ئامرازی AT-W14REV. 2026-A
پشکنینی BFSG: ئایا ماڵپەڕەکەتان دەبێت بێ ئاستەنگ بێت؟
یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی (Barrierefreiheitsstärkungsgesetz) لە 28ی جوونی 2025ەوە بۆ ئەو ماڵپەڕانە کار پێدەکرێت کە خەڵکی ئاسایی لە ڕێگەیانەوە شتێک دەکڕن، حجز دەکەن یان کاتێکی پابەندکەر دیاری دەکەن. ماڵپەڕی تەنیا زانیاری ناگرێتەوە. کۆمپانیای زۆر بچووک بە کەمتر لە دە کارمەند و زۆرترین 2 ملیۆن € داهات یان کۆی باڵانس، لە خزمەتگوزارییەکاندا بەدەرن، بەڵام لە فرۆشتنی هەندێک ئامێری دیاریکراودا نا. پشکنینی BFSG بە شەش پرسیار دۆخی ئێوە ڕوون دەکاتەوە، بۆ هەر هەنگاوێک ماددەی یاسایی دەڵێت و دواتر دوازدە ئاستەنگی باو دەپشکنێت.
- 6 پرسیار و 12 خاڵی پشکنین
- ماددەی یاسایی لە هەر هەنگاوێکدا
- تەنیا لە براوزەردا حیساب دەکات
01 / خۆهەڵسەنگاندن
ئایا BFSG ماڵپەڕەکەتان دەگرێتەوە؟
خۆهەڵسەنگاندن · 6 پرسیار · خۆتاقیکردنەوە · 12 خاڵ
ئەمە ڕاوێژی یاسایی نییە. پشکنینەکە زانیارییەکانتان لەگەڵ دەقی یاسا و ڕێنماییەکانی دەزگا فەرمییەکان بەراورد دەکات و بۆ هەر هەنگاوێک حوکمە یاساییەکە ناو دەبات. ئایا حاڵەتێکی سنووری دەگیرێتەوە یان نا، لە کاتی ناکۆکیدا چاودێریی بازاڕ یان دادگا بڕیاری لەسەر دەدات؛ بۆ هەڵسەنگاندنی یاسایی دۆخەکەتان پارێزەرێک یان ژووری پیشەییەکەتان (Kammer) بەرپرسە.
هەڵسەنگاندنەکە لە براوزەرەکەی خۆتاندا ئەنجام دەدرێت. وەڵامەکانتان نە دەنێردرێن و نە هەڵدەگیرێن.
02 / یاساکە
یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی چی داوا دەکات
BFSG ڕێنمایی 2019/882ی یەکێتیی ئەورووپا جێبەجێ دەکات، واتە European Accessibility Act. بەمە بۆ یەکەم جار کۆمپانیا تایبەتەکان دەبێت هەندێک بەرهەم و خزمەتگوزاریی دیاریکراو بە شێوەی بێ ئاستەنگ پێشکەش بکەن. بێ ئاستەنگ واتە: کەمئەندامان دەتوانن بە شێوەی ئاسایی بەکاریان بهێنن، بێ قورسیی تایبەت و لە بنەڕەتدا بێ یارمەتیی کەسێکی تر (§ 3 Abs. 1). بۆ زۆربەی کۆمپانیا بچووکەکان تەنیا یەک خاڵی یاساکە گرنگە: خزمەتگوزارییەکانی بازرگانیی ئەلیکترۆنی. مەبەست هەر شتێکە کە کڕیارانی تایبەت لە ڕێگەیەوە بە ئۆنلاین گرێبەست دەبەستن.
| ستاندارد | چی تێدایە | بۆ ئێوە چ واتایەکی هەیە |
|---|---|---|
| § 1 Abs. 2 BFSG | لیستی داخراوی بەرهەمەکان: کۆمپیوتەر و سیستەمی کارپێکردن بۆ بەکاربەران، ئامێری پارەدان و ئامێری خۆکار، ئامێرەکانی تەلەفۆن، ئینتەرنێت و تەلەفزیۆن، ئامێری خوێندنەوەی E-Book. | ئەوەی ئامێری وا بەرهەم بهێنێت، هاوردە بکات یان بیفرۆشێت، دەگیرێتەوە، تەنانەت وەک کۆمپانیای زۆر بچووکیش. |
| § 1 Abs. 3 BFSG | خزمەتگوزاری بۆ بەکاربەران: پەیوەندییەکان، بەشێک لە گواستنەوەی گەشتیاران، خزمەتگوزاریی بانکی، E-Book، خزمەتگوزارییەکانی بازرگانیی ئەلیکترۆنی. | بۆ زۆربەی کۆمپانیاکان تەنیا خاڵی کۆتایی گرنگە: گرێبەست لە ڕێگەی ماڵپەڕەوە. |
| § 1 Abs. 4 BFSG | ڕیزپەڕییەکان: ڤیدیۆ و فایلی ئۆفیس کە پێش 28.06.2025 بڵاوکراونەتەوە، نەخشەی ئۆنلاین، ناوەڕۆکی کەسانی تر، ئەرشیف. | PDF و ڤیدیۆ کۆنەکان دەتوانن وەک خۆیان بمێننەوە. نوێکان دەبێت بێ ئاستەنگ بن. |
| § 2 Nr. 17 BFSG | کۆمپانیای زۆر بچووک: کەمتر لە دە کارمەند و داهاتی ساڵانە یان کۆی باڵانسی ساڵانە زۆرترین 2 ملیۆن €. | سنووری ڕیزپەڕییەکە. یەکێک لەو دوو بەهای پارەیە بەسە. |
| § 2 Nr. 26 BFSG | خزمەتگوزاریی بازرگانیی ئەلیکترۆنی: لە ڕێگەی ماڵپەڕ یان ئەپەوە، بە داوای بەکاربەرێک بە مەبەستی گرێبەست. | فرۆشگا، حجز و دیاریکردنی کاتی پابەندکەر دەژمێردرێن، ماڵپەڕی تەنیا زانیاری نا. |
| § 3 BFSG | بێ ئاستەنگ ئەوەیە کە کەمئەندامان بێ قورسیی تایبەت و لە بنەڕەتدا بێ یارمەتیی کەسێکی تر بتوانن بیدۆزنەوە و بەکاری بهێنن. Abs. 3: ڕیزپەڕی بۆ کۆمپانیای زۆر بچووک لە خزمەتگوزارییەکاندا. | پێوەرەکە بەکارهێنانە، نەک مۆرێکی پشکنین. |
| § 14 BFSG، پاشکۆی 3 | ئەرکەکانی خزمەتگوزار: پڕکردنەوەی مەرجەکان، بڵاوکردنەوەی زانیاری دەربارەی بێ ئاستەنگی، بە نوێیی هێشتنەوە، چاککردنەوە و ڕاگەیاندنی کەموکوڕی، زانیاریدان بە دەزگا فەرمییەکە. | کرۆکی ئەرکەکانتان، ئەگەر یاساکە ئێوە بگرێتەوە. |
| §§ 3, 12, 19 BFSGV | ئاستی ئێستای تەکنیک؛ ماڵپەڕ شیاوی هەستپێکردن، بەکارهێنان و تێگەیشتن و پتەو؛ لە فرۆشگادا پارەدان و چوونەژوورەوەش. | مەرجە تەکنیکییەکان. کام ستاندارد کار پێدەکرێت، ناوەندی فیدراڵی بڵاوی دەکاتەوە. |
| § 17 BFSG، پاشکۆی 4 | بارگرانیی نەگونجاو وەک ڕیزپەڕی، بە هەڵسەنگاندن، بەڵگەنامەکردن و دووبارەکردنەوە هەر پێنج ساڵ جارێک. | مۆڵەتی ئازاد نییە: ئەوەی پشتی پێ ببەستێت، دەبێت بتوانێت بیسەلمێنێت. |
| §§ 29, 32, 37 BFSG | چاودێریی بازاڕ بە داواکاری و قەدەغەکردن، داوای بەکاربەران و کۆمەڵەکان، غەرامە تا 100.000 € یان 10.000 €. | چاودێری لەلایەن ناوەندی هاوبەشی ویلایەتەکان لە ماگدەبورگ. |
| § 38 BFSG | ماوەی گواستنەوە تا 27.06.2030 بۆ ئەو بەرهەمانەی خزمەتگوزارێک پێشتر بەکاری هێناون، و بۆ گرێبەستەکانی پێش 28.06.2025. | بۆ خودی ماڵپەڕەکە هیچ ماوەیەکی گواستنەوە نییە. |
ئەوەی یاساکە بیگرێتەوە، بە پلەی یەکەم دوو ئەرکی هەیە. ماڵپەڕەکە دەبێت مەرجەکان پڕ بکاتەوە، و پێویستە وەسفێکی گشتی هەبێت کە چۆن ئەمە دەکات، لەگەڵ دەزگای بەرپرسی چاودێریی بازاڕ (§ 14 Abs. 1, Anlage 3). ئەم زانیارییانەی بێ ئاستەنگی لە مەرج و ڕێساکان (AGB) یان لە شوێنێکی تری بە ڕوونی دیاردا دادەنرێن، بۆ نموونە لە پەڕەیەکی جیا کە لە بەشی خوارەوەی ماڵپەڕ بەستەری بۆ دانراوە.
