ئایا نمرەیەکی باشی ئاسانیی خوێندنەوە ڕیزبەندیی Google باشتر دەکات؟
ئەمە سەلمێنراو نییە. Google لە ڕێنماییەکەی دەربارەی ناوەڕۆکی بەسوود هیچ فۆرمولەیەکی ئاسانیی خوێندنەوە ناو نابات و ئامۆژگاری دەکات کە بۆ ژمارەیەکی دیاریکراوی وشە نەنووسن. ئەوەی داوا دەکرێت ناوەڕۆکێکە کە بۆ مرۆڤ نووسرابێت. کەواتە دەقێکی ڕوون پێش هەموو شتێک یارمەتی خوێنەران دەدات؛ ئەوەی پەڕەیەک بدۆزرێتەوە یان نا، پەیوەستە بە زۆر شتی ترەوە کە SpotLens بە گشتی دەیانپشکنێت.
جیاوازیی نێوان زمانی سادە (Einfache Sprache) و زمانی ئاسان (Leichte Sprache) چییە؟
زمانی سادە بۆ هەموو ئەوانەیە کە دەیانەوێت بە خێرایی لە دەقێک تێبگەن، هەروەها بۆ ئەوانەی کەم ڕاهاتوون لەسەر خوێندنەوە. بۆ ئەڵمانی، ستانداردی DIN 8581-1 (وەشانی مایۆ 2024) ڕێکی دەخات، کە بە ڕاشکاوی بۆ خوێنەرانی خاوەن کەمئەندامیی زهنی نییە. زمانی ئاسان ڕێک بۆ ئەم خوێنەرانەیە و ڕێسای تایبەتی خۆی هەیە، وەک ڕستەی زۆر کورت و وشەی دابەشکراو؛ پێشنیارەکانی لە DIN SPEC 33429ی بەخۆڕاییدا (مارسی 2025) هاتوون.
ئایا بەهۆی یاسای BFSG ماڵپەڕەکەم دەبێت بە زمانی سادە بێت؟
بەپێی زانیارییەکانی ئێمە تا 14ی نۆڤەمبەری 2026، نەخێر. یاسای بەهێزکردنی دەستڕاگەیشتن (Barrierefreiheitsstärkungsgesetz) پشت بە WCAG 2.1 لە ئاستەکانی A و AA دەبەستێت؛ پێوەری ئاستی خوێندنەوە (3.1.5) سەر بە ئاستی AAA یە. ڕوونکردنەوە بە زمانی ئاسان، BITV 2.0 لە دامەزراوە گشتییەکان داوا دەکات. ئایا ماڵپەڕەکەتان بە گشتی دەکەوێتە ژێر BFSG یان نا، پشکنینی BFSGی ئێمە ڕوونی دەکاتەوە.
پشکنینی ئاسانیی خوێندنەوە لە کوێدا دەوەستێت؟
ڕستە، وشە و بڕگەکان دەژمێرێت و بەدوای نموونەی کرداری نادیار، شێوازی ناوی و وشەی زیادەدا دەگەڕێت. ئایا وشەکان بۆ کڕیارەکانتان ئاشنان، ئایا ڕێکخستنی دەقەکە دەگرێت و ئایا پەڕەکە شتی دروست دەڵێت، ئەمانە نابینێت. ئەمە لەگەڵ ئێوە ڕوون دەکەینەوە: دەقی ماڵپەڕ بۆ کار و کاسبییەکان لە ڕۆدەڤیش و فۆگتلاند دەنووسین و لەگەڵ خوێنەرانی گرووپی ئامانجی ئێوە تاقییان دەکەینەوە.
12 / توێژینەوە و سەرچاوەکان
ئامرازەکە پشت بە چی دەبەستێت
بەها و تێبینییەکانی سەرەوە پشت بەم 17 توێژینەوە زانستییە دەبەستن. هەریەکەیان لە ڕێگەی DOIـەکەی یان پەڕەی بڵاوکەرەوەکەوە پشکنراوە (دوایین جار لە 14ی نۆڤەمبەری 2026): بوونی هەیە، نەکشێنراوەتەوە، و دەرئەنجامەکەی ئەمڕۆش بۆ ئەم پرسیارە ڕاستە.