ڕێنامەکە بە وردی دیاری ناکات کام ڕێسا تەکنیکییەکان کار پێدەکرێن. داوای ئاستی ئێستای تەکنیک دەکات و لیستی ستانداردەکان بە ناوەندی فیدراڵیی بێ ئاستەنگی دەسپێرێت (§ 3 BFSGV). ئەویش بۆ ماڵپەڕەکان ئاماژە بە EN 301 549 دەکات و بەمەش بە WCAG 2.1 لە ئاستەکانی A و AA. دەقی تەواو لە یاساکە و لە ڕێنامەکەدا دەدۆزنەوە.
ستانداردەکان لە 13.11.2026 لەگەڵ دەقی یاسا پشکنران.
03 / ڕێگای بڕیاردان
پشکنینەکە چۆن بڕیار دەدات
پشکنینەکە ڕێگای یاساکە بە ڕیزبەندییەکی جێگیر دەبڕێت. یەکەم: ئایا پێشکەشکراوەکەتان بۆ بەکاربەرانە؟ ئەوەی تەنیا بە کۆمپانیا، کەسانی خاوەنکار یان دەزگا فەرمییەکان بفرۆشێت، بە خزمەتگوزارییەکەیەوە لێرەدا تەواو دەبێت. پاشان: ئایا لە ڕێگەی ماڵپەڕەکەوە گرێبەست ئامادە دەکرێت یان دەبەسترێت؟ فرۆشگا دەژمێردرێت، هەروەها ساڵنامەیەک کە کاتێکی تێدا بە شێوەی پابەندکەر حجز دەکرێت. ڕێنماییەکانی وەزارەتی کاری فیدراڵی بە ڕوونی سەرتاشخانەیەک وەک نموونە دەهێننەوە کە کڕیارەکانی بە ئۆنلاین کات دیاری دەکەن.
تەنیا دوای ئەوە قەبارە دێت. کۆمپانیای زۆر بچووک لە خزمەتگوزارییەکاندا بەدەرن (§ 3 Abs. 3). ئەمانە ئەو کۆمپانیایانەن کە کەمتر لە دە کارمەندیان هەیە و داهاتی ساڵانە یان کۆی باڵانسی ساڵانەیان زۆرترین 2 ملیۆن €ە. پشکنینەکە ئامێرەکانی § 1 Abs. 2 بە جیا دەپشکنێت، چونکە لەوێدا هیچ ڕیزپەڕییەک نییە.
لە کاتی «نازانم»دا هەموو وەڵامێکی ئەگەری حیساب دەکات. ئەگەر هەمیشە هەمان ئەنجام دەربچێت، دەیڵێت؛ ئەگەر نا، هەردوو ئەنجامەکە و ئەو زانیارییەی پەیوەستە پێیەوە ناو دەبات. لە پرسیارێکی یاساییدا، مەزەندەکردن وەڵامێکی خراپتر دەبوو. هەمان ڕێگا لەوانەیە لە پشکنینی پسوولەی ئەلیکترۆنی (E-Rechnung)ەوە بیناسن.
04 / نموونەکان
چوار کۆمپانیا، چوار ئەنجام
ساڵۆنی جوانکاری بێ حجزی ئۆنلاین
ناگیرێتەوە
سێ کارمەند، کات تەنیا بە تەلەفۆن دیاری دەکرێت، ماڵپەڕەکە خزمەتگوزاری و کاتەکانی کارکردن پیشان دەدات. هیچ گرێبەستێک لە ڕێگەی ماڵپەڕەکەوە نابەسترێت، بۆیە خزمەتگوزاریی بازرگانیی ئەلیکترۆنی نییە.
§ 2 Nr. 26 BFSG
ساڵۆنی جوانکاری بە حجزی ئۆنلاین
هەڵاوێردراو
هەمان ساڵۆن ئێستا کات لە ڕێگەی ساڵنامەیەکی ماڵپەڕەکەوە حجز دەکات. ئەمە دەگیرێتەوە. بەڵام بە سێ کارمەند و کەمتر لە 2 ملیۆن € داهات، کۆمپانیای زۆر بچووکە. بە دوازدە کارمەند دەگیرایەوە.
§ 1 Abs. 3 Nr. 5, § 3 Abs. 3 BFSG
کارگەی پیشەگەری بە فۆڕمی پەیوەندی
بە ئەگەری زۆر نا
15 کارمەند، ماڵپەڕەکە نموونەی کارەکان پیشان دەدات و فۆڕمێکی بۆ پرسیار هەیە. فۆڕمێکی وا بە زۆری بۆ یەکەم پەیوەندییە. جیاواز دەبوو ئەگەر کڕیاران بتوانن لە ڕێگەیەوە بە شێوەی پابەندکەر داواکاری بدەن.
§ 2 Nr. 26 BFSG
فرۆشگای ئۆنلاینی جل و بەرگ
بەپێی کاڵاکە
دوو کەس فرۆشگاکە بەڕێوە دەبەن. وەک کۆمپانیای زۆر بچووک بۆ فرۆشگاکە بەدەرن. ئەگەر مۆبایلی زیرەک بخەنە ناو کاڵاکانیانەوە، ئەرکەکانی فرۆشیار بۆ ئەو ئامێرانە دەیانگرێتەوە، چونکە بۆ بەرهەمەکان هیچ ڕیزپەڕییەک نییە.
§ 1 Abs. 2, § 3 Abs. 3, § 11 BFSG
«ناگیرێتەوە» واتای ئەوە نییە کە بێ ئاستەنگی گرنگ نییە. ڕێنماییەکانی وەزارەت ئاماژە بە کڕیارانی بەتەمەنتر دەکەن، و لە تاقیکردنەوەکاندا خەڵکی بێ کەمئەندامیش لە ماڵپەڕە بەردەستترەکاندا خێراتر گەیشتنە ئامانج Schmutz 2016. چۆن ماڵپەڕ دروست دەکەین کە ئەمە هەر لە سەرەتاوە لەخۆ بگرێت، لە دیزاینی ماڵپەڕدا نووسراوە؛ بۆ کۆمپانیاکانی ناوچەکە لە دیزاینی ماڵپەڕ لە فۆگتلاند.
05 / لە کرداردا
بێ ئاستەنگ لە کرداردا چ واتایەکی هەیە
ڕێنامەکە لە چوار وشەدا کۆی دەکاتەوە: ماڵپەڕەکان دەبێت شیاوی هەستپێکردن، بەکارهێنان و تێگەیشتن بن و پتەو بن (§ 12 BFSGV). لە ژیانی ڕۆژانەدا ئەمە بۆ نموونە واتای ئەوەیە: ئەوەی کەسێک نەتوانێت بیبینێت، دەبێت بتوانێت بیبیستێت، بۆ نموونە لە ڕێگەی وەسفی وێنەوە. ئەوەی ماوس بەکار ناهێنێت، بە کیبۆرد دەگاتە هەموو شوێنێک. پەیامەکانی هەڵە بێ مەتەڵ ڕوونن. و پەڕەکە لەگەڵ ئامرازە یارمەتیدەرەکانی وەک خوێنەری شاشە هاوکار دەبێت، نەک فێڵیان لێ بکات. ئاسانیی خوێندنەوەی دەقەکانتان بە پشکنینی ئاسانیی خوێندنەوە دەپێورێت.