Davison, A.; Kantor, R. N. (1982): On the Failure of Readability Formulas to Define Readable Texts: A Case Study from Adaptations. Reading Research Quarterly 17 (2), 187–209
ئەنجام نووسەران لەسەر ئەو دەقانەی بۆ خوێنەری لاوازتر سادە کرابوونەوە پیشان دەدەن کە فۆرمولەکان وەک ڕێنمایی نووسین گومڕا دەکەن. ئەوەی بە ڕاستی دەق ئاسان دەکات، دەبێت سەرەتا بە تاقیکردنەوە لەگەڵ خوێنەران ڕوون بکرێتەوە.
لە ئامرازەکەدا ئامرازەکە پیشان دەدات دەق لە کوێدا دەگیرێت، و بە ڕاشکاوی ئامۆژگاری دەکات کە دەقێک بۆ ژمارەیەکی ئامانج دووبارە نەنووسنەوە.
doi.org/10.2307/747483 · گۆڤاری زانستی
Duffy, T. M.; Kabance, P. (1982): Testing a readable writing approach to text revision. Journal of Educational Psychology 74 (5), 733–748
ئەنجام لە تاقیکردنەوەدا لەگەڵ دەقی پێداچووەوە، فۆرمولەیەکی ئاسانیی خوێندنەوە وەک پێوەر لە کاتی نووسیندا بەکەڵک نەهات، تەنانەت ئەو کاتەش کە نووسەران بە ئەنقەست بۆ فۆرمولەکە نەیاندەنووسی.
لە ئامرازەکەدا بۆیە پشکنینەکە شوێنەکانی ناو دەق دیاری دەکات نەک تەنیا ژمارەیەک دەربکات؛ گۆڕانکاری لە ڕستەکەدا دەکرێت، نەک لە نمرەکەدا.
doi.org/10.1037/0022-0663.74.5.733 · گۆڤاری زانستی
Redish, J. (2000): Readability formulas have even more limitations than Klare discusses. ACM Journal of Computer Documentation 24 (3), 132–137
ئەنجام پێداچوونەوەی سەرچاوەکان: فۆرمولەکان لە کتێبی قوتابخانەی منداڵانەوە هاتوون، جیاوازیی نێوان خوێنەران و هەروەها ناوەڕۆک، دیزاین و ئامرازی ئاڕاستەکردن نابینن و تەنیا ئەوە دەژمێرن کە بە ئاسانی دەژمێردرێت. تاقیکردنەوەیەک لەگەڵ خوێنەری ڕاستەقینە زیاتر دەڵێت.
لە ئامرازەکەدا بنەمای ئەو بەشەیە کە باسی سنوورەکان دەکات و ئەو ئامۆژگارییەی کە پەڕە گرنگەکان لەگەڵ دوو سێ کڕیار بخوێننەوە.
doi.org/10.1145/344599.344637 · گۆڤاری زانستی
Benjamin, R. G. (2012): Reconstructing Readability: Recent Developments and Recommendations in the Analysis of Text Difficulty. Educational Psychology Review 24 (1), 63–88
ئەنجام پوختەی دوو دەیە توێژینەوە: فۆرمولە کلاسیکییەکان لە مێژە ڕەخنەیان لێ دەگیرێت، بە تایبەتی چونکە تایبەتمەندیی ڕووکەشی لە جیاتی پرۆسەی تێگەیشتن وەردەگرن و بۆ دروستکردنی دەق بەکاردەهێنرێن.
لە ئامرازەکەدا ڕوونی دەکاتەوە بۆچی پشکنینەکە درێژیی وشە و ڕستە دەپێوێت، بەڵام هیچ دەربارەی پەیوەندی، زانیاریی پێشوو و لۆژیکی دەقێک ناڵێت.
doi.org/10.1007/s10648-011-9181-8 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Crossley, S. A.; Skalicky, S.; Dascalu, M. (2019): Moving beyond classic readability formulas: new methods and new models. Journal of Research in Reading 42 (3–4), 541–561
ئەنجام بە هەڵسەنگاندنی زۆر خوێنەر دەربارەی تێگەیشتن و خێرایی خوێندنەوە، نووسەران مۆدێلیان لە تایبەتمەندیی زمانییەوە دروستکرد. ئەم مۆدێلانە تێگەیشتن و خێرایی خوێندنەوەیان زۆر باشتر لە فۆرمولە کلاسیکییەکانی وەک Flesch-Kincaid پێشبینی کرد.
لە ئامرازەکەدا هەڵسەنگاندنێکی ڕاستگۆیانە لە ئامرازەکەدا: فۆرمولە کلاسیکییەکان ڕوون و خێران، بەڵام وردترین پێوەر نین.
doi.org/10.1111/1467-9817.12283 · گۆڤاری زانستی
Wang, L.-W.; Miller, M. J.; Schmitt, M. R.; و هاوکاران (2013): Assessing readability formula differences with written health information materials: Application, results, and recommendations. Research in Social and Administrative Pharmacy 9 (5), 503–516
ئەنجام کاتێک لەسەر هەمان دەق بەکارهێنران، فۆرمولە باوەکان تا پێنج پۆلی خوێندن لە یەکەوە دوور بوون. بەپێی بەشی دەق، فۆرماتکردن و سۆفتوێر، یەک فۆرمولە تا شەش ئاست گۆڕانی بەسەردا هات.
لە ئامرازەکەدا بۆیە پشکنینەکە هەموو فۆرمولەکان لە تەنیشت یەک لەگەڵ ڕێگای حیسابکردن پیشان دەدات، ڕێساکانی ژماردن ئاشکرا دەکات و بۆ دەقی کورت ئاگادار دەکاتەوە.
doi.org/10.1016/j.sapharm.2012.05.009 · گۆڤاری زانستی
Betschart, P.; Zumstein, V.; Hasan Ali, O.; و هاوکاران (2017): Readability Assessment of Patient Education Material Published by German-Speaking Associations of Urology. Urologia Internationalis 100 (1), 79–84
ئەنجام دەقی ئەڵمانیی بۆ نەخۆشان لە چوار کۆمەڵەی پزیشکیی پسپۆڕییەوە بە تاقیکردنەوەی Amstad، G-SMOG، فۆرمولەی ڤیەننا و LIX هەڵسەنگێنران. فۆرمولەکانی ئاست پۆلی 7 تا 14یان دەرخست، بە جیاوازیی ڕوون لە نێوان بڵاوکەرەوەکاندا.
لە ئامرازەکەدا پیشان دەدات کە ڕێک ئەم فۆرمولە ئەڵمانییانە لە توێژینەوەدا بەکاردەهێنرێن، و دەقی پسپۆڕی زۆرجار زۆر لە سەرووی ئامانجەوەن.
doi.org/10.1159/000480095 · گۆڤاری زانستی
Wiesner, M.; Zowalla, R.; Pobiruchin, M. (2020): The Difficulty of German Information Booklets on Psoriasis and Psoriatic Arthritis: Automated Readability and Vocabulary Analysis. JMIR Dermatology 3 (1), e16095
ئەنجام 68 بڕۆشووری ئەڵمانی بە تێکڕا نمرەی 31,6ی Flesch و نمرەی 11,8 لە چوارەم فۆرمولەی ڤیەننادا یان هێنا. لە هەمان کاتدا وشەکانیان لە 69 لە سەددا بۆ کەسی ناپسپۆڕ ڕوون بوو.