دوازدە خاڵی پشکنینی خۆتاقیکردنەوەکە ئەو ئاستەنگانە دەگرنەوە کە زۆرتر دەردەکەون. پێوانەیەکی ئۆتۆماتیکیی ساڵانەی یەک ملیۆن پەڕەی سەرەکی لە فێبریوەری 2026دا لە 95,9%یاندا هەڵەی ناسراوی WCAGی دۆزییەوە؛ باوترینیان کۆنتراستی لاواز (83,9%ی پەڕەکان) و نەبوونی دەقی جێگرەوە (53,1%)، بەپێی WebAIM Million 2026. خشتەکە هەر خاڵێک بە پێوەرەکەیەوە دەبەستێتەوە.
| خاڵی پشکنین | پێوەر (ئاست) | لە پشکنینەکەدا |
|---|---|---|
| بەکارهێنان تەنیا بە کیبۆرد | 2.1.1 Keyboard (A), 2.1.2 No Keyboard Trap (A), 2.4.3 Focus Order (A) | ڕێگری تەواو |
| فۆکەسی دیار | 2.4.7 Focus Visible (AA) | ڕێگری تەواو |
| بانەری کووکی بە کیبۆرد | 2.1.1 Keyboard (A), 2.4.3 Focus Order (A), 1.4.3 Contrast (Minimum) (AA) | ڕێگری تەواو |
| کۆنتراستی پێویست | 1.4.3 Contrast (Minimum) (AA), 1.4.11 Non-text Contrast (AA) | ڕێگری تەواو |
| گەورەکردن تا 200 % | 1.4.4 Resize Text (AA), 1.4.10 Reflow (AA) | قورسی دەکات |
| وەسف بۆ وێنە و هێماکان | 1.1.1 Non-text Content (A) | ڕێگری تەواو |
| خانەی فۆڕمی ناونووسراو | 1.3.1 Info and Relationships (A), 3.3.2 Labels or Instructions (A), 4.1.2 Name, Role, Value (A) | ڕێگری تەواو |
| پەیامی هەڵەی ڕوون | 3.3.1 Error Identification (A), 3.3.3 Error Suggestion (AA) | قورسی دەکات |
| ژێرنووس | 1.2.2 Captions (Prerecorded) (A), 1.2.5 Audio Description (Prerecorded) (AA) | قورسی دەکات |
| زمانی پەڕەکە | 3.1.1 Language of Page (A) | بێزارکەرە |
| دەقی بەستەری ڕوون | 2.4.4 Link Purpose (In Context) (A) | بێزارکەرە |
| PDFی خوێندنەوەپذیر | EN 301 549، بەشی 10 (دۆکیومێنتەکان) | قورسی دەکات |
بۆ کۆنتراست، WCAG ڕێژەی لانیکەم 4,5 : 1 داوا دەکات، بۆ نووسینی گەورە لە 18 پۆینتەوە (یان 14 پۆینتی تۆخ) 3 : 1. گەورەکردن دەبێت تا 200% بکرێت بێ ئەوەی ناوەڕۆک ون بێت. و هەر وێنەیەک کە واتایەکی هەیە پێویستی بە دەقی جێگرەوەیە؛ وێنەی تەنیا ڕازاندنەوە alt=""ی بەتاڵ وەردەگرن، بۆ ئەوەی خوێنەری شاشە بەسەریاندا باز بدات.
ئەگەر یاساکە ئێوە بگرێتەوە چی بکەن
- هەڵسەنگاندنی دۆخی ئێستا. خۆتاقیکردنەوەکەی سەرەوە بکەن و دوو ئامرازی پشکنینی ئۆتۆماتیکی بە دوو بزوێنەری پشکنینی جیاواز کار پێ بکەن. هەریەکەیان تەنیا بەشێک دەگرێتەوە، و هەریەکەیان بەشێکی جیاواز Frazão 2020.
- سەرەتا قاڵبەکە. مێنیو، سەرپەڕە، ژێرپەڕە، فۆڕم و ڕەنگەکان لە قاڵبەکەدان. ئەوەی لەوێ چاکی بکاتەوە، هەڵەکە لە هەموو پەڕەکاندا بە یەکجار چارەسەر دەکات.
- ڕێگای داواکردن و حجزکردن تاقی بکەنەوە. جارێک تەنیا بە کیبۆرد، جارێک بە خوێنەری شاشە، هەردوو جار تا پشتڕاستکردنەوە. پارەدان و چوونەژوورەوەش بەشێکن لەمە (§ 19 BFSGV).
- زانیاری دەربارەی بێ ئاستەنگی بڵاو بکەنەوە. وەسف بکەن کە خزمەتگوزارییەکەتان چۆن مەرجەکان پڕ دەکاتەوە، و دەزگای بەرپرسی چاودێریی بازاڕ ناو ببەن (Anlage 3 BFSG).
- بە نوێیی بیهێڵنەوە. پەڕە، PDF و ڤیدیۆی نوێ هەر لە سەرەتاوە بێ ئاستەنگ دروست بکەن. یاساکە داوا دەکات گۆڕانکارییەکان بە بەردەوامی لەبەرچاو بگیرێن (§ 14 Abs. 3).
بانەری کووکی شایەنی سەرنجێکی تایبەتە. لە پێش هەموو پەڕەکەوەیە، و ئەوەی نەتوانێت بە کیبۆرد دایبخات، ناگاتە هیچ شوێنێک. سادەترین ڕێگا ماڵپەڕێکە کە هیچ پێویستی پێی نەبێت؛ چۆنیەتییەکەی لە ڕێنمایی ماڵپەڕ بێ بانەری کووکیدا نووسراوە. کام خزمەتگوزاریی دەرەکی ئێستا لە پەڕەکەتاندا بار دەبێت، پشکنینی لایەنی سێیەم پیشانی دەدات.
06 / چاودێری
کێ چاودێری دەکات، و لە کاتی سەرپێچیدا چی ڕوو دەدات
ویلایەتەکان بۆ چاودێری ناوەندێکی هاوبەشیان دامەزراندووە: ناوەندی چاودێریی بازاڕی ویلایەتەکان بۆ بێ ئاستەنگیی بەرهەم و خزمەتگوزارییەکان، بە کورتی MLBF، کە بارەگاکەی لە ماگدەبورگە. بەکاربەران دەتوانن ئاستەنگەکان لەوێ ڕابگەیەنن و داوای ڕێکار بکەن، هەروەها کۆمەڵە ناسراوەکان (§ 32 BFSG). ئینجا کۆمپانیای پەیوەندیدار دەرفەتی وەڵامدانەوە وەردەگرێت.
ڕێکارەکە قۆناغ بە قۆناغە (§ 29 BFSG). ئەگەر دەزگاکە کەموکوڕییەک بدۆزێتەوە، سەرەتا داوا دەکات لە ماوەیەکی گونجاودا چاک بکرێتەوە. ئەگەر هیچ نەکرا، داواکارییەکی دووەم بە هەڕەشەی قەدەغەکردنی پێشکەشکردنەکە دێت. تەنیا دوای ئەوە دەتوانێت فەرمان بدات خزمەتگوزارییەکە ڕابگیرێت تا کۆمپانیاکە گونجاندنەکە دەسەلمێنێت.
لەگەڵ ئەوەشدا غەرامە هەیە (§ 37 BFSG): تا 100.000 € بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەک کە مەرجەکان پڕ ناکاتەوە، تا 10.000 € بۆ نموونە بۆ ڕانەگەیاندن بە دەزگاکە یان ڕەتکردنەوەی زانیاریدان. ئەمانە بڕی بەرزترینن. ئەوەی لە هەر حاڵەتێکدا دەسەپێنرێت لە یاساکەدا نییە، و ژمارەی کرداری تەنیا کاتێک دەڵێین کە ژمارەی جێی متمانە هەبن.
07 / توێژینەوە
توێژینەوەکان چی دەڵێن
پێکهاتە و کێشی خۆتاقیکردنەوەکە پشت بە توێژینەوەی پشکنراو دەبەستن. شەش دۆزینەوە زۆرترین کاریگەرییان لەسەر ئامرازەکە هەبووە؛ لیستی تەواو لە خوارەوە لە بەشی توێژینەوە و سەرچاوەکاندایە.
ئامرازەکانی پشکنین
14–38 %
لە پێشێلکارییە ڕاستەقینەکان، شەش ئامرازی باو تەنیا ئەمەندەیان دۆزییەوە؛ نیوەی پێوەرەکانیان هەر نەپشکنی. بەراوردە نوێترەکان پیشانی دەدەن کە هەر ئامرازێک شتی جیاواز دەدۆزێتەوە. Vigo 2013Frazão 2020Ismailova 2022
تەنیا ڕێنماییەکان
50,4 %
لەو کێشانەی 32 بەکارهێنەری نابینا تووشیان بوون، ئەمەندەیان بە پێوەرەکانی WCAG گیرابوون. هەروەها تاقیکەرەوە نابینا و بیناکان زۆربەی کات کێشەی جیاوازیان دۆزییەوە. Power 2012Petrie 2007
کاتی بەفیڕۆچوو
30,4 %
لە کاتی ئینتەرنێتیان، 100 بەکارهێنەری نابینا ئەمەندەیان بەهۆی ئاستەنگەکانەوە لەدەست دا. لە پێشەوە ڕیزبەندیی پەڕەی ئاڵۆز و فۆڕمی بێ ناو بوون، کەمێک لە دوایانەوە نەبوونی وەسفی وێنە. Lazar 2007
زانیاریی پسپۆڕی
3 لە جیاتی 14
سێ پسپۆڕ لە پشکنینێکدا هەموو کێشەکانیان دۆزییەوە، بۆ ئەمە 14 کەسی ناپسپۆڕ پێویست بوون. هەروەها حوکمەکانیان کەمتر جێی متمانە بوون. Brajnik 2011
سوود بۆ هەمووان
خێراتر گەیشتن بە ئامانج
خەڵکی بێ کەمئەندامیش لە ماڵپەڕە بەردەستترەکاندا ئەرکی زیاتریان خێراتر ئەنجام دا. بەڵام لە تاقیکردنەوەیەکی فرۆشگادا جیاوازیی پێوانەکراو نەبوو؛ تەنیا وەڵامە ئازادەکان باشتر بوون. Schmutz 2016Schmutz 2017Vollenwyder 2023
بەتەمەنەکان
ڕێنمایی و تاقیکردنەوە
لە ماڵپەڕێک لە سێ ماڵپەڕ کە زۆرترین پەیڕەویی ڕێنماییەکانی کردبوو، بەکارهێنەرانی بەتەمەن زۆرترین ئەرکیان ئەنجام دا. بەڵام لەوێ خۆبەخۆ خێراتر یان ڕازیتر نەبوون. Hart 2008
ئەوەی لەمەوە بۆ ئامرازەکە دەردەچێت: خۆتاقیکردنەوەکە پشت بە پشکنینی دەستی دەبەستێت کە هیچ ئامرازێک ناتوانێت بیکات، و کێشی خاڵەکان بەپێی ئەوە دادەنێت کە ئایا ئاستەنگێک خەڵک دەردەکات، نەک بەپێی ئاستی پێوەرەکە. لە ئەنجامەکەدا بە ڕوونی نووسراوە کە جێی ڕاپۆرتی پسپۆڕ ناگرێتەوە. توێژینەوەیەکی درێژخایەن بە درێژایی 14 ساڵ هەروەها پیشانی دەدات کە ماڵپەڕەکان بە پلەی یەکەم کاتێک باشتر بوون کە تەکنیک و شێوەی دروستکردن گۆڕا Hanson 2013؛ بۆیە ئامۆژگاری دەکەین لە قاڵبەکەوە دەست پێ بکەن. بۆ ئەپەکان، کە BFSG ئەوانیش دەگرێتەوە، دۆخەکە باشتر نییە: لە 479 ئەپی Androidدا 94,8%یان پێشێلکارییان هەبوو، لە پێشەوە نەبوونی فۆکەس و نەبوونی وەسف Yan 2019.
08 / سنوورەکان
ئەوەی پشکنینەکە ناتوانێت
- ڕاوێژی یاسایی نییە. حاڵەتە سنوورییەکان، بۆ نموونە فۆڕمێک کە داواکاری لە ڕێگەیەوە بە شێوەی پابەندکەر وەردەگیرێت، یان حجز لە ڕێگەی پلاتفۆرمی لایەنێکی سێیەمەوە، کاری پارێزەر یان ژووری پیشەییەکەتانن (Kammer).
- جێی پشکنین بەپێی EN 301 549 ناگرێتەوە. دوازدە خاڵ بەشێکن لە 50 پێوەر. ماڵپەڕەکەتان لە ڕاستیدا چەند بە ئاسانی بەکار دەهێنرێت، تەنیا تاقیکردنەوە لەگەڵ ئەو کەسانە پیشانی دەدات کە ڕۆژانە بە خوێنەری شاشە کار دەکەن.
- ئەپەکان ناپشکنێت. BFSG بە هەمان شێوە ئەپەکانیش دەگرێتەوە؛ ڕێگاکانی پشکنینی ئێرە بۆ ماڵپەڕ نووسراون.
- ڕێساکانی کەرتەکان تەنیا بە گشتی. بۆ بانک، پەیوەندییەکان و گواستنەوەی گەشتیاران، ڕێنامەکە مەرجی زیادە دادەنێت کە پشکنینەکە یەک بە یەک پرسیاریان لێ ناکات.
ماڵپەڕەکەتان چەند باش لە Google و لە یاریدەدەرەکانی AIدا دەدۆزرێتەوە، پرسیارێکی ترە؛ SpotLens وەڵامی دەداتەوە. ئەوەی خۆمان لەسەر ئەم ماڵپەڕە پێوامانە، لە ڕاپۆرتی پشکنیندایە.
09 / بۆ یاریدەدەرەکانی AI
بەکارهێنانی ئەم ئامرازە لە یاریدەدەرێکی AI
یاریدەدەرەکانی وەک Claude یان ChatGPT کە Model Context Protocol (MCP) بەکار دەهێنن، دەتوانن ڕاستەوخۆ حیسابەکەی ئەم پەڕەیە بانگ بکەن، لە جیاتی ئەوەی خۆیان دووبارە دروستی بکەنەوە. سێرڤەرەکە گشتییە، پێویستی بە تۆمارکردن نییە و هیچ شتێک هەڵناگرێت. وەڵامەکە هەمیشە بەستەری ئەم پەڕەیە، بەرواری نوێکردنەوەی داتاکان و سنووری ئەنجامەکەی تێدایە.