لە ئامرازەکەدا لە دەقەکەدا دەیسەلمێنێت کە فۆرمولەکان تەنیا درێژی دەپێون: دەقێک دەکرێت وشەی ناسراوی هەبێت و لەگەڵ ئەوەشدا نمرەی خراپ بهێنێت.
doi.org/10.2196/16095 · گۆڤاری زانستی
Brysbaert, M. (2019): How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language 109, 104047
ئەنجام مێتا-شیکارییەک لە 190 توێژینەوە: گەورەساڵان دەقی زانیاری بە بێدەنگی بە نزیکەی 238 وشە لە خولەکێکدا دەخوێننەوە، زۆربەیان لە نێوان 175 و 300دا. زمانەکانی تر دەکرێت لە ڕێگەی ژمارەی ئەو وشانەوە بخەمڵێنرێن کە بۆ هەمان ناوەڕۆک پێویستیانە؛ ئەڵمانی لەم ڕووەوە نزیکە لە ئینگلیزییەوە.
لە ئامرازەکەدا کاتی خوێندنەوە بە 238 وشە لە خولەکێکدا حیساب دەکات و مەودای 175 تا 300 ناو دەبات.
doi.org/10.1016/j.jml.2019.104047 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Mikk, J. (2008): Sentence length for revealing the cognitive load reversal effect in text comprehension. Educational Studies 34 (2), 119–127
ئەنجام لە 30 تاقیکردنەوەی بۆشاییپڕکردنەوە لەگەڵ تەمەنی 17 تا 18 ساڵ، تێگەیشتن بە زیادبوونی ڕێژەی ئەو ڕستانەی لە سنوورێک تێپەڕ دەبوون دابەزی، کە لە نزیکەی 140 پیتدا ڕوونترین کاریگەریی هەبوو. ڕستەی 130 تا 150 پیت باشترین بوون.
لە ئامرازەکەدا پشتیوانی لە دیاریکردنی ڕستەی درێژ لە 20 وشە بەرەوژوور دەکات؛ 140 پیت لە ئەڵمانیدا بە نزیکی 20 وشەیە.
doi.org/10.1080/03055690701811164 · گۆڤاری زانستی
Gibson, E. (1998): Linguistic complexity: locality of syntactic dependencies. Cognition 68 (1), 1–76
ئەنجام هەتا خوێنەر زیاتر ناچار بێت بەشێکی ئاماژەپێکراوی ڕستە لە یادگەدا بهێڵێتەوە و هەتا وشە پەیوەندیدارەکان دوورتر لە یەک بن، ڕستەکە قورستر دەبێت. ڕستەکان ئاسانترن کاتێک بەشە قورسەکان لە کۆتاییدا بن.
لە ئامرازەکەدا بنەمای ئامۆژگاری دەربارەی Satzklammerی ئەڵمانی: کردار زوو، ڕستەی ناوەڕاستی درێژ بۆ کۆتایی یان بۆ ڕستەیەکی جیا.
doi.org/10.1016/S0010-0277(98)00034-1 · گۆڤاری زانستی
Ferreira, F. (2003): The misinterpretation of noncanonical sentences. Cognitive Psychology 47 (2), 164–203
ئەنجام ڕستەی نادیار زۆرجار و بە شێوەیەکی ڕێکوپێک بە هەڵە تێی گەیشتن، واتە کێ چی دەکات، بە تایبەتی کاتێک ناوەڕۆکەکە باوەڕپێنەکراو بوو. خوێنەران زۆرجار ڕستەکان تەنیا ئەوەندە ورد پرۆسێس دەکەن کە لەو کاتەدا پێویست دیارە.
لە ئامرازەکەدا هۆی دیاریکردنی نادیار ڕوون دەکاتەوە: ئەوەی کارەکە دەکات دەبێت لە ڕستەکەدا بێت، بە تایبەتی لە ئەرک و وادەکاندا.
doi.org/10.1016/S0010-0285(03)00005-7 · گۆڤاری زانستی
Spyridakis, J. H.; Isakson, C. S. (1998): Nominalizations vs. Denominalizations: Do They Influence What Readers Recall?. Journal of Technical Writing and Communication 28 (2), 163–188
ئەنجام دەقی تەکنیکی بە کردار لە جیاتی ناوی دروستکراو یارمەتیی ئەوانەی دا کە زمانەکە زمانی دایکیانە خاڵە گرنگەکان لەبیر بهێڵنەوە. بەڵام بۆ ئەوانەی زمانەکە زمانی دایکیان نییە، شێوازی ناوی هەندێک جار باش کاری کرد.
لە ئامرازەکەدا بۆیە پشکنینەکە شێوازی ناوی تەنیا لە سێ ناوی دروستکراو بەرەوژوور لە یەک ڕستەدا دیاری دەکات و بە پرسیارێکی پەیوەست بە خوێنەران ناوی دەبات.
doi.org/10.2190/01HD-MHU1-QNX9-R3YE · گۆڤاری زانستی
Inhoff, A. W.; Radach, R.; Heller, D. (2000): Complex Compounds in German: Interword Spaces Facilitate Segmentation but Hinder Assignment of Meaning. Journal of Memory and Language 42 (1), 23–50
ئەنجام بۆشایی لە نێوان بەشەکانی وشە لێکدراوە سێ بەشییە ئەڵمانییەکاندا، کاتی ناوهێنان و ماوەی سەیرکردنی لە سەرەتای خوێندنەوەدا کەم کردەوە، بەڵام دواتر ڕێگری لە تێگەیشتنی واتا کرد.
لە ئامرازەکەدا ڕوونی دەکاتەوە بۆچی وشە لێکدراوە درێژەکان خوێندنەوە هێواش دەکەن و بۆچی بە هێڵی پەیوەندی دابەش دەکرێن، نەک بە بۆشایی لێک بپچڕێنرێن.
doi.org/10.1006/jmla.1999.2666 · گۆڤاری زانستی
Pappert, S.; Bock, B. M. (2019): Easy-to-read German put to the test: Do adults with intellectual disability or functional illiteracy benefit from compound segmentation?. Reading and Writing 33 (5), 1105–1131
ئەنجام گەورەساڵانی خاوەن کەمئەندامیی زهنی یان توانای خوێندنەوەی کەم، وشەی لێکدراوی دابەشکراویان خێراتر لە دابەشنەکراو ناسییەوە، جا واتاکەی ڕوون بووبێت یان نا. ڕێسای زمانی ئاسان بۆ دابەشکردنی وشەی لێکدراو لە تاقیکردنەوەکەدا سەلمێنرا.
لە ئامرازەکەدا بنەمای ئاماژەکەیە دەربارەی وشەی درێژ و بەشی زمانی ئاسان (خاڵی ناوەڕاست، هێڵی پەیوەندی).
doi.org/10.1007/s11145-019-09995-y · گۆڤاری زانستی
Rello, L.; Baeza-Yates, R.; Dempere-Marco, L.; و هاوکاران (2013): Frequent Words Improve Readability and Short Words Improve Understandability for People with Dyslexia. Human-Computer Interaction – INTERACT 2013, Lecture Notes in Computer Science، لاپەڕە 203–219
ئەنجام توێژینەوەی جووڵەی چاو لەگەڵ 46 کەس: وشەی باوتر وای کرد کەسانی خاوەن دیسلێکسیا خێراتر بخوێننەوە، وشەی کورتتر باشتر تێبگەن. لە گرووپی بەراورددا هیچ کاریگەرییەکی ڕوون دەرنەکەوت.
لە ئامرازەکەدا بنەمای دیاریکردنی وشەی درێژ و ئامۆژگاری هەڵبژاردنی وشەی ناسراو لە جیاتی وشەی دەگمەن؛ سوودەکەی بە تایبەتی بۆ خوێنەری لاوازترە.
doi.org/10.1007/978-3-642-40498-6_15 · وتاری کۆنفرانس
Grotlüschen, A.; Buddeberg, K. (ئامادەکاران) (2020): LEO 2018. Leben mit geringer Literalität. wbv Publikation, Bielefeld (Open Access)
ئەنجام ڕاپرسییەکی نوێنەرایەتیکەر لەگەڵ 7.192 گەورەساڵ لە تەمەنی 18 تا 64 ساڵ: زیاتر لە 12 لە سەدد، نزیکەی 6,2 ملیۆن کەس، لانیزۆر لە ئاستی ڕستەی تاکدا دەخوێننەوە و دەنووسن و زۆربەی جار زۆر هێواش.