- خاڵی پەیوەندی (Endpoint)
https://aureum-tech.com/mcp- ئامراز
werkzeug_bfsg_check- گواستنەوە
- Streamable HTTP، تەنیا خوێندنەوە
| ناو | پێویست | واتا |
|---|---|---|
kunden | نەخێر | ئایا خەڵکی ئاسایی لە ئێوە دەکڕن یان حجز دەکەن؟ مەبەست بەکاربەرانە: ئەو کەسانەی کە بۆ کاسبی یان کاری سەربەخۆی خۆیان ناکڕن. بەهاکان: verbraucher = بەڵێ، خەڵکی ئاساییش؛ nur_firmen = نەخێر، تەنیا کۆمپانیا، کەسانی خاوەنکار یان دەزگا فەرمییەکان؛ weiss_nicht = نازانم. |
website | نەخێر | کڕیارانی تایبەت لە ماڵپەڕەکەتاندا دەتوانن چی بکەن؟ ئەگەر ئەپێکتان هەیە، ئەویش بژمێرن. ساڵنامەیەک کە کاتێکی تێدا بە شێوەی پابەندکەر حجز دەکرێت، وەک حجزکردن دەژمێردرێت. بەهاکان: info = تەنیا زانیاری وەرگرتن (خزمەتگوزارییەکان، ژمارەی تەلەفۆن، ئیمەیڵ، ڕێگای هاتن)؛ kontakt = زانیاری وەرگرتن و بەکارهێنانی فۆڕمی پەیوەندی (بۆ پرسیاری گشتی یان داوای تەلەفۆنکردنەوە)؛ vertrag = داواکردن، حجزکردن یان بەستنی گرێبەست (فرۆشگا، ساڵنامەی حجز، تۆمارکردنی ئۆنلاین، دیاریکردنی کات)؛ weiss_nicht = نازانم. |
branche | نەخێر | ئایا یەکێک لەم خزمەتگوزارییانە بۆ کڕیارانی تایبەت پێشکەش دەکەن؟ هێڵی تەلەفۆن یان ئینتەرنێت، خزمەتگوزاریی بانکی، E-Book، گواستنەوەی گەشتیاران بە فڕۆکە، پاسی دوورڕێگا، شەمەندەفەر یان کەشتی. یاساکە یەک بە یەک ناویان دەبات، جیا لە ماڵپەڕەکە. بەهاکان: ja = بەڵێ؛ nein = نەخێر؛ weiss_nicht = نازانم. |
beschaeftigte | نەخێر | کۆمپانیاکەتان چەند کارمەندی هەیە؟ بە پۆستی کاتی تەواو بە درێژایی ساڵ دەژمێردرێت: دوو کارمەندی نیوەکات یەک پۆستن. فێرخوازانی پیشەیی و ئەو کارمەندانەی لە پشووی دایکایەتی یان پشووی منداڵداریدان ناژمێردرێن. بەهاکان: unter10 = کەمتر لە دە؛ ab10 = دە یان زیاتر؛ weiss_nicht = نازانم. |
umsatz | نەخێر | ئایا داهاتی ساڵانە یان کۆی باڵانسی ساڵانەتان زۆرترین 2 ملیۆن €ە؟ بەسە کە یەکێک لەو دوو بەهایە لەوە کەمتر بێت. هەردووکیان لە حیسابی کۆتایی ساڵدا نووسراون. بەهاکان: bis2 = بەڵێ، لانیکەم یەکێکیان؛ ueber2 = نەخێر، هەردووکیان زیاترن؛ weiss_nicht = نازانم. |
produkte | نەخێر | ئایا ئەو ئامێرانە دەفرۆشن کە یاساکە بە ڕوونی ناویان دەبات؟ کۆمپیوتەر، لاپتۆپ و تابلێت لەگەڵ سیستەمی کارپێکردن بۆ بەکاربەران، مۆبایلی زیرەک، ڕاوتەر و تەلەفۆن، تەلەفزیۆن و وەرگر بە مێنیوی سەر شاشە، ئامێری خوێندنەوەی E-Book، ئامێری پارەدان و ئامێری خۆکار. جل و بەرگ، خواردن یان ئامرازی دەستی لەم لیستەدا نین. بەهاکان: ja = بەڵێ؛ nein = نەخێر؛ weiss_nicht = نازانم. |
selbsttest | نەخێر | ئارەزوومەندانە: ئەنجامی خۆتاقیکردنەوەی دوازدە ئاستەنگە باوەکە، بۆ هەر خاڵێک ok، luecke، weiss_nicht (نەپشکنراوە) یان entfaellt (بوونی نییە). کلیلەکان: tastatur = بەکارهێنان تەنیا بە کیبۆرد؛ fokus = فۆکەسی دیار؛ cookie = بانەری کووکی بە کیبۆرد؛ kontrast = کۆنتراستی پێویست؛ zoom = گەورەکردن تا 200 %؛ alt = وەسف بۆ وێنە و هێماکان؛ formular = خانەی فۆڕمی ناونووسراو؛ fehler = پەیامی هەڵەی ڕوون؛ video = ژێرنووس؛ sprache = زمانی پەڕەکە؛ linktexte = دەقی بەستەری ڕوون؛ pdf = PDFی خوێندنەوەپذیر. «entfaellt» تەنیا بۆ cookie، formular، fehler، video و pdf. |
ئەو پرسیارانەی کە یاریدەدەر دەبێت ئەم ئامرازەیان بۆ بانگ بکات
- «ساڵۆنێکی جوانکاریم هەیە بە سێ کارمەند و دیاریکردنی کاتی ئۆنلاین. ئایا ماڵپەڕەکەم دەبێت بێ ئاستەنگ بێت؟»
- «ئایا BFSG ماڵپەڕی پیشەگەرێک کە فۆڕمی پەیوەندیی هەیە دەگرێتەوە؟»
- «ئێمە فرۆشگایەکی ئۆنلاینین بە 12 کارمەند. بەپێی یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی دەبێت چی بکەین؟»
- «ئایا ڕیزپەڕییەک لە BFSG بۆ کۆمپانیای زۆر بچووک هەیە، و ئەگەر لاپتۆپ بفرۆشم هەر دەمگرێتەوە؟»
بەستنەوەکە چۆن کار دەکات و MCP لە کۆمپانیاکەی خۆتاندا چی دەتوانێت بکات، لە پەڕەی بەستنەوەی MCP نووسراوە.
10 / پرسیارە باوەکان
پرسیارە باوەکان دەربارەی BFSG
یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی لە کەیەوە کار پێدەکرێت؟
لە 28ی جوونی 2025ەوە. ڕێنمایی 2019/882ی یەکێتیی ئەورووپا جێبەجێ دەکات و ئەو بەرهەمانە دەگرێتەوە کە لەو ڕۆژەوە دەخرێنە بازاڕەوە، و ئەو خزمەتگوزارییانەی کە لەو ڕۆژەوە بۆ بەکاربەران پێشکەش دەکرێن. ماوەی گواستنەوە تا 27ی جوونی 2030 تەنیا بۆ ئەو ئامێرانە هەیە کە خزمەتگوزارێک پێشتر بەکاری هێناون، و بۆ ئەو گرێبەستانەی کە پێش ئەو ڕێکەوتە بەستراون (§ 38 BFSG). بۆ خودی ماڵپەڕەکە هیچ ماوەیەکی گواستنەوە نییە.
ئایا ماڵپەڕێک کە فۆڕمی پەیوەندیی هەیە دەبێت بێ ئاستەنگ بێت؟
بە زۆری نا. BFSG ئەو ماڵپەڕانە دەگرێتەوە کە گرێبەستێکی بەکاربەری لە ڕێگەیانەوە ئامادە دەکرێت یان دەبەسترێت (§ 2 Nr. 26 BFSG). بەپێی هەڵسەنگاندنی یەکێتیی ناوەندیی پیشەگەرانی ئەڵمانیا (Zentralverband des Deutschen Handwerks)، فۆڕمێک بۆ پرسیاری گشتی زۆربەی کات تەنیا بۆ یەکەم پەیوەندییە. ئەگەر لە ڕێگەی فۆڕمەکەوە داواکاری بە شێوەی پابەندکەر وەربگیرێت، دەکرێت جیاواز بێت. بەڵام دیاریکردنی کاتی ئۆنلاین دەژمێردرێت؛ ڕێنماییەکانی وەزارەتی کاری فیدراڵی بە ڕوونی ناوی دەبەن.
کۆمپانیای زۆر بچووک (Kleinstunternehmen) بەپێی BFSG چییە؟
کۆمپانیایەک کە کەمتر لە دە کارمەندی هەیە و داهاتی ساڵانەی زۆرترین 2 ملیۆن € یان کۆی باڵانسی ساڵانەی زۆرترین 2 ملیۆن € بێت؛ یەکێک لەو دوو بەهایە بەسە (§ 2 Nr. 17 BFSG). بەپێی پۆستی کاتی تەواو دەژمێردرێت، فێرخوازانی پیشەیی (Auszubildende) ناژمێردرێن. ڕێنماییەکانی وەزارەت نموونە دەهێننەوە: سەرتاشخانەیەک بە چوار کارمەند و 1 ملیۆن € داهات، بە حجزی ئۆنلاینەکەیەوە لە یاساکە بەدەرە، بە دە کارمەند ئیتر نا.
ئایا ڕیزپەڕیی کۆمپانیا زۆر بچووکەکان فرۆشگا ئۆنلاینەکانیش دەگرێتەوە؟
بۆ فرۆشگاکە وەک خزمەتگوزاری بەڵێ، بۆ هەندێک کاڵای دیاریکراو نا. ڕیزپەڕییەکەی § 3 Abs. 3 BFSG تەنیا خزمەتگوزارییەکان دەگرێتەوە. هەر کەسێک ئەو ئامێرانە بفرۆشێت کە یاساکە ناویان دەبات، وەک لاپتۆپ، مۆبایلی زیرەک، ڕاوتەر یان ئامێری خوێندنەوەی E-Book، وەک فرۆشیار تەنانەت بە دوو کارمەندیش دەبێت دڵنیا بێتەوە کە نیشانەی CE و بەڵگەنامەکانی بەرهەمهێنەریان هەیە (§ 11 BFSG). جل و بەرگ و خواردن لەو لیستەدا نین.
سەرپێچیکردنی BFSG چ ئەنجامێکی هەیە؟
بەرپرس ناوەندی هاوبەشی چاودێریی بازاڕی ویلایەتەکانە (MLBF) لە ماگدەبورگ (Magdeburg). سەرەتا بە ماوەیەکی دیاریکراو داوای چاککردنەوە دەکات، پاشان جارێکی تر بە هەڕەشەوە، و لە کۆتاییدا دەتوانێت پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکە قەدەغە بکات (§ 29 BFSG). بۆ خزمەتگوزارییەک کە مەرجەکان پڕ ناکاتەوە، § 37 BFSG غەرامەیەک تا 100.000 € دیاری دەکات، و بۆ پێشێلکردنی ئەرکی ڕاگەیاندن و زانیاریدان تا 10.000 €. بەکاربەران و کۆمەڵەکان دەتوانن داوای دەستپێکردنی ڕێکارێک بکەن (§ 32 BFSG).
کام ستاندارد بۆ ماڵپەڕی بێ ئاستەنگ کار پێدەکرێت؟
یاسا و ڕێنامەکە هیچ ستانداردێک ناو نابەن، داوای ئاستی ئێستای تەکنیک (Stand der Technik) دەکەن (§ 3 BFSGV). ناوەندی فیدراڵیی بێ ئاستەنگی (Bundesfachstelle Barrierefreiheit) بۆ ماڵپەڕەکان ئاماژە بە EN 301 549، بەشی 9 دەکات، و ئەویش بە پێوەرەکانی سەرکەوتنی WCAG 2.1 لە ئاستەکانی A و AA. ئەمە 50 پێوەرە، لەوانە کۆنتراستی لانیکەم 4,5 : 1 بۆ دەقی ئاسایی و بەکارهێنانی تەواو تەنیا بە کیبۆرد.
ئایا ئامرازێکی پشکنینی ئۆتۆماتیکی بۆ BFSG بەسە؟
نەخێر. لە بەراوردێکدا، شەش ئامرازی باو زۆرترین نیوەی پێوەرەکانی WCAGیان دەگرتەوە و 14 تا 38%ی پێشێلکارییە ڕاستەقینەکانیان دۆزییەوە (Vigo و هاوکاران 2013). لە تاقیکردنەوە لەگەڵ 32 بەکارهێنەری نابینادا، تەنیا 50,4%ی کێشەکان بە پێوەرەکانی WCAG گیرابوون (Power و هاوکاران 2012). ئامرازەکان دەستپێکێکی باشن؛ لەگەڵیاندا بەکارهێنان بە کیبۆرد و تاقیکردنەوەیەک بە خوێنەری شاشە پێویستە.
ئایا وەڵامەکانم پاشەکەوت دەکرێن یان دەنێردرێن؟
نەخێر. پشکنینەکە بە تەواوی لە براوزەرەکەتاندا حیساب دەکات، پەڕەکە هیچ وەڵامێک بۆ سێرڤەرەکەمان نانێرێت و هیچ شتێک پاشەکەوت ناکات. دوای داخستنی پەنجەرەکە هەموو شتێک دەسڕێتەوە. ئەگەر دەتانەوێت ئەنجامەکە بپارێزن، ڕاپۆرتەکە چاپ بکەن یان وەک PDF پاشەکەوتی بکەن؛ بە «کۆپیکردنی ئەنجام» وەک دەق دەچێتە کلیپبۆردەوە.
11 / توێژینەوە و سەرچاوەکان
ئامرازەکە پشت بە چی دەبەستێت
بەها ڕێنماییکەر و تێبینییەکانی سەرەوە لەسەر ئەم 16 توێژینەوە زانستییە دامەزراون. هەریەکەیان لە ڕێگەی DOIیەکەی یان پەڕەی بڵاوکەرەوەکەیەوە پشکنراوە (دوایین جار لە 13ی نۆڤەمبەری 2026): بوونی هەیە، نەکشێنراوەتەوە، و دەرئەنجامەکەی ئەمڕۆش بۆ ئەم پرسیارە ڕاستە.
Vigo, M.; Brown, J.; Conway, V. (2013): Benchmarking web accessibility evaluation tools: measuring the harm of sole reliance on automated tests. Proceedings of the 10th International Cross-Disciplinary Conference on Web Accessibility (W4A 2013)، لاپەڕە 1–10
دۆزینەوە شەش ئامرازی باوی پشکنین زۆرترین نیوەی پێوەرەکانی WCAG 2.0یان دەگرتەوە و 14 تا 38%ی پێشێلکارییە ڕاستەقینەکانیان دۆزییەوە؛ وردترەکانیان لە بەرامبەردا ئاگادارکردنەوەی هەڵەی زیاتریان دەدا.
لە ئامرازەکەدا بنەمای ئەو تێبینییەی ئەنجامەکە کە تاقیکردنەوەی ئۆتۆماتیکی تەنیا بەشێک دەدۆزێتەوە، و ئەو خاڵانەی پشکنین کە بە ئەنقەست بە دەست دەکرێن (کیبۆرد، فۆکەس، بانەری کووکی).
doi.org/10.1145/2461121.2461124 · وتاری کۆنفرانس
Frazão, T.; Duarte, C. (2020): Comparing accessibility evaluation plug-ins. Proceedings of the 17th International Web for All Conference (W4A 2020)، لاپەڕە 1–11
دۆزینەوە هەشت پێوەکراوی براوزەر بۆ پشکنینی بێ ئاستەنگی لەسەر دە ماڵپەڕی گەورە: هەریەکەیان تەنیا بەشێک لە پێوەرەکان دەگرێتەوە، و کام بەش، زۆر جیاوازە. نووسەرەکان ئامۆژگاری دەکەن زیاتر لە یەک ئامراز و پشکنینی دەستی بەکار بهێنرێت.
لە ئامرازەکەدا بەشی «چی بکرێت» دوو ئامراز بە بزوێنەری پشکنینی جیاواز و پشکنینی دەستی پێشنیار دەکات.
doi.org/10.1145/3371300.3383346 · وتاری کۆنفرانس
Ismailova, R.; Inal, Y. (2022): Comparison of Online Accessibility Evaluation Tools: An Analysis of Tool Effectiveness. IEEE Access 10، لاپەڕە 58233–58239
دۆزینەوە شەش ئامرازی پشکنینی ئۆنلاین لەسەر 41 ماڵپەڕی دەزگا فەرمییەکان بۆ هەمان پەڕە هەریەکەیان ئەنجامی جیاوازیان دا؛ تەنیا کاتێک پێکەوە بەکار بهێنرێن یەکتر تەواو دەکەن و گرتنەوەیەکی بەکەڵک دەدەن.
لە ئامرازەکەدا بە ئامرازی نوێتر دەیسەلمێنێت بۆچی تاکە ڕاپۆرتێکی پشکنینی سەوز بەڵگە نییە.
doi.org/10.1109/ACCESS.2022.3179375 · گۆڤاری زانستی
Brajnik, G.; Yesilada, Y.; Harper, S. (2011): The Expertise Effect on Web Accessibility Evaluation Methods. Human–Computer Interaction 26 (3)، لاپەڕە 246–283
دۆزینەوە 19 پسپۆڕ و 57 کەسی ناپسپۆڕ هەمان پەڕەکانیان هەڵسەنگاند. بێ زانیاریی پسپۆڕی، دروستی و متمانەپێکراوی کەم بوونەوە؛ سێ پسپۆڕ هەموو کێشەکانیان دۆزییەوە، بۆ ئەمە 14 کەسی ناپسپۆڕ پێویست بوون.
لە ئامرازەکەدا بۆیە خۆتاقیکردنەوەکە تەنیا ئەو پشکنینانە لەخۆ دەگرێت کە بێ زانیاریی پسپۆڕی دەکرێن، و بە ئاشکرا دەڵێت کە جێی ڕاپۆرتی پسپۆڕ ناگرێتەوە.
doi.org/10.1080/07370024.2011.601670 · گۆڤاری زانستی
Power, C.; Freire, A.; Petrie, H. و هاوکاران (2012): Guidelines are only half of the story: accessibility problems encountered by blind users on the web. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI 2012)، لاپەڕە 433–442
دۆزینەوە 32 بەکارهێنەری نابینا لە 16 ماڵپەڕدا تووشی 1.383 کێشە بوون. تەنیا 50,4%یان بە پێوەرەکانی WCAG 2.0 گیرابوون، و هەندێک تەکنیکی ڕێنماییەکان کێشەکەیان چارەسەر نەکرد.
لە ئامرازەکەدا پشتگیریی ئەو ئامۆژگارییە دەکات کە پەڕەکە خۆتان بە خوێنەری شاشە تاقی بکەنەوە و تەنیا پێوەرەکان نیشانە نەکەن؛ بۆیە ڕێگاکانی پشکنین بە VoiceOver، TalkBack و خوێنەری شاشەی Windows.
doi.org/10.1145/2207676.2207736 · وتاری کۆنفرانس
Petrie, H.; Kheir, O. (2007): The relationship between accessibility and usability of websites. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI 2007)، لاپەڕە 397–406
دۆزینەوە تاقیکەرەوە نابینا و بیناکان لە دوو ماڵپەڕدا تووشی کێشەگەلێک بوون کە تەنیا نزیکەی 15% یەکتریان دەگرتەوە. ڕیزبەندیی ڕێنماییەکان لەگەڵ قورسیی هەستپێکراو نەدەگونجا.
لە ئامرازەکەدا ڕوونی دەکاتەوە بۆچی ماڵپەڕێک کە بۆ کارمەندانی بینا بێ کێشە دیارە، هێشتا ئاستەنگی هەیە؛ کێشی خاڵەکان لە خۆتاقیکردنەوەکەدا بەپێی دەرکردنە، نەک ئاستی A یان AA.
doi.org/10.1145/1240624.1240688 · وتاری کۆنفرانس
Lazar, J.; Allen, A.; Kleinman, J. و هاوکاران (2007): What Frustrates Screen Reader Users on the Web: A Study of 100 Blind Users. International Journal of Human-Computer Interaction 22 (3)، لاپەڕە 247–269
دۆزینەوە 100 بەکارهێنەری نابینا یادداشتی کاتیان نووسی. گەورەترین گلەییەکان: ڕیزبەندیی پەڕەی ئاڵۆز، فۆڕمی بێ ناو، نەبوونی وەسفی وێنە، بەستەری چەواشەکار و ئەو PDFانەی کە بێ ئاستەنگ نین. بە تێکڕا 30,4%ی کاتەکە بەفیڕۆ چوو.
لە ئامرازەکەدا بۆیە فۆڕم و دەقی جێگرەوە وەک «ڕێگری تەواو» کێش دراون؛ دەقی بەستەر و PDF خاڵی پشکنینی تایبەتی خۆیان هەیە.
doi.org/10.1080/10447310709336964 · گۆڤاری زانستی
Hanson, V. L.; Richards, J. T. (2013): Progress on Website Accessibility?. ACM Transactions on the Web 7 (1)، لاپەڕە 1–30
دۆزینەوە زیاتر لە 100 ماڵپەڕی گەورە و فەرمی لە ئەمریکا و بەریتانیا، لە 1999 تا 2012 بەدواداچوونیان بۆ کرا: ڕێژەی هەڵە بە بەردەوامی بەرز بوو، باشبوون بە پلەی یەکەم لەو شوێنانە بوو کە تەکنیک و شێوەی دروستکردن گۆڕا.
لە ئامرازەکەدا پاشخانی ئەو ئامۆژگارییەیە کە ئاستەنگەکان لە قاڵبەکەدا چارەسەر بکرێن نەک پەڕە بە پەڕە: ئەوەی لە قاڵبەکەدایە، لە هەموو شوێنێک دووبارە دەبێتەوە.
doi.org/10.1145/2435215.2435217 · گۆڤاری زانستی
Yan, S.; Ramachandran, P. G. (2019): The Current Status of Accessibility in Mobile Apps. ACM Transactions on Accessible Computing 12 (1)، لاپەڕە 1–31
دۆزینەوە لە 479 ئەپی Androidدا 94,8%یان پێشێلکاریی ڕوونیان هەبوو، بە تایبەتی نەبوونی فۆکەس، نەبوونی وەسف، کۆنتراستی لاواز و بەشی کۆنتڕۆڵی زۆر بچووک. ئامرازی پشکنینەکە نزیکەی 67%ی کێشەکانی دۆزییەوە.
لە ئامرازەکەدا توێژینەوەی هاوسێ لەسەر ئەپەکان: هەمان جۆرەکانی هەڵە لە سەرەوەی لیستەکەن وەک لە ماڵپەڕدا، بۆیە فۆکەس، وەسف و کۆنتراست لە خۆتاقیکردنەوەکەدا لە پێشەوەن.
doi.org/10.1145/3300176 · گۆڤاری زانستی
Hart, T. A.; Chaparro, B. S.; Halcomb, C. G. (2008): Evaluating websites for older adults: adherence to ‘senior-friendly’ guidelines and end-user performance. Behaviour & Information Technology 27 (3)، لاپەڕە 191–199
دۆزینەوە 40 ماڵپەڕ بۆ بەتەمەنان، بەپێی ڕێنماییەکانی گونجاو بۆ بەتەمەنان پشکنران، سێیان لە تاقیکردنەوە لەگەڵ بەکارهێنەرانی بەتەمەندا: ئەو ماڵپەڕەی زۆرترین پەیڕەویی ڕێنماییەکانی کردبوو زۆرترین ئەرکی ئەنجامدراوی هەبوو، بەڵام خۆبەخۆ خێرایی یان ڕەزامەندیی زیاتر نا.
لە ئامرازەکەدا پشتگیریی ئەو ئامۆژگارییە دەکات کە ڕێنماییەکان بە تاقیکردنەوە لەگەڵ بەکارهێنەری ڕاستەقینە تەواو بکرێن، و خاڵی پشکنینی گەورەکردن.
doi.org/10.1080/01449290600802031 · گۆڤاری زانستی
Schmutz, S.; Sonderegger, A.; Sauer, J. (2016): Implementing Recommendations From Web Accessibility Guidelines: Would They Also Provide Benefits to Nondisabled Users. Human Factors 58 (4)، لاپەڕە 611–629
دۆزینەوە 61 کەسی بێ کەمئەندامی یەکێک لە سێ ماڵپەڕی جیاواز لە ڕووی بەردەستبوونەوە بەکار هێنا. لە بەردەستترینیاندا ئەرکی زیاتریان خێراتر ئەنجام دا و بەکارهێنان، ڕووکار و متمانەپێکراوییان باشتر هەڵسەنگاند.
لە ئامرازەکەدا بەڵگەیە بۆ تێبینیی ناو ئەنجامی «ناگیرێتەوە» کە ماڵپەڕێکی کەم ئاستەنگ بە ئارەزووی خۆشتان سوودی هەیە.
doi.org/10.1177/0018720816640962 · گۆڤاری زانستی
Schmutz, S.; Sonderegger, A.; Sauer, J. (2017): Implementing Recommendations From Web Accessibility Guidelines: A Comparative Study of Nondisabled Users and Users With Visual Impairments. Human Factors 59 (6)، لاپەڕە 956–972
دۆزینەوە 55 کەس لە هەر گرووپێک، لەگەڵ کەمبینایی و بێ کەمبینایی: گونجانی زیاتر لەگەڵ WCAG 2.0 ئەنجام و هەڵسەنگاندنەکانی لە هەردوو گرووپدا بە یەکسانی باشتر کرد.
لە ئامرازەکەدا بەڵگەی دووەم بۆ سوود لە دەرەوەی ئەرکی یاسایی، ئەمجارە بە هەردوو گرووپ لە هەمان تاقیکردنەوەدا.
doi.org/10.1177/0018720817708397 · گۆڤاری زانستی
Vollenwyder, B.; Petralito, S.; Iten, G. H. و هاوکاران (2023): How compliance with web accessibility standards shapes the experiences of users with and without disabilities. International Journal of Human-Computer Studies 170, Art. 102956
دۆزینەوە 131 کەس لەگەڵ کەمبینایی و بێ کەمبینایی لە فرۆشگایەکی ئۆنلاین کڕینیان کرد کە WCAG AAی پڕ دەکردەوە یان نا. جیاوازیی پێوانەکراو لە بەکارهێنان و ئەزموندا نەبوو؛ لە وەڵامە ئازادەکاندا هەردوو گرووپ دەربارەی فرۆشگا گونجاوەکە باشتر دوان.
لە ئامرازەکەدا هەڵسەنگاندنێکی ڕاستگۆیانە لە پەڕەکەدا: گونجان لەگەڵ ستانداردەکە ئەرکە، بەڵام بە تەنیا ئەزموونێکی باشی کڕین مسۆگەر ناکات. تاقیکردنەوە لەگەڵ خەڵکیش پێویستە.
doi.org/10.1016/j.ijhcs.2022.102956 · گۆڤاری زانستی
Gernsbacher, M. A. (2015): Video Captions Benefit Everyone. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences 2 (1)، لاپەڕە 195–202
دۆزینەوە پێداچوونەوەیەک بە زیاتر لە 100 توێژینەوەی ئەزموونیدا: ژێرنووس تێگەیشتن، سەرنج و لەبیرمانەوە باشتر دەکات، لای منداڵ و گەورەش، نەک تەنیا لای کەڕ و کەمبیستەکان.
لە ئامرازەکەدا هۆکار لە خاڵی پشکنینی ژێرنووسدا.
doi.org/10.1177/2372732215602130 · توێژینەوەی پێداچوونەوە
Bargas-Avila, J. A.; Oberholzer, G.; Schmutz, P. و هاوکاران (2007): Usable error message presentation in the World Wide Web: Do not show errors right away. Interacting with Computers 19 (3)، لاپەڕە 330–341
دۆزینەوە دوو تاقیکردنەوە بە 77 و 90 کەس: پەیامەکانی هەڵە باشترین کاریگەرییان هەبوو کاتێک دوای پڕکردنەوە لە تەنیشت خانە پەیوەندیدارەکە دەرکەوتن. پەیامی دەستبەجێ لە کاتی نووسیندا زۆرجار پشتگوێ خران.
لە ئامرازەکەدا هۆکار و پێشنیار لە خاڵی پشکنینی پەیامەکانی هەڵەدا.
doi.org/10.1016/j.intcom.2007.01.003 · گۆڤاری زانستی
Hall, R. H.; Hanna, P. (2004): The impact of web page text-background colour combinations on readability, retention, aesthetics and behavioural intention. Behaviour & Information Technology 23 (3)، لاپەڕە 183–195
دۆزینەوە 136 کەس پەڕەی ماڵپەڕیان بە چوار تێکەڵەی ڕەنگ خوێندەوە: ڕێژەی کۆنتراستی بەرزتر بە زۆری خوێندنەوەی ئاسانتر کرد؛ هەڵبژاردنی ڕەنگ هەروەها کاریگەریی لەسەر سەرنجڕاکێشیی پەڕەکە و ویستی کڕین هەبوو.
لە ئامرازەکەدا هۆکار لە خاڵی پشکنینی کۆنتراستدا؛ خۆتاقیکردنەوەکە سنوورەکانی 4,5 : 1 و 3 : 1 لە WCAG 1.4.3 ناو دەبات.
doi.org/10.1080/01449290410001669932 · گۆڤاری زانستی
ستاندارد، دامەزراوە فەرمییەکان و زانیاریی بەرهەمهێنەران
- یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی (BFSG) · وەزارەتی دادی فیدراڵی (Bundesministerium der Justiz)
- ڕێنامەی BFSG (BFSGV) · وەزارەتی دادی فیدراڵی
- ڕێنماییەکان بۆ جێبەجێکردنی یاسای بەهێزکردنی بێ ئاستەنگی · وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتیی فیدراڵی
- پرسیارە باوەکان دەربارەی BFSG · ناوەندی فیدراڵیی بێ ئاستەنگی
- پرسیارە باوەکان دەربارەی BFSG: خزمەتگوزارییەکانی بازرگانیی ئەلیکترۆنی · ناوەندی فیدراڵیی بێ ئاستەنگی
- Praxis Recht: بێ ئاستەنگیی ماڵپەڕەکان · یەکێتیی ناوەندیی پیشەگەرانی ئەڵمانیا (Zentralverband des Deutschen Handwerks)
- ناوەندی چاودێریی بازاڕی ویلایەتەکان بۆ بێ ئاستەنگی (MLBF) · MLBF، ماگدەبورگ
- Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1 · W3C
- The WebAIM Million 2026 (پێوانەی ئۆتۆماتیکی، بێ پێداچوونەوەی هاوپیشە) · WebAIM, Utah State University
12 / ئامرازی تر
هێشتا پرسیارێکتان ماوە؟
- AT-W2 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پشکنینی Windows 10
ئایا ئەم کۆمپیوتەرە هێشتا ئەپدەیتی ئاسایش وەردەگرێت، و تا ئۆکتۆبەری 2027 چی پێویستە بکرێت؟ - AT-W3 · ماڵەوە و کۆمپانیا
پلاندانانی وای فای
ماڵ، نووسینگە یان هۆڵەکەتان پێویستی بە چەند Access Point یان خاڵی Mesh هەیە؟ - AT-W4 · کۆمپانیا
پشکنینی تەنگانەی IT
دوای وەستانێک، کۆمپانیاکەتان بە چەند خێرایی دەتوانێت دووبارە کار بکاتەوە؟ - AT-W5 · کۆمپانیا
پشکنینی ئیمەیڵ
ئیمەیڵەکانتان دەچنە Spam؟ SPF، DKIM و DMARCی دۆمەینەکەتان بە زمانێکی ڕوون. - AT-W6 · کۆمپانیا
ژمێرەری UPS (USV)
کام UPS (USV) لە کاتی بڕانی کارەبادا سێرڤەر، ڕاوتەر و مەکینەی کاشێر بە ماوەی پێویست بە کارکردوویی دەهێڵێتەوە؟ - AT-W8 · کۆمپانیا
پیشاندەری XRechnung
XRechnungێکتان وەک فایلی XML بۆ هاتووە؟ لێرە دەخوێنرێتەوە، بێ ئەوەی فایلەکە کۆمپیوتەرەکەتان بەجێ بهێڵێت.
ئایا ماڵپەڕەکەتان مەرجەکان پڕ دەکاتەوە، بە کیبۆرد و خوێنەری شاشە سەیری دەکەین. لیستی ئاستەنگەکان و تێچووی چارەسەرکردنیان وەردەگرن. ئەگەر ماڵپەڕێکی نوێتان پێویستە، بێ ئاستەنگی هەر لە سەرەتاوە دەخەینە پلانەکەوە.
+49 3744 4399760[email protected]دووشەممە تا هەینی، کاتژمێر 8 تا 17 · Straße der Jugend 5, 08228 Rodewisch