لە ئامرازەکەدا پیشان دەدات بۆ چەند خوێنەر ڕستەی کورت و وشەی ناسراو جیاوازی دروست دەکەن، و پشتیوانی لە بەشی زمانی سادە دەکات.
doi.org/10.3278/6004740w · ڕاپۆرتی توێژینەوە
ستاندارد، دامەزراوە فەرمییەکان و زانیاریی بەرهەمهێنەران
- Flesch, R. (1948): A new readability yardstick. Journal of Applied Psychology 32 (3), 221–233 · American Psychological Association (بنەمای فۆرمولەکە، بێ پوختە)
- Lesbarkeitsindex: Flesch nach Amstad und Wiener Sachtextformeln · Wikipedia، فۆرمولەکان بەپێی Amstad 1978 و Bamberger و Vanecek 1984
- Lesbarkeitsindex LIX nach Björnsson, mit Stufen für deutsche Texte · Lenhard و Lenhard، Psychometrica
- DIN 8581-1:2024-05 Einfache Sprache – Anwendung für das Deutsche – Teil 1: Sprachspezifische Festlegungen · DIN Media (وەشانی 2024-05، نوێترین)
- DIN SPEC 33429:2025-03 Empfehlungen für Deutsche Leichte Sprache · DIN Media (وەشانی 2025-03، نوێترین، بەخۆڕایی)
- BITV 2.0 § 4: Erläuterungen in Deutscher Gebärdensprache und in Leichter Sprache · وەزارەتی دادی فیدراڵ (Bundesministerium der Justiz)، gesetze-im-internet.de
- WCAG 2.2, Erfolgskriterium 3.1.5 Reading Level (AAA) · W3C
- Creating helpful, reliable, people-first content · Google Search Central
13 / ئامرازی تر
هێشتا پرسیارێکتان ماوە؟
- AT-W42 · کۆمپانیا
پێشاندانی Snippet
پەڕەکەتان لە Google چۆن دەردەکەوێت؟ ناونیشان و وەسف بە پانیی پیکسڵەوە، بۆ کۆمپیوتەر و مۆبایل. - AT-W43 · کۆمپانیا
دروستکەری Schema
داتای ڕێکخراو بۆ کۆمپانیاکەتان: LocalBusiness، کاتی کار و FAQ وەک JSON-LD بۆ تێخستن. - AT-W44 · کۆمپانیا
پشکنینی پرۆفایلی کۆمپانیا
پرۆفایلی کۆمپانیاکەتان لە Google تەواوە؟ ئەوەی کەمە، بەپێی کاریگەری ڕیز کراوە. - AT-W45 · کۆمپانیا
پشکنینی NAP
ناو، ناونیشان و ژمارەی تەلەفۆنەکەتان لە هەموو شوێنێک وەک یەکن؟ تۆمارەکانی ناو ڕێبەرەکان بەراورد بکەن. - AT-W46 · کۆمپانیا
ڕیزکەری Keyword
کام وشەی گەڕان پێکەوە دێن، و گەڕێنەرەکە چی دەوێت؟ لیستەکان بەپێی بابەت و مەبەستی گەڕان ڕیز دەکرێن. - AT-W48 · کۆمپانیا
تاقیکەرەوەی robots.txt
Googlebot ڕێگەی هەیە ئەم پەڕەیە بخوێنێتەوە؟ پشکنینی robots.txt بەپێی RFC 9309، ڕێسا بە ڕێسا.
پشکنینەکە پیشان دەدات دەق لە کوێدا دەگیرێت. دووبارە نووسینەوەکەی هەر لەسەر خۆتانە، یان بە ئێمەی بسپێرن: دەقی ماڵپەڕ دەنووسین کە کڕیارانتان تێی دەگەن و بزوێنەرەکانی گەڕان باش پۆلێنی دەکەن، بۆ کار و کاسبییەکان لە ڕۆدەڤیش و هەموو فۆگتلاند.
+49 3744 4399760[email protected]دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch